ผลิตภัณฑ์แปรรูป

“บ้านหมากม่วง เป็นฟาร์มช้อป (farm shop) ที่ขายผลผลิตที่มาจากสวนเป็นหลัก นอกจากนั้น ยังทำผลิตภัณฑ์แปรรูปที่มาจากมะม่วงในสวนของเรา หลายๆ ผลิตภัณฑ์ เรามีพวกฟาร์มทัวร์ (farm tour) ที่ให้ลูกค้ามานั่งทานที่สวนของเรา” ความตั้งใจของ คุณแนน หรือ คุณวราภรณ์ มงคลแพทย์ สาวน้อยที่จบการศึกษาจากสำนักวิชาทรัพยากรการเกษตร จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย กลายมาเป็นกุญแจดอกสำคัญในการพลิกโฉมสวนมะม่วง พื้นที่กว่า 250 ไร่ ในเขตอำเภอปากช่อง จังหวัดนครราชสีมา ที่เป็นอาชีพของครอบครัว จุดเริ่มต้นของการกลับมาพัฒนาสวนมะม่วงของครอบครัว คุณแนน เล่าให้ฟังว่า เกิดจากครอบครัวของตนเอง เธอเห็นพ่อกับแม่ทำสวนมะม่วงมาตลอดกว่า 30 ปี โตมากับสวนมะม่วง ตั้งแต่วันที่ครอบครัวไม่มีอะไร จากชีวิตที่ติดลบ แต่ ณ วันนี้ ครอบครัวและเธอโตมาได้ มีทุกวันนี้ได้ เพราะอาชีพที่เกิดจากการทำสวนมะม่วงของพ่อและแม่ ด้วยเหตุผลนี้จึงกลายเป็นโจทย์ “ว่าจะทำอย่างไร ที่จะสามารถพัฒนาและยกระดับ เก็บรักษาอาชีพนี้ไว้ให้อยู่กับครอบครัวไปตลอด” จากโจทย์ที่เธอตั้งให้กับตัวเอง การตัดสินใจไปศึกษาในสาขาวิชาที่สามารถจะนำมาพัฒนาต่อยอดอาชีพเกษตรกรรมจึงเป็นตัวเลือกแรกที่เธอตัดส

กรมหม่อนไหม หนุน “กวนนิโตพาทิสเซอรี” ร้านเบเกอรี่ ชื่อดังเมืองตรัง พัฒนาผลิตภัณฑ์แปรรูป“ขนมโอปันยากิ-เครปโรลไส้ลูกหม่อน จนกลายเป็นขนมยอดฮิต สร้างมูลค่าเพิ่มให้เกษตรกรในชุมชนบ้านนาโยง    นายมงคล คงบัน เจ้าของร้านกวนนิโตพาทิสเซอรีเบเกอร์รี่ชื่อดัง ตำบลนาโยงใต้ อำเภอเมืองตรัง จังหวัดตรัง กล่าวว่า ตนได้รับซื้อลูกหม่อนผลสด หรือ “มัลเบอร์รี่” ของเกษตรกรในชุมชนมาแปรรูปเป็นไส้ขนมโอปันยากิ (Obanyaki) หรือ “ขนมครกญี่ปุ่น” เครปโรล และ “น้ำมัลเบอร์รี่” กลายเป็นเมนูขึ้นชื่อของทางร้าน ที่ได้รับความนิยมอย่างมากจากนักท่องเที่ยวชาวตรังและจังหวัดใกล้เคียง ช่วงแรกที่นายมงคลริเริ่มรับซื้อหม่อนผลสดจากเกษตรกรในตำบลนาโยง กิโลกรัมละ 200 บาท ซึ่งราคาค่อนข้างสูง เลยนำมาผลิตเป็นน้ำดื่มมัลเบอร์รี่ หลังจากมีการขยายพื้นที่การปลูกจนมีผลผลิตออกสู่ตลาดมากขึ้น ราคาลดลงเหลือ กิโลกรัมละ 120-150 บาท จึงเริ่มนำผลผลิตมาแปรรูปเป็นไส้โอปันยากิและเครปโรลมัลเบอร์รี่ แล้วนำมาเสิร์ฟสไตล์ญี่ปุ่น คือทำเป็นคำๆ เหมือนชูชิ เพื่อให้กินง่ายและดูสวยงาม และสร้างมูลค่าเพิ่มของเบเกอรี่ให้มีราคาเพิ่มขึ้นไปอีก   ร้านกวนนิโตพาทิสเซอรีเบเก

เมื่ออดีตที่ผ่านมา พื้นที่ลุ่มน้ำปากพนังเป็นหนึ่งในพื้นที่ที่เคยได้รับผลกระทบทางสภาพแวดล้อม โดยเฉพาะปัญหาน้ำจืดขาดแคลน น้ำเค็ม น้ำเสีย ซึ่งส่งผลกระทบต่ออาชีพเกษตรกรรม ในหลายพื้นที่ไม่สามารถปลูกพืชได้ ถึงปลูกได้ก็ให้ผลผลิตน้อยกว่าพื้นที่อื่นๆ พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ 9 ทรงห่วงใยชีวิตความเป็นอยู่ของประชาชนของพระองค์ จึงมีพระราชดำริจัดทำโครงการพัฒนาพื้นที่ลุ่มน้ำปากพนัง อันเนื่องมาจากพระราชดำริขึ้น เพื่อช่วยแก้ไขปัญหาที่เกิดขึ้นในพื้นที่ โดยเน้นแก้ปัญหาน้ำ พื้นที่ทำการเกษตร พัฒนาสิ่งแวดล้อม คมนาคม การสื่อสาร สวัสดิการ และส่งเสริมอาชีพให้กับคนในชุมชน โครงการพัฒนาพื้นที่ลุ่มน้ำปากพนัง อันเนื่องมาจากพระราชดำริ สามารถช่วยแก้ไขปัญหาพื้นที่ทำกินให้สามารถนำมาใช้ประโยชน์สร้างอาชีพใหม่ที่ก่อให้เกิดเป็นรายได้ให้กับครอบครัว ชุมชน ท้องถิ่นเพิ่มขึ้นมากมาย และหนึ่งในอาชีพที่เกิดขึ้นในชุมชน คือ การต่อยอดน้ำวัตถุดิบที่ในชุมชนมาแปรรูปเป็นสินค้าจำหน่ายสร้างรายได้เสริม ในพื้นที่บ้านท่าเตียน ตำบลแหลม อำเภอหัวไทร มีหลากหลายอาชีพที่เกิดขึ้นมาหลังจากโครงการพัฒนาพื้นที่ลุ่มน้ำปากพนัง อันเนื่องมาจากพร

นายนราวิทย์ เปาอินทร์ กรรมการผู้อำนวยการ บริษัท ห้องปฏิบัติการกลาง (ประเทศไทย) จำกัด หรือ เซ็นทรัลแล็บไทย กล่าวถึงความสำคัญต่อการพัฒนาสินค้าเกษตรเพื่อยกระดับสู่มาตรฐานสากลว่า สินค้าเกษตรที่สามารถส่งออกไปต่างประเทศ จำเป็นต้องผ่านการรับรองมาตรฐานจากต้นทาง หรือภาครัฐ ตามรายการที่กำหนด ไม่เช่นนั้นจะไม่สามารถส่งออกสินค้าไปสู่ตลาดโลกได้ การรับรองมาตรฐานผู้ประกอบการจำเป็นต้องส่งสินค้าไปตรวจรับรองทางห้องปฏิบัติการทางวิทยาศาสตร์ ซึ่งเป็นมาตรฐานสากลทั่วโลก งานบริการของเซ็นทรัลแล็บไทย แบ่งเป็น 2 ด้าน คือ ด้านบริการตรวจวิเคราะห์ผลทางห้องปฏิบัติการ เช่น สารเคมีตกค้าง ยาปฏิชีวนะ เชื้อก่อโรค สินค้าจีเอ็มโอ (GMO) หรือการปนเปื้อนดีเอ็นเอสัตว์ในอาหาร และด้านบริการตรวจรับรองมาตรฐานนอกห้องปฏิบัติการ เช่น การตรวจประเมินและรับรองคุณภาพและผลผลิต การตรวจรับรองด้านพืช การวิเคราะห์คุณภาพอากาศและสิ่งแวดล้อม สำหรับภาคการเกษตร มีการทดสอบหาสารพิษตกค้างของวัตถุอันตรายทางการเกษตร  4 กลุ่ม ประกอบด้วย สารเคมีกำจัดแมลงในกลุ่ม Organocholorine, สารเคมีกำจัดแมลงในกลุ่ม Carbamate, สารเคมีกำจัดศตรูพืชในกลุ่ม Organophosphate

เมื่อครั้งที่ผู้เขียนยังเป็นเด็ก พ่อแม่มักจะซื้อข้าวเหนียวหน้ากลอยมาให้กินอยู่บ่อยๆ แต่ ณ ช่วงเวลานั้นผู้เขียนก็ยังไม่รู้ว่ากลอยทำมาจากอะไร วันนี้ ได้เดินทางผ่านอำเภอเด่นชัย เห็นเขาวางขายสินค้าชนิดหนึ่ง บ้างก็นำมาแขวนไว้หน้าร้าน เป็นถุงใสๆ ภายในเป็นอะไรสักอย่าง แผ่นสีขาวๆ จึงจอดรถลงไปสอบถามดูก็ได้ความว่านั่นคือ “กลอย” กลอยแห้งที่จะนำไปผ่านกระบวนการเพื่อทำเป็นอาหารต่อไป แต่ดูๆ แล้ว มิได้มีเฉพาะกลอยแห้ง แม่ค้าชี้ให้ดู นั่นกลอยทอด นี่กลอยนึ่ง ที่อยู่ในซึ้งนึ่ง (หม้อนึ่ง) ตั้งอยู่บนเตาไฟ ผู้เขียนจึงขออาสานำข้อมูลมาสื่อสารยังท่านผู้อ่าน หากท่านได้แวะเวียนหรือเดินทางผ่านอำเภอเด่นชัยก็ขอให้แวะซื้อกลอย กินเป็นอาหาร อาหารว่าง หรือเป็นของฝากก็ได้นะครับ สอบถามแม่ค้าบอกว่า ก่อนจะมาเป็นกลอยที่วางขายอยู่นี่ มีหลายขั้นตอน ใช้เวลานาน ต้องสะอาด จุดเริ่มต้นของการเดินทาง เพื่อไปยังแหล่งขายของฝาก “กลอย” ตามเส้นทางหลวงหมายเลข 11 (มาจากจังหวัดอุตรดิตถ์-เด่นชัย) ถึงสามแยกปากจั๊วะ หากเลี้ยวขวาก็จะไปยังตัวจังหวัดแพร่ น่าน หรือเชียงราย แต่ให้ท่านเลี้ยวซ้าย จะไปทางจังหวัดลำปาง ขับรถไปตามเส้นทางนี้ก็จะผ่านวัดพระธ

เมื่อพูดถึงมะพร้าว หลายคนนึกถึงกะทิ น้ำมะพร้าว เนื้อมะพร้าว น้ำมันมะพร้าว และอาหาร แปรรูปจากมะพร้าว ความจริงสินค้ากลุ่มดาวรุ่งที่น่าจับตามอง คือ “น้ำมันมะพร้าว” เพราะสามารถแปรรูปสร้างมูลค่าเพิ่มได้มากมาย ในรูปแบบเครื่องสำอาง เนื่องจากน้ำมันมะพร้าวเป็นวัตถุดิบตั้งต้นสำหรับผลิตเครื่องสำอางบำรุงความงาม ตั้งแต่ศีรษะจรดปลายเท้า นับเป็นตลาดใหญ่ที่น่าจับตามองเป็นอย่างยิ่ง เพราะเครื่องสำอางที่ผลิตจากน้ำมันมะพร้าวเป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อมและเป็นที่ต้องการของตลาดทั่วโลก   “เกษตรสวนนอก” ชุมชนต้นแบบ ผลิตเครื่องสำอางจากมะพร้าว   คุณบุปผา และ คุณเสกสรร ไวยเจริญ สองสามีภรรยาอดีตมนุษย์เงินเดือน ตัดสินลาออกจากงานประจำในเมืองหลวง เพื่อหวนคืนบ้านเกิดที่อำเภอบางคนที จังหวัดสมุทรสงคราม เพราะต้องการดูแลคุณแม่ผู้สูงวัย รวมทั้งดูแลกิจการสวนมะพร้าวกะทิและมะพร้าวน้ำหอมของครอบครัว เนื้อที่รวม 30 ไร่ กิจการสวนมะพร้าวสร้างรายได้ดีมาตลอด จนกระทั่งปี 2555 เกิดวิกฤตมะพร้าวล้นตลาด จากเดิมที่เคยขายมะพร้าวได้ผลละ 24 บาท ราคาเหลือแค่ผลละ 2 บาท พวกเขาจึงมองลู่ทางปรับตัว เพื่อสร้างรายได้เพิ่มในสวนมะพร้าวแห่งนี้ คุณบุปผาแ