มะพร้าว

มะพร้าวน้ำหอม เป็นชื่อที่ใช้เรียกมะพร้าวอ่อน ที่นิยมดื่มน้ำและกินเนื้อ ที่ผ่านมา ในตัวมะพร้าวอ่อน น้ำอาจจะมีรสหวานพร้อมทั้งมีกลิ่นหอมแรง แต่นานๆ เข้าเกิดการกลายพันธุ์ ความหอมลดลง ส่วนความหวานนั้นยังคงอยู่ หากไม่คงอยู่ก็ปรับแต่งได้ด้วยปุ๋ย ส่วนความหอมนั้นปรุงแต่งยาก นอกจากคัดพันธุ์จากต้นที่มีความหอม จังหวัดฉะเชิงเทรา เป็นแหล่งใหญ่ที่ปลูกมะพร้าวน้ำหอมหรือมะพร้าวอ่อน คุณศักดิ์ชัย ศรีสุวรรณ หัวหน้ากลุ่มยุทธศาสตร์และสารสนเทศ สำนักงานเกษตรจังหวัดฉะเชิงเทรา ให้ข้อมูลว่า ทั้งจังหวัดมีพื้นที่ปลูกมะพร้าวอ่อนหรือมะพร้าวน้ำหอม 18,000 ไร่ เนื่องจากพืชชนิดนี้ สร้างรายได้ให้กับเกษตรกรอย่างต่อเนื่อง สามารถขายได้ทั้งในและต่างประเทศ ทางจังหวัดจึงมีแผนขยายพื้นที่ปลูก หากทำได้ปีละ 500 ไร่ ถือว่าประสบผลสำเร็จ เกษตรกรคนเก่ง ขยายพันธุ์พืชอย่างมืออาชีพ คุณนงค์นารถ ห่วงเจริญ เกษตรกร อยู่บ้านเลขที่ 76/20 หมู่ที่ 1 ตำบลท่าทองหลาง อำเภอบางคล้า จังหวัดฉะเชิงเทรา เป็นเกษตรกรที่ขยายพันธุ์พืชอย่างมืออาชีพ และประสบความสำเร็จมากที่สุดคนหนึ่งในละแวกนั้น ปัจจุบัน คุณนงค์นารถทำกิจกรรมการเกษตรในพื้นที่ 53 ไร่ คุณนงค์นารถ เ

อำเภอบ้านแพ้ว จังหวัดสมุทรสาคร มีพื้นที่ปลูกมะพร้าวน้ำหอมมากกว่าหมื่นไร่ ที่นี่ได้เปรียบในเรื่องทำเลการปลูกมะพร้าวมากกว่าแหล่งอื่น เป็นที่ดินลุ่มแม่น้ำที่น้ำทะเลท่วมถึง เป็นแหล่งดินดี มีแร่ธาตุอุดมสมบูรณ์ โดยเฉพาะธาตุโพแทสเซียมในปริมาณสูง เหมาะสำหรับปลูกมะพร้าวมาก แถมมีแหล่งน้ำหล่อเลี้ยงสวนมะพร้าวอยู่ตลอดเวลา ทำให้มะพร้าวน้ำหอมอำเภอบ้านแพ้ว มีคุณลักษณะพิเศษคือ เนื้อมะพร้าวมีรสชาติหวานกลมกล่อมและมีกลิ่นหอมชื่นใจ ช่วยดับกระหาย คลายร้อนได้ดี กลายเป็นสินค้าขายดี ที่ผู้บริโภคนิยมรับประทานผลอ่อนและผลิตเป็นเครื่องดื่มน้ำมะพร้าวเพื่อสุขภาพ และแปรรูปเป็นผลิตภัณฑ์จากมะพร้าวที่มีรสชาติอร่อยอีกมากมาย ถูกใจผู้ซื้อที่เป็นกลุ่มคนไทยและต่างชาติ  เกษตรกรชาวบ้านแพ้ว นิยมปลูก “มะพร้าวน้ำหอมพันธุ์ก้นจีบ” เชิงการค้ามากที่สุด เพราะมีขนาดผลโต ตรงตามความต้องการของตลาด มะพร้าวน้ำหอมพันธุ์ก้นจีบ มีลักษณะกึ่งกลางระหว่างมะพร้าวน้ำหอมผลยาวและชนิดผลกลม  หลักการพิสูจน์เบื้องต้นว่า มะพร้าวนั้นจะเป็นมะพร้าวน้ำหอมหรือไม่ ทำได้คือ ใช้ปลายเล็บจิกปลายรากอ่อนแล้วดมและชิม ถ้ามีกลิ่นใบเตยอ่อนๆ และมีรสหวาน แสดงว่าหน่อพันธุ์ต้

มะพร้าวน้ำหอมอินทรีย์ เมื่อปลูกด้วยวิธีธรรมชาติจะได้มะพร้าวอ่อนที่มีน้ำหอมบริสุทธิ์ให้ดื่มพร้อมกับได้ลิ้มรสเนื้อมะพร้าวอ่อนที่เอร็ดอร่อย มีวิตามินและเกลือแร่ที่ช่วยบำรุงสมอง เสริมสร้างร่างกายผู้บริโภคให้มีสุขภาพแข็งแรง มะพร้าวน้ำหอมอินทรีย์มีทั้งการปลูกเป็นพืชแซมหรือปลูกเป็นสวน หลังจากปลูก 2 ปีขึ้นไป ก็มีมะพร้าวอ่อนให้ตัดเก็บไปขาย 35-45 บาท ต่อผล ทำให้ผู้ปลูกหรือผู้ค้ามีรายได้ มีความมั่นคงต่อการยังชีพ ในสภาวะเศรษฐกิจแปรปรวน การปลูกมะพร้าวน้ำหอมอินทรีย์เพื่อการค้าและเสริมสร้างรายได้จัดเป็นอาชีพทางเลือกที่น่าสนใจ วันนี้จึงนำวิถีเรื่อง มะพร้าวน้ำหอมอินทรีย์ ทางเลือกใหม่ ปลูก ขาย รายได้มั่นคง มาบอกเล่าสู่กัน คุณลุงประสงค์ หรือ ผู้ช่วยศาสตรจารย์ประสงค์ ทองยงค์ เกษตรกรทำสวนมะพร้าวน้ำหอมอินทรีย์ เล่าให้ฟังว่า มะพร้าวน้ำหอมอินทรีย์ เป็นมะพร้าวอ่อนที่เหมาะสำหรับการดื่มน้ำหอมบริสุทธิ์ ได้กินเนื้อมะพร้าวอ่อนรสอร่อย มีวิตามินและเกลือแร่ที่เสริมให้ผู้บริโภคได้มีสุขภาพแข็งแรง มะพร้าวมี 2 กลุ่ม คือ มะพร้าวอ่อนหรือมะพร้าวน้ำหอม และมะพร้าวแกง การปลูกมะพร้าวน้ำหอมอินทรีย์ทำได้ทั้งในพื้นที่ลุ่มและที่ดอน

คุณจรัญ เจริญทรัพย์ เกษตรกรสวนมะพร้าวในอำเภอดำเนินสะดวก จังหวัดราชบุรี เจ้าของกิจการส่งออกมะพร้าวน้ำหอมทั้งลูกสดและแปรรูป ใครจะรู้ว่ากว่าที่จะมาเป็นเจ้าของสวนมะพร้าว กว่า 120 ไร่ เมื่อก่อนเคยติดหนี้สินจนเกือบจะเสียที่นาที่มีอยู่เพียง 1 ไร่ ไปแล้ว ปัจจุบัน เขาดำรงตำแหน่งประธานสภายุวเกษตรจังหวัดราชบุรี และประธานวิสาหกิจชุมชนอำเภอดำเนินสะดวก ทำธุรกิจส่วนตัวในฐานะผู้ประกอบการส่งออกผักและผลไม้ อยู่บ้านเลขที่ 196 หมู่ที่ 2 ตำบลท่านัด อำเภอดำเนินสะดวก จังหวัดราชบุรี เคยได้รับรางวัล A Model Farmer From The Kingdom of Thailand โดย Food and Agriculture Organization of The United Nations จากสมเด็จพระกนิษฐาธิราชเจ้า กรมสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี ในงานวันอาหารโลกประจำปี 2556 ที่จัดขึ้น ณ องค์การอาหารและเกษตรแห่งสหประชาติ หรือ (FAO) ประจำภูมิภาคเอเชียและแปซิฟิก ประวัติของคุณจรัญนั้น เดิมทีพ่อแม่ทำสวนปลูกพืชล้มลุกจำพวก พริก ต้นหอม แตงกวา เรียนจบชั้นประถมศึกษาปีที่ 6 ตั้งแต่ยังเยาว์วัยมีความฝันอยากเป็นข้าราชการ แต่ไม่ได้เรียน เพราะฐานะทางบ้านยากจน มีพี่น้องทั้งหมด 8 คน พ่อกับแม่ได้รับมร

ในอดีตหากใครอยากได้มะพร้าวน้ำหอมพันธุ์ดีไปปลูก มักนึกถึง “ฟาร์มอ่างทอง อำเภอกระทุ่มแบน จังหวัดสมุทรสาคร” เป็นที่แรก เพราะที่นี่เป็นแหล่งผลิตมะพร้าวน้ำหอมเชิงการค้าที่มีชื่อเสียงเป็นที่ยอมรับของเกษตรกรทั่วไป เพราะมั่นใจได้ว่าพันธุ์มะพร้าวที่ซื้อจากฟาร์มอ่างทอง เป็นมะพร้าวน้ำหอมพันธุ์แท้ ที่มีคุณภาพดีทุกต้น กระแสความนิยมดังกล่าวทำให้พื้นที่แถบลุ่มน้ำท่าจีนและลุ่มแม่น้ำแม่กลอง ตั้งแต่จังหวัดสมุทรสาคร สมุทรสงคราม นครปฐม ราชบุรี กลายเป็นแหล่งปลูกมะพร้าวน้ำหอมแหล่งใหญ่จนถึงทุกวันนี้ คุณชาญชัย ทรัพย์มา หรือ พี่หมู อยู่บ้านเลขที่ 56/1 หมู่ที่ 5 ตำบลบ้านแพ้ว อำเภอบ้านแพ้ว จังหวัดสมุทรสาคร เกษตรกรผู้สืบทอดสวนมะพร้าวบุญลอย รุ่นที่ 3 บอกเล่าประวัติความเป็นมาของสวนมะพร้าวน้ำหอมบ้านแพ้ว สวนบุญลอย ว่า เมื่อ 46 ปีก่อน “คุณสำอางค์ ทรัพย์มา” หรือที่หลายคนเรียกติดปากว่า “ลุงแกละ ทรัพย์มา” ซึ่งเป็นก๋งของตน เป็นเกษตรกรรายแรกที่บุกเบิกปลูกมะพร้าวน้ำหอม หลีเบ็ญ หรือ มะพร้าวก้นจีบ ในย่านตำบลหนองบัว อำเภอบ้านแพ้ว จังหวัดสมุทสาคร ตั้งแต่เดือนตุลาคม พ.ศ. 2518 “ลุงแกละ” ได้ซื้อพันธุ์มะพร้าวน้ำหอมมาจากฟาร์มอ่างทอง

นางสาวศิริพร จูประจักษ์ ผู้อำนวยการสำนักงานเศรษฐกิจการเกษตรที่ 10 ราชบุรี (สศท.10) สำนักงานเศรษฐกิจการเกษตร (สศก.) เปิดเผยถึงการลงพื้นที่ติดตามโครงการระบบส่งเสริมการเกษตรแบบแปลงใหญ่มะพร้าวน้ำหอม “กลุ่มแปลงใหญ่มะพร้าวน้ำหอมตำบลบางช้าง” ภายใต้ศูนย์เรียนรู้การเพิ่มประสิทธิภาพการผลิตสินค้าเกษตร ตำบลบางช้าง  อำเภอสามพราน จังหวัดนครปฐม นับเป็นตัวอย่างของการรวมกลุ่มที่ประสบความสำเร็จอย่างมาก สามารถสร้างรายได้ให้แก่กลุ่มเกษตรกร รวมถึงได้รับการรับรองมาตรฐาน GAP ยกระดับคุณภาพผลผลิตมะพร้าวน้ำหอม โดยเกษตรกรได้รับการถ่ายทอดเทคโนโลยีการผลิต พัฒนาเป็น Smart farmer และการรวมกลุ่มเพื่อผลิตและการใช้สารชีวภัณฑ์ จึงสร้างความมั่นใจกับผู้ค้าและผู้บริโภคได้ว่าผลผลิตได้มาตรฐานและมีคุณภาพ จากการติดตามของ สศท.10 พบว่า กลุ่มแปลงใหญ่มะพร้าวน้ำหอมตำบลบางช้าง เริ่มดำเนินการมาตั้งแต่ปี 2560 มีพื้นที่ปลูก 375 ไร่ มีสมาชิกเกษตรกร 37 ราย โดยมีนายวชิรวิชย์ มีดี เป็นประธานกลุ่ม เกษตรกรนิยมปลูกมะพร้าวพันธุ์ก้นจีบ (มะพร้าวน้ำหอมสามพราน) มีลักษณะเด่นคือ เป็นพันธุ์ที่มีผลใหญ่ ให้ผลผลิตสม่ำเสมอ น้ำของผลมีความหวาน ให้ผลผลิตหลั

อย่างที่ทราบกันอยู่ว่า ในอนาคตสังคมไทยกำลังก้าวเข้าสู่สังคมผู้สูงอายุ โดยมีการคำนวณจากสำนักงานสถิติแห่งชาติว่า จำนวนผู้สูงอายุของไทยจะมีมากกว่า 10 เปอร์เซ็นต์ ของประชากรทั้งหมด ซึ่งผู้สูงอายุไม่น้อยกลัวว่าเมื่อเข้าสู่วัยเกษียณจะส่งผลให้เป็นภาระของลูกหลาน จึงทำให้ผู้สูงอายุไม่น้อยได้หากิจกรรมยามว่างทำ เพื่อเป็นการสร้างสุขให้กับการดำเนินชีวิต เช่น ท่องเที่ยว กิจกรรมนันทนาการ ตลอดจนอาชีพที่สนใจ รวมไปถึงทางด้านการเกษตร ซึ่งงานทางการเกษตรถ้าหากทำในช่วงที่เกษียณแล้ว พืชบางชนิดอาจเจริญเติบโตให้ผลผลิตได้ไม่ทัน จะต้องมีการเตรียมความพร้อมก่อนที่จะเข้าสู่วัยเกษียณ เพื่อเป็นอาชีพรองรับเมื่อต้องเกษียณจากงานอย่างเต็มตัว เมื่อออกจากงานก็สามารถขายผลผลิตได้ทันที จึงเป็นเสมือนกิจกรรมยามว่างที่สร้างเงินและความสุขไปพร้อมกัน เหมือนเช่น ดร. ชวัลวิทย์ แจ่มขำ อยู่บ้านเลขที่ 289 หมู่ที่ 10 ตำบลผ่านศึก อำเภออรัญประเทศ จังหวัดสระแก้ว เป็นผู้ที่ได้เริ่มทำการเกษตร คือสวนมะพร้าวน้ำหอม โดยเตรียมความพร้อมก่อนที่จะเกษียณอายุราชการจะมาถึง ปลูกสวนมะพร้าว ไว้รอก่อนเกษียณอายุงาน ดร. ชวัลวิทย์ เล่าให้ฟังว่า สมัยก่อนจบการศึ

“มะพร้าวน้ำหอม” เป็นพืชอีกชนิดหนึ่งที่เป็นที่สนใจของเกษตรกร ตลาดที่สําคัญของมะพร้าวน้ำหอม ในต่างประเทศ ได้แก่ ญี่ปุ่น สิงคโปร์ ฮ่องกง และตะวันออกกลาง เป็นต้น มะพร้าว เป็นพืชที่ปลูกและดูแลรักษาง่าย ไม่จําเป็นต้องใช้เทคนิคหรือประสบการณ์เหมือนไม้ผลชนิดอื่นๆ สามารถให้ผลผลิตได้เร็ว คือหลังจากปลูกประมาณ 3 ปี ก็เริ่มเก็บผลผลิตขายได้แล้ว ราคาจําหน่ายผลอ่อนก็อยู่ในเกณฑ์ดี มะพร้าวอ่อนที่เราบริโภคสามารถแบ่งได้ 2 ชนิด คือ มะพร้าวน้ำหอม และมะพร้าวน้ำหวาน ซึ่งมีข้อแตกต่างกัน คือ มะพร้าวน้ำหอม จะมีกลิ่นหอมในตัวเองคล้ายใบเตย ส่วนมะพร้าวน้ำหวานจะมีรสหวานเพียงอย่างเดียว ความหอมของมะพร้าวน้ำหอม ความหอมในตัวเองของมะพร้าวน้ำหอม ซึ่งไม่พบในมะพร้าวอ่อนทั่วๆ ไป ทําให้เรานิยมบริโภคมะพร้าวพันธุ์นี้ เมื่อพิจารณาส่วนต่างๆ ของมะพร้าวน้ำหอม จะพบว่า มีส่วนที่เราสามารถทดสอบความหอมได้ เช่น 1. ปลายรากอ่อนของหน่อมะพร้าว 2. กะลาของผลอ่อน 3. น้ำและเนื้อมะพร้าว นอกจากนี้ อาจมีส่วนอื่นๆ ที่แสดงความหอม แต่ไม่สามารถทดสอบได้ด้วยการดม อาจจะต้องใช้เทคนิคอื่นๆ มาช่วย ตามปกติสารหอมระเหยในพืชจะอยู่ในต่อมหรือในท่อของส่วนใดส่วนหนึ่งข

“ตอนนี้อาชีพเกษตรกรรมเป็นอาชีพที่ผมภูมิใจมากๆ นะ แต่ก่อนต้องยอมรับตรงๆ ว่า ผมไม่มีความศรัทธาในอาชีพนี้เลย เพราะเราเป็นลูกชาวสวนมาตั้งแต่เด็กๆ เห็นพ่อแม่ลำบากมากจากการทำสวน เราจึงพยายามหนีอาชีพนี้มาตลอด ทำทุกอย่างเพื่อที่ไม่ต้องกลับมาเป็นชาวสวน แต่สุดท้ายก็มาพบว่า สิ่งที่เราหนีมาทั้งชีวิต จริงๆ แล้วเราไม่ได้เกลียดนะ เพียงแค่เรายึดติดกับภาพเดิมๆ ที่ทำเกษตรแล้วลำบาก แต่เมื่อได้มาทดลองลงมือทำจริงๆ กลับรู้สึกหลงรักการเป็นชาวสวนโดยไม่รู้ตัว เพราะทำแล้วสบายใจ เป็นอิสระ กลายเป็นชีวิตจิตใจ และคิดอยู่ตลอดว่าอยากจะพัฒนาสวนมะพร้าวของพ่อให้ดียิ่งขึ้น อาชีพเกษตรกรรมเป็นอาชีพที่ยิ่งทำยิ่งภูมิใจในตัวเองขึ้นเรื่อยๆ” คุณสุรพงษ์ เกียรติพงสา หรือ พี่เอ ยังสมาร์ทฟาร์มเมอร์จังหวัดราชบุรี อยู่บ้านเลขที่ 139 หมู่ที่ 7 ตำบลศรีสุราษฎร์ อำเภอดำเนินสะดวก จังหวัดราชบุรี เกษตรกรรุ่นใหม่ที่เข้ามาปรับเปลี่ยนสวนมะพร้าวจากรุ่นพ่อ สร้างมาตรฐาน GAP, GI เพื่อต่อยอดการตลาดในอนาคตให้มั่นคงมากขึ้น เพราะเล็งเห็นแล้วว่ามาตรฐานเหล่านี้จะเปรียบเสมือนใบเบิกทางด้านการตลาด ที่ไม่ว่าจะไปที่ไหนก็มีแต่คนต้องการ พี่เอ เล่าถึงจุดเริ่มต้

เมื่อวันที่ 30 มีนาคม 2564 บริษัท เอ็นซี โคโคนัท จำกัด เป็นบริษัทผู้ส่งออกมะพร้าวน้ำหอมเป็นอันดับต้นๆ ของประเทศ ได้ร่วมมือกับ คณะเกษตรศาสตร์ ทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม มหาวิทยาลัยนเรศวร ร่วมทำโครงการ COCONUT Tissue Culture หรือการพัฒนาขยายพันธุ์มะพร้าวน้ำหอม “พันธุ์ก้นจีบ” ด้วยวิธีเพาะเลี้ยงเนื้อเยื่อสำเร็จเป็นที่แรกของโลก คุณณรงค์ศักดิ์ ชื่นสุชน กรรมการผู้จัดการ บริษัท NC COCONUT ได้กล่าวว่า ปัจจุบัน จังหวัดราชบุรีมีการส่งออกมะพร้าวน้ำหอมพันธุ์ก้นจีบที่ได้รับการขึ้นทะเบียน GI หรือสิ่งบ่งชี้ทางภูมิศาสตร์ มีหลายอำเภอที่ปลูกมะพร้าวน้ำหอมพันธุ์ก้นจีบ เช่น อำเภอดำเนินสะดวก อำเภอบางแพ อำเภอวัดเพลง อำเภอโพธาราม อำเภอปากท่อ และอำเภอบ้านโป่ง มีพื้นที่รวมในการเพาะปลูกกว่า 100,000 ไร่ มูลค่าการส่งออกนับเป็น 10,000 ล้านบาท ต่อปี และในปัจจุบันความต้องการของเกษตรกรมีเพิ่มมากขึ้นที่หันมาปลูกมะพร้าวน้ำหอม ทำให้สายพันธุ์แท้ของมะพร้าวน้ำหอมพันธุ์ก้นจีบมีการกลายพันธุ์ ถ้าเกษตรกรนำไปเพาะปลูกกว่าจะเห็นผลผลิตก็จะเสียเวลาในการรอคอยไป 2-3 ปี ซึ่งอาจสร้างความเสียหายต่อเกษตรกรได้ บริษัท NC COCONUT ในฐานะผู