มะพร้าว
นายเศวต วิชัยดิษฐ ปราชญ์ชาวบ้าน อำเภอเกาะสมุย จังหวัดสุราษฎร์ธานี เปิดเผยถึงสถานการณ์ การผลิตมะพร้าวแกงในพื้นที่อำเภอเกาะสมุยว่า ปัจจุบันพื้นที่ลดลง เนื่องจากมีสิ่งก่อสร้างเข้ามาแทนที่ ทางสำนักงานเกษตรอำเภอเกาะสมุย จึงได้ร่วมกับเกษตรกรอนุรักษ์และปลูกมะพร้าวแกงขึ้น โดยปลูกร่วมกับพืชชนิดอื่น อย่าง ลางสาด มังคุด ทั้งนี้เพื่อเป็นตัวอย่างให้เกษตรกรได้ตระหนักถึงของดีที่มีอยู่ นายเศวต กล่าวว่า มะพร้าวเกาะสมุย ที่อายุมากๆ และให้ผลผลิตอยู่ ปัจจุบันบางสวนมีอายุกว่า 100 ปี ซึ่งได้รับมรดกตกทอดมาจากบรรพบุรุษ เกษตรกรที่มีความเข้าใจก็ปลูกทดแทน ในอดีตที่ผ่านมานั้น นอกจากอาชีพทางทะเลแล้ว เกษตรกรอยู่ได้เพราะมะพร้าว ราคาซื้อขายแล้วแต่ฤดูกาลแล้วก็การติดผลมากน้อยแค่ไหน “หลังจากปลูกไม่เกิน 8 ปี มะพร้าวแกงที่ปลูกก็จะให้ผลผลิตได้ แต่หากใครดูแลดี อาจจะให้ผลผลิตเร็วกว่านี้ มะพร้าวแกงสมุยทะลายหนึ่งติดผล 18-20 ผล ผลมี 2 ลักษณะ คือ สีเขียวอ่อน และสีเหลืองแดง ขนาดผลปานกลาง เนื้อหนา จุดเด่นคือเมื่อนำไปคั้นกะทิมีความมัน และกลิ่นหอมมาก เป็นมะพร้าวแกงระดับแนวหน้าของประเทศ…การอนุรักษ์ ทางเกษตรกรร่วมกับสำนักงานเกษตรอำเภอ
มะพร้าวน้ำหอม เป็นมะพร้าวที่เหมาะสำหรับกินผลอ่อน มีน้ำหอมบริสุทธิ์ เนื้อมะพร้าวอ่อนมีวิตามินและเกลือแร่ที่ช่วยบำรุงสมองและเสริมสร้างร่างกายผู้บริโภคให้แข็งแรง มะพร้าวน้ำหอมเป็นพืชปลูกง่าย ให้ผลผลิตเร็วและต่อเนื่องนานกว่า 10 ปี มะพร้าวน้ำหอมเป็นพืชเศรษฐกิจที่เหมาะต่อการปลูกในเชิงการค้า มีตลาดรองรับแน่นอน สร้างรายได้ต่อเนื่องให้เกษตรกรผู้ปลูกมีความมั่นคงในการยังชีพ เป็นอีกอาชีพทางเลือกที่น่าสนใจ วันนี้จึงนำเรื่อง มะพร้าวน้ำหอม พืชเศรษฐกิจเชิงการค้าสู่รายได้ที่มั่นคง มาบอกเล่าสู่กัน อาจารย์ประสงค์ ทองยงค์ เกษตรกรทำสวนมะพร้าว เล่าให้ฟังว่า ในวัยเด็กชีวิตผูกพันกับมะพร้าว ได้ช่วยคุณพ่อทำสวนมะพร้าว เมื่อเรียนจบได้เป็นอาจารย์สอนหนังสือที่มหาวิทยาลัยราชภัฏสวนสุนันทา และเมื่อเกษียณได้มาสานงานปลูกสร้างสวนมะพร้าวต่อจากคุณพ่อ ถึงวันนี้ได้ทำสวนมะพร้าวและเสริมสร้างประสบการณ์มากว่า 50 ปี มะพร้าวน้ำหอมปลูกยากหรือไม่? มีคำตอบว่า มะพร้าวมี 2 กลุ่ม คือ มะพร้าวแกง และมะพร้าวอ่อนน้ำหอมหรือมะพร้าวน้ำหอม มะพร้าวน้ำหอมปลูกได้ทั้งในที่ลุ่มและที่ดอน ในที่ลุ่มภาคกลางจะปลูกในระบบสวนด้วยการยกร่องแปลงปลูกให้สูง จัด
สำหรับมะพร้าวสายพันธุ์ “ทุ่งเคล็ด” ถือเป็นมะพร้าวพันธุ์ดั้งเดิม คุณภาพดี มีพื้นที่ปลูกในจังหวัดประจวบคีรีขันธ์ ซึ่งมีพื้นที่ปลูกมะพร้าวกว่า 5 แสนไร่ มีผลผลิตมะพร้าว 1 ใน 3 ของประเทศ สร้างรายได้เข้าประเทศไม่น้อยกว่า 5,000 ล้านบาท ต่อปี โดยมะพร้าวทุ่งเคล็ดได้รับการยอมรับให้เป็นสุดยอดมะพร้าวพันธุ์เตี้ยที่มีชื่อเสียงระดับตำนาน มีอายุยาวนานกว่า 80 ปี ตลอดจนยกย่องให้สุดยอดของดีระดับจังหวัด และองค์การบริหารส่วนตำบล (อบต.) เกาะหลัก อำเภอเมืองประจวบคีรีขันธ์ ยกให้เป็นสุดยอดสินค้าโอท็อป (OTOP) ประจำตำบล ราชา ศังขะภูติ เจ้าของสวนมะพร้าว “ทุ่งเคล็ด” 60 ไร่ ริมถนนสายเพชรเกษม-หนองเสือ หมู่ที่ 6 บ้านทุ่งเคล็ด ตำบลเกาะหลัก อำเภอเมืองประจวบคีรีขันธ์ เล่าว่า ในอดีตบิดาเป็นผู้บุกเบิก และค้นพบมะพร้าวพันธุ์ดั้งเดิม ทั้งน้ำหอมและน้ำหวาน คุณภาพดี มีเนื้อหนา ให้ผลเร็ว ใช้เวลาปลูกเพียง 3 ปี บำรุงรักษาง่าย ไม่มีโรคระบาดแมลงศัตรูมะพร้าว ปัจจุบัน เป็นที่นิยมของตลาดทั้งในและต่างประเทศ ทำให้ราคาผลผลิตไม่ผันผวน “มะพร้าวทุ่งเคล็ดต้องปลูกในพื้นที่โล่งแจ้ง เนื่องจากต้องการแสงแดดมากเป็นพิเศษ การเตรียมดินก่อนปลูกจะขุดหลุ
ในช่วงประมาณสิบปีที่ผ่านมา พื้นที่ปลูกมะพร้าวของประเทศไทยมีแนวโน้มลดลงอย่างต่อเนื่อง ในปี 2559 มีพื้นที่ปลูกมะพร้าว จำนวน 1.13 ล้านไร่ ผลผลิตรวมจำนวน 8.58 ตัน ผลผลิตเฉลี่ยต่อไร่ 755 กิโลกรัม จากการรายงานของสำนักงานเศรษฐกิจการเกษตรในปี 2560 ผลผลิตโดยรวมลดลง เนื่องจากมีการปลูกพืชเศรษฐกิจขึ้นมาทดแทน เช่น ยางพารา ปาล์มน้ำมัน ทำให้ผลผลิตเฉลี่ยต่อไร่ลดลงจากปี 2550 ร้อยละ 28.01,50.23 และ 31.00 นอกจากนั้น แหล่งปลูกมะพร้าวที่สำคัญประสบกับแมลงศัตรูมะพร้าวระบาดอย่างต่อเนื่อง ทำให้ผลผลิตมะพร้าวลดลงอย่างต่อเนื่องเช่นกัน จนต้องมีการนำมะพร้าวเข้ามาจากต่างประเทศในปี 2559 ได้มีการนำเข้ามะพร้าวผลแห้ง จำนวน 171,848 ตัน คิดเป็นมูลค่า 1,843 ล้านบาท โดยนำเข้ามาใช้ในอุตสาหกรรมกะทิกระป๋องสำเร็จรูปเพื่อส่งออก ปัจจุบัน ถึงแม้ว่าภาครัฐโดยกรมวิชาการเกษตร กรมส่งเสริมการเกษตร และหน่วยงานที่เกี่ยวข้องจะสามารถควบคุมการระบาดของแมลงศัตรูมะพร้าวเหล่านั้นได้ในบางพื้นที่ ด้วยความร่วมมือของเกษตรกรบ้างแล้ว แต่ก็ยังไม่สามารถเพิ่มปริมาณผลผลิตมะพร้าวในแหล่งผลิตมะพร้าวที่สำคัญของประเทศให้มีปริมาณเพิ่มขึ้นเหมือนเดิมได้ในเวลาอันร
มะพร้าวเป็นพืชยืนต้นที่มีอายุนานนับร้อยปี หรือเป็นพืชบรรพบุรุษที่เป็นมรดกทั้งต้นมะพร้าวและพื้นที่ที่ส่งต่อรุ่นลูก รุ่นหลาน นอกจากนั้นมะพร้าวยังได้รับการขนานนามว่า เป็นพืชแห่งชีวิต (Tree for life) เป็นพืชสารพัดประโยชน์จากทุกส่วนของต้น เป็นที่มาของปัจจัยสี่ ได้แก่ อาหาร เครื่องนุ่งห่ม ยารักษาโรค และที่อยู่อาศัย มาตั้งแต่โบราณกาล ประโยชน์ของมะพร้าวจากส่วนต่างๆ มีดังนี้ 1. รากมะพร้าว ลักษณะเป็นเส้นยาว เหนียว ใช้สานเป็นตะกร้าและสิ่งประดิษฐ์ทั่วไป 2. ลำต้น ต้นที่มีอายุมากกว่า 60 ปี จะโค่นนำมาใช้ทำเฟอร์นิเจอร์ โต๊ะ เก้าอี้ พาน จาน ช้อน ทัพพี ใบมะพร้าว นำมาจักสานทำกระเช้า ชะลอม ห่อขนม ก้านใบหรือทางมะพร้าว นำมาใช้ทำไม้กวาด กระจาด ยอดอ่อนหรือหัวใจมะพร้าว นำมาทำเป็นอาหาร ช่อดอกหรือจั่นมะพร้าว เป็นที่หมายปองของผึ้งและแมลงต่างๆ ซึ่งเป็นแหล่งอาหารตลอดปีที่ดี ที่จะเป็นน้ำผึ้ง ทำให้มีการติดผลมะพร้าวเพิ่มขึ้น และน้ำตาลจากช่อดอกจะนำไปผลิตเป็นน้ำตาลสด น้ำตาลปึก น้ำตาลมะพร้าว เปลือกหรือกาบมะพร้าวสด ใช้เป็นวัสดุปลูกหรือแท่งปลูกกล้วยไม้ สำหรับกาบมะพร้าวแห้งมีความแข็งแรง คงทน ยืดหยุ่นมีสปริง นำมาใช้ทำเชือก พ
ในวิกฤตย่อมมีโอกาส บัณฑิตหน้าใสจากรั้วจุฬาฯ ในวัยเพียง 25 ปี สามารถพลิกวิกฤตของครอบครัวทำสวนมะพร้าว สวนไม้ผลกว่า 300 ไร่ ต้องประสบปัญหาสินค้าเกษตรราคาตกต่ำ จึงปิ๊งไอเดียแปรรูปผลผลิตที่มีอยู่ให้เกิดมูลค่าเพิ่ม จนเกิดเป็นผลิตภัณฑ์มะพร้าวอัดเม็ดขึ้นมา ส่งขายไปไกลยังต่างประเทศ คุณพิชญ์สินี จีราพันธุ์ หรือ คุณเดียร์ อยู่บ้านเลขที่ 102/101 ตำบลปากน้ำโพ อำเภอเมืองนครสวรรค์ จังหวัดนครสวรรค์ เกษตรกรรุ่นใหม่หัวคิดสร้างสรรค์ เธอคนนี้มีดีกรีไม่ธรรมดา เรียนจบคณะรัฐศาสตร์ จากจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย ซึ่งในขณะที่เรียนอยู่ชั้นปีที่ 3 เธอมีโอกาสได้ไปฝึกงานที่ประเทศจีนกับกรมการค้าระหว่างประเทศเป็นระยะเวลา 2 เดือน ในระหว่างการฝึกงานเธอได้เก็บเกี่ยวประสบการณ์มาอย่างมากมาย และได้เล็งเห็นว่าสินค้าไทยยังมีโอกาสเติบโตในตลาดต่างประเทศอีกมาก จึงเกิดความสนใจอยากที่จะทำการส่งออกหรือค้าขายระหว่างประเทศ ซึ่งประจวบเหมาะกับที่บ้านของเธอประกอบอาชีพทำสวนผลไม้อยู่แล้ว จึงอยากนำประสบการณ์จากที่ได้มาต่อยอดธุรกิจของครอบครัว ให้เกิดมูลค่าเพิ่มด้วยมีโจทย์ที่ว่าจะทำอย่างไรให้สินค้าเกษตรที่มีราคาตกต่ำมากๆ หรือล้นตลาด จะทำอย่างไรใ
กรมวิชาการเกษตรโชว์งานวิจัยใหม่ “ผลิตชีวภัณฑ์ราเขียวเมตาไรเซียมแบบอัดเม็ด ” สะดวกพร้อมใช้ปราบด้วงแรดศัตรูร้ายทำลายมะพร้าว คุณภาพดีกว่าใช้เชื้อสด แถมสลายตัวได้ง่าย อายุเก็บรักษานานข้ามปี นางสาวเสริมสุข สลักเพ็ชร์ อธิบดีกรมวิชาการเกษตร เปิดเผยว่า ราเขียวเมตาไรเซียมเป็นจุลินทรีย์ที่มีประสิทธิภาพในการใช้ควบคุมแมลงศัตรูพืชได้หลายชนิด ปัจจุบันสำนักวิจัยพัฒนาการอารักขาพืช กรมวิชาการเกษตร ได้คัดเลือกราเขียวเมตาไรเซียมสายพันธุ์ DOA-M5 ที่มีความจำเพาะเจาะจงในการเข้าทำลายด้วงแรด ซึ่งเป็นศัตรูสำคัญในมะพร้าวและพืชตระกูลปาล์ม โดยราเขียวสามารถทำลายด้วงแรดได้ทั้งในระยะตัวหนอน ดักแด้ และตัวเต็มวัย โดยที่ผ่านมากรมวิชาการเกษตรได้ถ่ายทอดเทคโนโลยีการใช้ราเขียวเมตาไรเซียมในรูปแบบเชื้อสดที่เลี้ยงในธัญพืช ซึ่งสามารถเลี้ยงขยายได้ง่าย แต่มีข้อเสียเรื่องระยะเวลาในการเก็บรักษาซึ่งไม่สามารถเก็บเชื้อไว้ได้นาน และไม่สามารถควบคุมคุณภาพของเชื้อได้ เนื่องจากการเก็บรักษาเชื้อจำเป็นต้องเก็บในที่เย็นเพื่อรักษาประสิทธิภาพของเชื้อ ดังนั้นเพื่อแก้ปัญหาและต่อยอดงานวิจัยดังกล่าว สำนักวิจัยพัฒนาการอารั
มะพร้าวอ่อน โดยทั่วไปเรียกกันว่า มะพร้าวน้ำหอม แรกๆ มะพร้าวอ่อน อาจจะมีน้ำหวานพร้อมทั้งให้กลิ่นหอม แต่นานเข้าพบว่า มะพร้าวอ่อนที่นิยมบริโภคกันนั้นน้ำมีรสชาติหวาน แต่กลิ่นหอมน้อยลงหรือหายไป ระยะหลังนักวิจัยได้คิดค้นวิธีการวัดกลิ่นหอมของมะพร้าวขึ้น โดยมีหน่วยวัดชัดเจน ในมะพร้าวอ่อน หากน้ำมีรสชาติหวาน บวกกับมีกลิ่นหอมมากๆ ก็จะได้รับความนิยมจากผู้ปลูกและผู้บริโภค คุณนงนารถ ห่วงเจริญ อยู่บ้านเลขที่ 12/2 หมู่ที่ 2 ตำบลบางตลาด อำเภอบางคล้า จังหวัดฉะเชิงเทรา เป็นเกษตรกรทำสวน เธอเรียนจบจากวิทยาลัยเกษตรและเทคโนโลยีฉะเชิงเทรา คุณนงนารถ เล่าว่า ตนเองทำเกษตรในพื้นที่ 50 ไร่ เพื่อจำหน่ายผลผลิตและต้นพันธุ์มะพร้าว…อย่างอื่นมีปลูกมะม่วง มะพร้าวที่ปลูกในเขตอำเภอบางคล้ามีชื่อเสียงมากทางด้านรสชาติ เพราะหวานกลมกล่อม มีกลิ่นหอมที่ชัดเจน แต่นานๆ ไป มีการผสมข้าม จึงเกิดการกลายพันธุ์ โดยที่กลิ่นหอมมีน้อยลง จากประสบการณ์ของคุณนงนารถ หลังจากเพาะมะพร้าวจนต้นและรากงอกแล้วดูที่ราก สามารถระบุได้ว่า ผลไหนหากนำไปปลูกแล้วได้รสชาติหวานและมีกลิ่นหอมด้วย “ที่สวน มีมะพร้าว 1,200 ต้น…เมื่อเราเพาะ มีรากออกมา หากไส้ในของรากมี
นับเป็นหนึ่งในนักธุรกิจหนุ่มรุ่นใหม่ไฟแรงที่พลิกธุรกิจส่งออก “มะพร้าวน้ำหอม” มาต่อยอดสู่ธุรกิจรักษ์โลกได้อย่างสวยงาม สำหรับ “สุดเขต นราธิปภัทร” กรรมการผู้จัดการ บริษัท Organ Thai จำกัด และสมาชิก YEC หอการค้าจังหวัดนนทบุรี ล่าสุดเพิ่งคว้ารางวัลชนะเลิศจากการแข่งขันระดับประเทศในโครงการประกวด YEC Pitching ปี 4 ซึ่งจัดขึ้นในงานสัมมนาหอการค้าทั่วประเทศ ครั้งที่ 37 เมื่อเร็ว ๆ นี้ ที่จังหวัดลำปาง “ประชาชาติธุรกิจ” มีโอกาสสัมภาษณ์พิเศษ แรงบันดาลใจของจุดเริ่มต้น สุดเขตเล่าว่า เริ่มแรกที่สนใจทำธุรกิจส่งออกน้ำมะพร้าว เกิดแรงบันดาลใจจากการที่เป็นคนชอบดื่มน้ำมะพร้าว ตอนเรียนปริญญาตรีที่จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย รู้สึกว่า หาน้ำมะพร้าวแท้ 100% ดื่มยากมาก จนไปเรียนต่อปริญญาโทที่สหรัฐอเมริกา ไปเจอกับน้ำมะพร้าวยี่ห้อหนึ่ง ลองชิมแล้วรู้สึกว่าอร่อย จึงได้รู้ว่าเป็นมะพร้าวน้ำหอมที่นำเข้ามาจากประเทศไทย พอเรียนจบกลับมาเริ่มหาข้อมูลและได้ไปพบสวนมะพร้าวน้ำหอมเกรดส่งออกที่อำเภออัมพวา จังหวัดสมุทรสงคราม จึงได้จัดตั้งบริษัท Organ Thai จำกัด เพื่อส่งออกน้ำมะพร้าวมาครบ 1 ปีแล้ว โดยน้ำมะพร้าวของบริษัท มีจุดเด่นอยู่ 3 อย
ปัจจุบัน ความต้องการบริโภคมะพร้าวในภาคอุตสาหกรรมและในครัวเรือนมีมากกว่าผลผลิตที่ผลิตได้ และนับวันจะเพิ่มมากขึ้น เป็นเหตุให้ต้องนำเข้ามะพร้าวและผลิตภัณฑ์มะพร้าวจากต่างประเทศมาทดแทน เป็นผลให้มะพร้าวในประเทศราคาตกต่ำ ประเทศที่อนุญาตให้นำมะพร้าว ผลิตภัณฑ์จากมะพร้าว เข้ามาได้มี อินโดนีเซีย เวียดนาม เมียนมา และมาเลเซีย มีรายงานจาก อำเภอทับสะแก จังหวัดประจวบคีรีขันธ์ เมื่อ 18 ตุลาคม 2562 ว่า ราคามะพร้าวผลขยับสูงขึ้น จาก 5 บาท/ผล เป็น 15 บาท/ผล หลังจากราคาตกมาอย่างยาวนาน ตั้งแต่ ปี 2555 แม้ราคาสูงขึ้น รายได้จากการขายมะพร้าวยังน้อยอยู่ เนื่องจากมีผลผลิตต่ำ เมื่อดูสถิติการนำเข้าแล้วพบว่า นำเข้ามะพร้าวถึง 7 เดือน ในรอบปี เพื่อทดแทนที่ภาคอุตสาหกรรมแปรรูปกะทิสำเร็จรูป อาหาร และอื่นๆ นั้น มีความต้องการประมาณ 166,000 ตัน ณ ปัจจุบัน และภาคอุตสาหกรรมจะขยายตัวประมาณ 10% ในปีต่อๆ มา หากดูสภาวะผลิตมะพร้าวในขณะนี้ แสดงให้เห็นว่าอยู่ในภาวะวิกฤติมาก ที่จะต้องรีบเร่งแก้ปัญหานี้ เพื่อรักษาสมาชิกชาวสวนมะพร้าวไม่น้อยกว่า 300,000 ครอบครัว ไม่ให้หันไปปลูกพืชอย่างอื่นแทน ยุทธศาสตร์เร่งรัดเพิ่มผลผลิตมะพร้าวให้เพียงพ
