กระเทียมน้ำปาด
“ความเชื่อ” เป็นฐานรากการคิดของ หมอดู หมอไสยศาสตร์ นักปราชญ์ กวี นักกฎหมาย แพทย์ หรือแม้กระทั่งนักวิทยาศาสตร์ ต่างมีความเชื่อจุดประกายความคิด เป็นเบื้องต้น แล้วจึงแผ่ขยายรากกิ่งก้านความคิดไปตามบริบท ตามหลักการ คิด ตัดสินใจ ทำ ปรับปรุง และเผยแพร่ ในเรื่องที่เป็นความเชื่อนั้น บางสิ่งเป็นความลี้ลับ บางอย่างมีปาฏิหาริย์ มีอิทธิฤทธิ์ มีอิทธิพล มีคุณค่ามากมายหลายหลาก ความเชื่อถูกใช้เป็นฐานการตัดสินใจ เช่น รักษายาหมอไทยหายช้า แต่หายขาด ใช้ยาหมอตลาดหายไว แต่หายแล้วมาเป็นอีก หรือเชื่อว่า กินผักเป็นยา กินปลาเป็นอาหาร เป็นต้น ชาวบ้านตำบลบ้านฝาย อำเภอน้ำปาด จังหวัดอุตรดิตถ์ ทำนาได้ปีละครั้ง หลังจากได้ลงแขกเก็บเกี่ยวข้าวนาปีเสร็จแล้ว แปลงนามีพื้นที่ว่าง และบริเวณข้างที่นา ยังพอมีน้ำอยู่ในท้องลำห้วย ในบ่อขุด และในสระอยู่บ้าง เกี่ยวข้าว เดือนพฤศจิกายน-ธันวาคมแล้ว ยังได้มารวมกลุ่มปลูก “กระเทียม” ปลูกกันแบบเกษตรธรรมชาติ ซึ่งไม่ใช่ว่าจะปลูกตามมีตามเกิด ปล่อยให้ฟ้าดูแล แต่เป็นการปลูกแบบใช้ภูมิปัญญาชาวบ้าน มาผสมผสานวิทยาการอย่างแท้จริง ก็มีบางพื้นที่ที่ปลูกกระเทียมแบบการค้าบ้าง เช่น ที่บ้านใหม่ ตำบลบ้านฝา
นายเข้มแข็ง ยุติธรรมดำรง อธิบดีกรมส่งเสริมการเกษตร เปิดเผยว่า จังหวัดอุตรดิตถ์ ถือเป็นแหล่งปลูกกระเทียมที่สำคัญของประเทศ เป็นพืชเศรษฐกิจที่สร้างรายได้ให้กับเกษตรกร โดยเฉพาะที่อำเภอน้ำปาด ซึ่งเป็นแหล่งปลูกกระเทียมพันธุ์ไทยแท้ที่เกษตรกรเรียกว่า พันธุ์ดอ หรือที่ผู้บริโภคต่างรู้จักในชื่อ กระเทียมน้ำปาด โดยมีคุณสมบัติเด่น คือ หัวกระเทียมเป็นสีชมพูอมม่วง มีค่าสารอินทรีย์กำมะถันสูงถึง 1.543 เปอร์เซ็นต์ ซึ่งถือว่าสูงที่สุดในประเทศ รวมทั้งมีกลิ่นฉุน เปลือกบาง เมื่อแห้งจะแกะง่าย ขนาดของกลีบจะใหญ่แกร่ง ไม่ฝ่อง่าย กรมส่งเสริมการเกษตร จึงได้มอบหมายให้สำนักงานเกษตรจังหวัดอุตรดิตถ์ เข้าไปดำเนินการพัฒนาเกษตรกรผู้ปลูกอย่างต่อเนื่อง เช่น การขึ้นทะเบียนเกษตรกรผู้ปลูก การสนับสนุนองค์ความรู้ต่างๆ ทั้งการผลิตและการตลาด ในการเพิ่มช่องทางการจำหน่ายผลผลิต เช่น ผ่านเว็บไซต์ www.ตลาดเกษตรกรออนไลน์.com เป็นต้น โดยปีการผลิต 2564/65 นี้ สำนักงานเกษตรจังหวัดอุตรดิตถ์ รายงานว่า มีพื้นที่ปลูกรวม 87 ไร่ จากเกษตรกร 27 ครัวเรือน มีผลผลิตรวม 84 ตัน (วันที่ข้อมูล ณ วันที่ 7 มีนาคม 2565) ด้าน นายพัฒนศักดิ์ พ่วงสมบัติ เกษตรจ
นายสมศักดิ์ แสงม่วง ชาว ตำบลทุ่งยั้ง อำเภอลับแล จังหวัดอุตรดิตถ์ กล่าวว่า กระเทียมที่ขึ้นชื่อว่าเป็น กระเทียมที่ดีที่สุด คือ กระเทียมน้ำปาด เนื่องจากมีธาตุกำมะถันในเนื้อกระเทียมมากกว่ากระเทียมที่ปลูกพื้นที่อื่นๆ ของประเทศไทย มีเกษตรกรและพ่อค้าส่งเสริมการขายกระเทียมน้ำปาดไปปรุงอาหารและเป็นของฝาก รวมทั้งแปรรูปเป็นกระเทียมดอง รวมทั้งมีการจำหน่ายปมกระเทียม หรือ หำกระเทียม คือเม็ดกระเทียมเล็กๆ ที่งอกตามลำต้นกระเทียม ลักษณะคล้ายกระเทียมโทนขนาดเล็กให้ผู้บริโภคในราคานับหมื่นบาทต่อกิโลกรัม สาเหตุที่มีราคาแพง เนื่องจากมีธาตุกำมะถันสูงกว่ากระเทียมกลีบทั่วไป รับประทานแล้วไม่มีกลิ่นปาก “ช่วงแรกๆ มีพ่อค้านำหำกระเทียมหรือปมกระเทียม ไปบรรจุกล่องจำหน่าย ซึ่งนักท่องเที่ยวนิยมซื้อเป็นของฝาก และสร้างชื่อเสียงจนติดตลาด ต่อมาพบผลผลิตคุณภาพตกต่ำมาก เนื่งจากพ่อค้านำกระเทียมแกะเป็นกลีบไปผสมปมกระเทียม หากซื้อมาแล้วรับประทานทันทีจะไม่สามารถสังเกต แต่เมื่อปล่อยทิ้งไว้ราว 2 สัปดาห์ หรือ 1 เดือน จะพบกระเทียมที่ปลอมปนฝ่อ ลีบ เป็นเชื้อรา รับประทานไม่ได้ หากยังไม่แก้ไข เกรงว่าจะไม่มีผู้หันมาบริโภคกระเทียมของ อำเภอน้ำ
อำเภอน้ำปาด จังหวัดอุตรดิตถ์ จัดงานพญาปาด เทศกาลหอม กระเทียมและของดีอำเภอน้ำปาด ประจำปี 2560 ระหว่างวันที่ 16-18 มีนาคม 2560 กำหนดให้มีพิธีเปิดยิ่งใหญ่ มีกิจกรรมออกร้านแสดงและจำหน่ายสินค้า การประกวดแข่งขัน มหรสพต่างๆ มากมาย นายปรีชา สุทนต์ นายอำเภอน้ำปาด เปิดเผยว่า อำเภอน้ำปาดได้กำหนดจัดงาน “พญาปาดเทศกาลหอม กระเทียม และของดีอำเภอน้ำปาด”ประจำปี 2560 ในระหว่างวันที่ 16-18 มีนาคม 2560 ณ บริเวณหน้าที่ว่าการอำเภอน้ำปาด สนามโรงเรียนไกรลาศวิทยาคม รวมทั้งถนนเพชรานุรักษ์ตลอดสาย ในงานนี้จัดให้มีกิจกรรมต่างๆมากมายประกอบด้วย พิธีเปิดงานแสงสีเสียง รวมพลังสตรีน้ำปาดเต้นระบำบาสโลบ ขบวนแห่วัฒนธรรมอันยิ่งใหญ่อลังการ ศิลปะการแสดงของพื้นถิ่น การออกร้านแสดงและจำหน่ายสินค้า OTOP ของดีอำเภอน้ำปาด ตลาดถนนคนเดินจำหน่ายสินค้าพื้นบ้าน ย่างเลาะเซาะกิน การออกร้านแสดงนวัตกรรมและภูมิปัญญาท้องถิ่นของชาวน้ำปาดจากชุมชนตำบลต่างๆ การประกวดหอมแดง กระเทียม และสับปะรด ผลผลิตเลื่องชื่อของน้ำปาด ในงานนี้สิ่งที่จะขาดไม่ได้คือ ตลาดสินค้าเกษตรที่ได้รับการรับรองมาตรฐานความปลอดภัย GAP.กระเทียม สับปะรด GI. วันที่ 16-18 มีนาคม 2560
