มะนาว

หลายคนอาจสับสนระหว่างมะนาวและเลม่อน เนื่องจากทั้งคู่มีรสเปรี้ยวเหมือนกัน และมักนำมาใช้ในการปรุงอาหาร แต่รู้หรือไม่ว่าจริงๆ แล้ว ทั้งสองมีความแตกต่างในหลายด้าน  วันนี้เทคโนโลยีชาวบ้านจะมาไขข้อสงสัย “มะนาว” ที่มีความเปรี้ยวเหมือนกัน แต่ก็มีเอกลักษณ์ที่ต่างกัน สีก็ต่าง นำมาประกอบอาหารก็ต่างกันอีก แยกฝาแฝดให้ออกยังไง อยากรู้มาดูกันเลย มะนาวไลม์ (Lime) กับ มะนาวเลม่อน (Lemon) โดยมะนาวทั้งสองชนิดจัดอยู่ในสกุลเดียวกันกับส้ม มีจุดเด่นที่อุดมไปด้วยวิตามินซี มะนาวชนิดนี้มีลักษณะผลกลม หรือรี ผิวเปลือกระยะสุกแก่มีสีเหลือง เปลือกหนา ผลมีขนาดใหญ่ เนื้อมีรสเปรี้ยว กลิ่นหอม มาดูกันว่าอะไรที่ทำให้มะนาวกับเลม่อนมีความเป็นเอกลักษณ์เฉพาะตัว 1. รูปลักษณ์ภายนอก มะนาว : ผิวของมะนาวมีสีเขียวสด (และเมื่อสุกมากจะออกเหลืองนิดๆ) ผิวค่อนข้างเรียบและเงา ขนาดมักจะเล็กกว่าเลม่อน เลม่อน : ผิวของเลม่อนเป็นสีเหลืองสดใส ผิวค่อนข้างหนาและหยาบกว่า มีลักษณะยาวรี และมีขนาดใหญ่กว่ามะนาว 2. รสชาติ มะนาว : มีรสเปรี้ยวจัดและเข้มข้น มีกลิ่นหอมเฉพาะตัวที่เป็นเอกลักษณ์ ส่วนใหญ่มักใช้ในการปรุงอาหารไทยหรือทำเครื่องดื่ม เลม่อน : มีรสเ

สวนมะนาวศรีทองดำ มะนาวกินได้ทั้งเปลือกหนึ่งเดียวในไทย ตั้งอยู่ในพื้นที่ตำบลนาชุมเห็ด อำเภอย่านตาขาว จังหวัดตรัง ยังคงยืนยันขายมะนาวในราคาแค่กิโลกรัมละ 50 บาท แม้ในตลาดขณะนี้ราคามะนาวจะปรับตัวสูงขึ้นต่อเนื่อง ล่าสุดจากการลงพื้นที่สำรวจของสำนักงานพาณิชย์จังหวัดตรัง พบว่า มะนาว (เบอร์ 1-2) มีราคาอยู่ที่ กิโลกรัมละ 110-150 บาทแล้ว ส่วนมะนาว (เบอร์ 3-4) มีราคา กิโลกรัมละ 100-130 บาท ทั้งนี้ เนื่องจากทุกพื้นที่ประสบปัญหาภัยแล้ง โดยเฉพาะแหล่งปลูกมะนาว ทำให้มีมะนาวออกสู่ตลาดน้อย แต่สวนมะนาวศรีทองดำ ยืนยันยังขายในราคาเดิมเพื่อช่วยเหลือลูกค้าประจำ ส่วนใหญ่จะเป็นร้านอาหารในพื้นที่จังหวัดตรัง และในกรุงเทพฯ ที่มีอยู่ 2 ราย แม้จะมีพ่อค้าคนกลางหลายราย รวมทั้งบริษัทต่างๆ และลูกค้าจากต่างจังหวัดต้องการจะซื้อมะนาวเหมาทั้งสวนและให้ราคาที่สูงกว่า แต่เจ้าของยืนยันไม่ขาย เพราะสงสารลูกค้าประจำ โดยสวนมะนาวศรีทองดำ ได้ปลูกมะนาวลงไปประมาณ 10 ไร่เศษ ได้ผลผลิตปีละประมาณ 5-7 ตัน โดยปีนี้เก็บขายไปแล้วประมาณ 5 ตัน คงเหลือที่กำลังทยอยเก็บต่อไปอีกประมาณ 2 ตัน โดยจะเก็บส่งลูกค้าทุกวัน วันละ 50 กิโลกรัม ล่าสุดเจ้าของได้

หากย้อนไปเมื่อประมาณ 5 ปีก่อน เชื่อว่าหลายท่านคงคุ้นเคยกับพืชกระแสที่มาแรงอย่าง มะนาวคาเวียร์ (Finger Lime) หรือหลายท่านเรียกว่า มะนาวนิ้วมือ ในตอนนั้นเป็นอย่างดี ถึงปัจจุบันกระแสความนิยมก็เริ่มซาไป เพราะส่วนหนึ่งอาจเกิดจากความที่เป็นพืชตามกระแสมาแล้วก็หายไป หรือเกิดจากผู้คนยังไม่รู้วิธีการปลูกดูแลรักษา เพราะพืชชนิดนี้มีถิ่นกำเนิดอยู่ในประเทศออสเตรเลีย หรือข้อสุดท้ายก็นับเป็นเหตุผลที่น่ากลัวเช่นกัน นั่นคือ เกษตรกรหลายท่านถูกหลอกให้ซื้อต้นพันธุ์ไปปลูก ทั้งที่เจ้าของสวนเองยังไม่ทราบเลยว่าต้นพันธุ์ที่ขายไปนั้นเป็นมะนาวพันธุ์อะไร ลูกออกมาแล้วเป็นยังไง ก็ขายไปในราคาที่สูง แต่ผลสุดท้ายปลูกออกมาแล้วไม่ได้อย่างคำโฆษณา จึงอาจเป็นอีกหนึ่งสาเหตุหลักที่ทำให้กระแสของมะนาวคาเวียร์ ค่อยๆ จางหายไป แต่ในอีกทางหนึ่งก็ยังมีเกษตรกรที่ยังมุ่งมั่นพยายามปลูกและเรียนรู้ที่จะทำพืชสวนกระแสนี้จนสำเร็จ และสามารถสร้างรายได้เสริมให้เขาเป็นอย่างดีมานานกว่า 6 ปีแล้ว คุณเกรียงไกร บรรเทา หรือ พี่ใหม่ อาชีพหลักเป็นผู้จัดการวิศวกรรมซ่อมบำรุง และมีอาชีพเสริมเป็นเกษตรกรวันว่างปลูกมะนาวคาเวียร์ พืชสวนกระแสในปัจจุบัน แต่กลับ

นายระพีภัทร์ จันทรศรีวงศ์ อธิบดีกรมวิชาการเกษตร เปิดเผยว่า ภายหลังจากที่ศูนย์วิจัยและพัฒนาการเกษตรพิจิตร กรมวิชาการเกษตร ประสบความสำเร็จในการวิจัยปรับปรุงพันธุ์ “มะนาวพิจิตร 1” ให้มีความทนทานต่อโรคแคงเกอร์ซึ่งเป็นปัญหาสำคัญของเกษตรกรผู้ปลูกมะนาว เนื่องจากเชื้อสามารถเข้าทำลายได้ทุกส่วนของพืช ทำให้ต้นทรุดโทรม ใบร่วง ผลผลิตลดลง และไม่มีคุณภาพ ทำให้มะนาวพันธุ์พิจิตร 1 ได้รับเสียงตอบรับจากเกษตรกรทั่วประเทศดีมาก อย่างไรก็ตาม แม้จะสามารถแก้ไขปัญหาการระบาดของโรคแคงเกอร์ให้เกษตรกรได้แต่เนื่องจากมะนาวพันธุ์พิจิตร 1 ยังมีจำนวนเมล็ดต่อผลมากโดยเฉลี่ย 29.4 เมล็ด ดังนั้น ศูนย์วิจัยและพัฒนาการเกษตรพิจิตรจึงได้ปรับปรุงมะนาวพันธุ์พิจิตร 1 โดยการเหนี่ยวนำให้เกิดการกลายพันธุ์ด้วยการฉายรังสีแบบแกมมา เพื่อให้มีเมล็ดน้อย เปลือกบาง การเจริญเติบโตดี ผลผลิตสูง เหมาะสมสำหรับการบริโภคและปลูกเป็นการค้าเพื่อส่งเสริมให้แก่เกษตรกรและผู้สนใจสามารถนำไปใช้ประโยชน์ได้ต่อไปนางสาวมนัสชญา สายพนัส นักวิชาการเกษตรชำนาญการพิเศษ ศูนย์วิจัยและพัฒนาการเกษตรพิจิตร นักวิจัยผู้ปรับปรุงพันธุ์ กล่าวว่า ได้นำต้นมะนาวพันธุ์พิจิตร 1 อายุ

การขยายพันธุ์มะนาว เพื่อวัตถุประสงค์ทั้งการเก็บใช้เพื่อปลูกทดแทนในสวนของตนเอง หรือขยายพันธุ์เพื่อจําหน่าย การขยายพันธุ์ด้วยการตอนยังนับเป็นวิธีการที่ได้รับความนิยมกันมาอย่างยาวนาน แม้ว่าจะมีการนําเทคนิคการขยายพันธุ์ใหม่เข้ามาใช้ ไม่ว่าจะเป็นการเสียบยอดบนต้นตอชนิดต่างๆ การปักชํากิ่ง เป็นต้น แต่ที่ สวนวโรชา อําเภอวิเศษชัยชาญ จังหวัดอ่างทอง เจ้าของสายพันธุ์มะนาวแป้นวิเศษ มะนาวพันธุ์ดีที่มีคุณสมบัติโดดเด่น ทั้งการให้ผลดกมาก ผลโต ผลอายุ 2 เดือน ก็มีน้ำมะนาวเต็มลูก ยิ่งผลโต เต็มที่ อายุ 4 เดือน ให้น้ำเยอะมาก ที่สําคัญมีกลิ่นหอม อีกทั้งยังมีขั้วที่แข็งแรง ไม่ร่วงง่าย คุณวโรชา จันทโชติ ก็ยังยืนยันว่า “การขยายพันธุ์ด้วยกิ่งตอน” นั้นเป็นวิธีการที่ดีที่สุดสำหรับมะนาวในสวนของตนเอง สามารถขยายพันธุ์ได้จํานวนมาก อีกทั้งยังได้ต้นที่แข็งแรง สามารถนําไปปลูกแล้วให้ผลผลิตออกมาดี สําหรับการขยายพันธุ์ด้วยการตอนในสวนแห่งนี้ ยังมีเทคนิคที่เรียกว่าอาจแตกต่างไปจากที่อื่น นั่นคือ “การใช้กะปิมาเร่งราก” แทนการใช้ฮอร์โมนเร่งราก ซึ่งนิยมใช้กันโดยทั่วไป สําหรับการตอนกิ่งมะนาวโดยใช้กะปิเป็นตัวเ

ย่านศาลายาต้องไม่พลาด คาเฟ่สไตล์ญี่ปุ่น มีทั้งสวนมะนาว สวนเลม่อน และยังมีคาเฟ่มุมถ่ายรูปสวยๆ อีกเพียบ จากแนวคิดหนุ่มวิศวะ นำสิ่งที่เรียนรู้ความเป็นเหตุและผล นำมาต่อยอดในธุรกิจ Lemon Me Farm ใช้ทุกส่วนของผลผลิตให้คุ้มค่า นำมาแปรรูปสร้างมูลค่า สร้างยอดขายหลักล้านต่อเดือน อยากรู้ว่าเริ่มต้นยังไงให้ประสบความสำเร็จมาจนถึงวันนี้ เริ่มจากมองปัญหาของเกษตรกรหลักๆ ที่เกิดขึ้น ทุกวันนี้ “ราคาขาย” และ “การตลาด” เป็นสิ่งสำคัญ อยู่ที่ว่าจะทำยังไงให้สิ่งที่แปรรูป ออกมาแล้วขายได้ ต้องไปฟังคุณฉัตรชัยเล่าสู่กันฟัง 

หนุ่มพนักงานเอกชนเมืองกรุง หารายได้เสริมด้วยการปลูกมะนาวพันธุ์ตาฮิติ ผลใหญ่ ไร้เมล็ด สวนกระแสภัยแล้งสร้างรายได้เฉลี่ย 6-7 หมื่นบาท ต่อเดือน ผู้สื่อข่าวรายงานว่า ที่สวนมะนาวบางกระทุ่ม เลขที่ 79/1 หมู่ที่ 9 ตำบลบ้านไร่ อำเภอบางกระทุ่ม จังหวัดพิษณุโลก บนเนื้อที่กว่า 10 ไร่ เขียวชอุ่มไปด้วยต้นมะนาวพันธุ์ตาฮิติ กว่า 1,200 ต้น โดยมี นาย กฤษณะ คำเวียง อายุ 35 ปี และภรรยา คือ นางจรัญญา กาญจนะ อายุ 35 ปี เจ้าของสวนกำลังกำลังขะมักเขม้นอยู่กับการจัดกิ่งตอนมะนาวส่งลูกค้า ตามออเดอร์ที่เข้ามาแบบรัวๆ ต่อเดือนขายกิ่งพันธุ์ได้ไม่ต่ำกว่า 1,500 กิ่ง ส่วนผลมะนาวไม่ต่ำกว่า 300 กิโลกรัม ต่อเดือน เรียกได้ว่า จัดส่งกันแทบไม่ทัน สร้างรายได้ต่อเดือนเฉลี่ย 60,000-70,000 บาท นายกฤษณะ เล่าให้ผู้สื่อข่าวฟังถึงที่มาที่ไปก่อนจะลงตัวที่สวนมะนาวว่า ตัวเองเป็นลูกจ้างบริษัทเอกชนที่กรุงเทพมหานคร เมื่อ 10 ปีที่แล้ว ตนอยากมีรายได้เสริม จึงลงตัวที่การทำสวนมะนาวเพราะชอบความหอมของกลิ่นมะนาวสมัยเด็กๆ ที่แม่ทำกับข้าว ประกอบกับเวลาหน้าแล้งที่ไร ราคามะนาวพุ่งสูงมาก จึงเริ่มคุยกับภรรยา ใช้ที่นาของครอบครัว 10 ไร่ เริ่มลงมะนาวพันธุ์แ

“มะนาว” พืชเศรษฐกิจสำคัญคู่ครัวไทยมานาน นอกจากรสชาติเปรี้ยว ที่ใช้ในการปรุงรสเพื่อเพิ่มรสชาติของอาหารให้มีความจัดจ้านมากขึ้นแล้ว ยังมีสรรพคุณทางยา เพราะฉะนั้นจะปฏิเสธไม่ได้เลยว่าทำไม มะนาว จึงกลายเป็นพืชในกระแสที่เกษตรกรไทยให้ความสนใจที่จะปลูกเป็นพืชสร้างรายได้มาตลอดกาล คุณพนัชกร ทรงวัฒนา หรือ คุณมุก อยู่บ้านเลขที่ 88 หมู่ที่ 1 ตำบลยกกระบัตร อำเภอบ้านแพ้ว จังหวัดสมุทรสาคร ทายาทรุ่นที่ 3 ของ สวนวัฒนาการเกษตร ดีกรีปริญญาตรี จากมหาวิทยาลัยศิลปากร อดีตพนักงานออฟฟิศเมืองกรุง ผันตัวเป็นเกษตรกรสานต่องานสวนมะพร้าวน้ำหอม และสวนมะนาวแป้น บ้านแพ้ว ของที่บ้าน โดยมีคุณพ่อเป็นพี่เลี้ยงสอนงานในสวนจนเริ่มเกิดความชำนาญ มาผสมผสานกับความคิดของคนรุ่นใหม่เข้ามาเป็นเสาหลักในการทำตลาด การแปรรูป รวมถึงการสร้างมาตรฐาน GAP และ GI ให้กับผลไม้ภายในสวน เกิดเป็นรายได้ให้ครอบครัวและคนในชุมชน   “มะนาวแป้น บ้านแพ้ว” เปลือกบาง น้ำเยอะ มีความหอมพิเศษ คุณมุก บอกว่า ที่สวนวัฒนาการเกษตรแห่งนี้ เป็นสวนที่คุณพ่อได้รับมรดกสืบทอดมาตั้งแต่รุ่นก๋ง ตนเป็นรุ่นที่ 3 เข้ามาเรียนรู้งานตั้งแต่การปลูก การดูแลผลผลิตในสวน รวมถึงการเข้ามา

มะนาว พืชเศรษฐกิจที่มีบทบาทสูง และเป็นที่ต้องการของตลาดตลอดทั้งปี โดยเฉพาะในช่วงฤดูแล้ง ประมาณเดือนมีนาคม-เมษายน มะนาวจะมีราคาสูงกว่าปกติ ทำให้มะนาวกลายเป็นพืชที่ล่อตาล่อใจในเรื่องของรายได้ ส่งผลให้มีเกษตรกรทั้งมือเก่ามือใหม่มากหน้าหลายตาอยากที่จะลงทุนปลูกมะนาว เพราะมองเห็นโอกาสที่จะรวยจากการปลูกมะนาว แต่เหรียญที่มี 2 ด้านฉันใด การประกอบธุรกิจก็เป็นเช่นนั้น มีข้อดี ข้อเสีย อยู่ที่ว่าใครจะเรียนรู้และปรับตัวได้เร็วกว่ากัน คุณชาคริยา วิวรวงษ์ หรือ พี่กรร อยู่บ้านเลขที่ 19 หมู่ที่ 3 บ้านเปล ตำบลกะลุวอเหนือ อำเภอเมือง จังหวัดนราธิวาส อดีตเจ้าหน้าที่วิเคราะห์สถิติ ผันตัวเอาดีด้านงานเกษตร ลองผิดลองถูกจนประสบผลสำเร็จ ด้วยการทำเกษตรผสมผสาน ปลูกมะนาวในวงบ่อซีเมนต์ สร้างรายได้หลักแสน มีส้มโชกุนเป็นดาวเด่นของสวน รวมไปถึงการคิดต่อยอดแปรรูปผลิตภัณฑ์จากสิ่งที่มีอยู่ให้เกิดมูลค่าสูงสุด พี่กรร เล่าถึงจุดเริ่มต้นการทำเกษตรว่า ก่อนหน้านี้ตนทำงานเป็นเจ้าหน้าที่วิเคราะห์สถิติ อยู่ที่จังหวัดสุพรรณบุรี ต่อมาได้แต่งงานมีครอบครัวและได้ย้ายมาอยู่ที่บ้านของสามีที่จังหวัดนราธิวาส ซึ่งสามีของตนนั้นประกอบอาชีพเป็นพ

มะนาวมีหลากชนิด แต่ก็มักเกิดความสับสนกันมาตลอด คือ มะนาวเลม่อน (Lemon) กับ มะนาวไลม์ (Lime) โดยมะนาวทั้งสองชนิดจัดอยู่ในสกุลเดียวกับส้ม ซึ่งล้วนมีจุดเด่นที่อุดมไปด้วยวิตามินซี มะนาว (เลม่อน) มีถิ่นกำเนิดน่าจะอยู่ที่แห่งใดแห่งหนึ่งใน 3 ประเทศ ได้แก่ อินเดีย พม่า และจีน มะนาวชนิดนี้มีลักษณะผลกลม หรือรี ผิวเปลือกในระยะสุกแก่มีสีเหลือง เปลือกหนา ผลมีขนาดใหญ่ เนื้อมีรสเปรี้ยว กลิ่นหอม อดีตใช้ปลูกเป็นไม้ประดับ ต่อมามีการนำไปปลูกในอิรัก และอียิปต์ ก่อน แล้วกระจายเข้าสู่ยุโรปและสหรัฐอเมริกา ในปี พ.ศ. 2290 มีการสกัดนำเอาวิตามินซีไปใช้ประโยชน์เพื่อสุขภาพของมนุษย์ มะนาว (ไลม์) มีผลขนาดเล็กกว่าเลม่อน เปลือกสีเขียว ผลมีขนาดเส้นผ่าศูนย์กลาง 3-4 เซนติเมตร มีรสเปรี้ยวจัด มะนาวบ้านเราจัดอยู่ในประเภทนี้ ส่วนอีกประเภทหนึ่งที่เล่ามา เรียกว่า คัมควอด (Kumquad) มีลักษณะอยู่กึ่งกลางระหว่างส้มกับมะนาว นักวิทยาศาสตร์จัดไว้อยู่ในสกุล ซิตรัส หรือ ไซตรัส (Citrus) เช่นเดียวกับคัมควอด มีผลใกล้เคียงกับมะนาว ผลกลมรี ผิวสีเหลืองสดใส เลื่อมมัน จึงนิยมปลูกในกระถางเป็นไม้ประดับ เนื้อผลมีรสหวานอมเปรี้ยว อยู่กึ่งกลางระหว่า