การทำเกษตร

การมีที่ดิน 1 ไร่ อาจดูไม่มากนัก แต่หากวางแผนดีๆ ก็สามารถทำให้เกิดรายได้อย่างมั่นคงและต่อเนื่องได้ โดยเฉพาะการทำเกษตรแบบผสมผสานที่ใช้พื้นที่ให้เกิดประโยชน์สูงสุด วันนี้เทคโนโลยีชาวบ้านจะมาแนะนำแนวทางการวางแผนทำเกษตรบนพื้นที่ 1 ไร่ ให้เป็นแหล่งรายได้ที่ยั่งยืน หากมีที่ดินอยู่ที่บ้านเกิดหรือต่างจังหวัด แต่ยังไม่รู้ว่าจะใช้ทำอะไรให้เกิดรายได้ การทำเกษตรก็ถือเป็นอีกหนึ่งอาชีพที่น่าสนใจ แต่ก่อนจะเริ่มต้น สิ่งสำคัญคือการค้นหาว่า ชอบปลูกหรือชอบเลี้ยงสัตว์อะไร เพราะเมื่อได้ทำในสิ่งที่รัก คุณก็จะมีแรงขับเคลื่อนในการเรียนรู้และพัฒนาตัวเอง ซึ่งนำไปสู่ความสำเร็จได้เร็วกว่าเดิม สิ่งที่ต้องรู้ก่อนในการที่จะลงมือทำการเกษตร 1. วิเคราะห์เป้าหมายและทรัพยากรที่มี ก่อนเริ่มทำเกษตรบนพื้นที่ 1 ไร่ ควรตอบคำถามเหล่านี้ให้ได้ก่อน ว่าจุดประสงค์ของเราคืออะไร เป้าหมายของเรา คือ ทำเพื่อบริโภคเอง หรือทำเพื่อขายสร้างรายได้? เพราะหากบริโภคเองต้นทุนการผลิตอาจจะไม่ได้สูงมาก แต่หากทำเพื่อจำหน่าย ต้องมีการวางแผนให้ดีตั้งแต่เริ่ม รวมไปถึงการมองหาตลาดว่ากลุ่มเป้าหมายของเราคือใคร เช่น ปลูกผักออร์แกนิก กลุ่มลูกค้าก็จะเป็นคนร

หลายคนอยากทำ เกษตรยั่งยืน เพราะเชื่อในแนวคิด “ปลูกแบบปลอดภัย ทั้งต่อคนปลูกและคนกิน” แต่พอลงมือทำจริงกลับพบว่า…ไม่ง่ายอย่างที่คิด มีทั้งเรื่องต้นทุนสูง ปัญหาการผลิต การตลาดไม่แน่นอน และเครือข่ายสนับสนุนไม่พอ ทำให้หลายรายต้องถอย หยุดปลูก หรือกลับไปใช้วิธีเดิม บทความนี้สรุป 4 เหตุผลใหญ่ที่ทำให้หลายคนไปไม่รอด พร้อมยกตัวอย่างให้เห็นภาพชัด และเสนอแนวทางพัฒนาสู่โมเดล Social Enterprise (SE) ที่สามารถแก้ปัญหาได้อย่างยั่งยืน เกษตรกรรมยั่งยืน คือ ระบบเกษตรที่ครอบคลุมวิถีชีวิตเกษตรกร กระบวนการผลิต และการจัดการทุกรูปแบบเพื่อให้เกิดความสมดุลทางเศรษฐกิจ สังคม สิ่งแวดล้อม และระบบนิเวศ ซึ่งนำไปสู่การพึ่งตนเองและการพัฒนาคุณภาพชีวิตของเกษตรกรและผู้บริโภค ซึ่งการเปลี่ยนจากการทำการเกษตรเชิงเดี่ยวแบบเดิม ให้มีความหลากหลายมากขึ้น หรือการลดใช้สารเคมี จะช่วยลดต้นทุนและเพิ่มประสิทธิภาพในการทำการเกษตรได้ 1. ปลูกแล้วเจอปัญหาจนท้อ เพราะขาดความรู้–ขาดประสบการณ์–ขาดพี่เลี้ยง นี่คือสาเหตุแรกที่เกษตรกรจำนวนมากเจอ เช่น ตัวอย่างที่พบบ่อยคือ เกษตรกรเริ่มทำเกษตรอินทรีย์ปีแรก ใช้ปุ๋ยหมักไม่พอ คุณภาพดินยังไม่ฟื้น กลายเป็นผล

เริ่มเข้าสู่เทศกาลผลไม้ในฤดูกาลใหม่กันแล้ว แม้ในช่วงต้นปีอากาศค่อนข้างแปรปรวน แล้วคาดการณ์ว่าใน ปี 2562 ความแห้งแล้งน่าจะรุนแรงและยาวนาน ดังนั้น ความน่าเป็นห่วงคงจะหนีไม่พ้นภาคเกษตรกรรม “ทุเรียน” ยังคงเป็นแชมป์ผลไม้ยอดฮิตติดต่อมาหลายปี แล้วยิ่งนานวันดูเหมือนจะกลายเป็นดาวผลไม้ที่ชื่นชอบของผู้คนเกือบทั้งโลกไปแล้ว จึงทำให้ชาวสวนทุเรียนโดยเฉพาะจังหวัดทางภาคตะวันออกเร่งพัฒนาปรับปรุงคุณภาพทุเรียนไทย เน้นส่งออกเพื่อขายได้ราคาสูง ส่วนคนในประเทศไม่ต้องน้อยใจ เพราะยังมีชาวสวนทุเรียนอีกหลายแห่งที่พัฒนาผลผลิตได้มาตรฐานแต่ขายเฉพาะในประเทศ อุทัยธานี เป็นจังหวัดที่มีชื่อเสียงด้านไม้ผลไม่แพ้จังหวัดอื่น ที่ผ่านมาพบว่า ทุเรียนและผลไม้หลายชนิดเป็นที่ต้องการของตลาดผู้บริโภค แม้ชื่อเสียงทุเรียนของอุทัยธานีจะไม่โด่งดังในระดับแถวหน้า แต่บรรดานักชิมมืออาชีพต่างรู้กันดีว่า ทุเรียนของจังหวัดนี้อร่อยไม่เป็นรองใคร อำเภอบ้านไร่ เป็นอีกแห่งที่ปลูกทุเรียนและไม้ผลหลายชนิดได้ดีมีคุณภาพ ชาวบ้านเกือบทุกครัวเรือนเปลี่ยนจากทำพืชไร่มาทำสวนผลไม้ผสมช่วยสร้างรายได้ แก้ปัญหาราคาผลผลิตทางเกษตรตกต่ำ ครอบครัวเตียวเจริญสิน อย่าง ค

ต้องย้อนไปโน่นเลยปี 2532 ทีมงานเทคโนโลยีชาวบ้าน ร่วมเดินทางไปทำข่าวศูนย์วิจัยพืชสวนชุมพร ผู้ดำรงตำแหน่งศูนย์วิจัยแห่งนี้คือ คุณอานุภาพ ธีระกุล สิ่งที่เห็นตื่นตาตื่นใจมาก เพราะมีการรวมพันธุ์มะพร้าวไว้กว่า 10 พันธุ์ มีปลูกมะพร้าวระยะชิดเพื่อตัดยอดมาแกง รวมทั้งผสมคัดเลือกมะพร้าวให้ได้พันธุ์ใหม่…สารระบบมะพร้าวในประเทศไทยต้องที่นี่ เวลาผ่านไป ยังติดตามงานของศูนย์วิจัยพืชสวนชุมพร กรมวิชาการเกษตร อย่างต่อเนื่อง ทราบว่า ผอ.อานุภาพ มีหน้าที่การงานใหญ่โตและรับผิดชอบมากขึ้น จนกระทั่งทราบว่า ท่านเกษียณจากราชการ เมื่อปี 2559 มีโอกาสได้พบกับ ผอ.อานุภาพ เพราะร่วมเดินทางไปเก็บดีเอ็นเอมะพร้าวเกาะสมุย เกาะพงัน จังหวัดสุราษฎร์ธานี ดูแล้ว ผอ.อานุภาพยังแข็งแรง สอบถามได้ความว่า ท่านยังเป็นที่ปรึกษาให้กับศูนย์วิจัยพืชสวนชุมพร ขณะเดียวกัน ก็ทำสวนอยู่ห่างจากศูนย์ไม่มากนัก บุคลากรระดับผู้อำนวยการทางด้านพืชสวน เกษียณแล้วมาทำสวน ต้องมีอะไรเด็ดๆ แน่ เนื่องจากช่วงรับราชการสั่งสมประสบการณ์ไว้มาก คงมีอะไรดีแน่นอน เมื่อมีโอกาสจึงแวะลงไปพูดคุย สิ่งที่พบเห็นยังตื่นตาตื่นใจดังเดิม ผสมผสาน ไม้ป่า-ไม้ผล พื้นที่เกษตรข

สยามคูโบต้าเปิดรายรับปี 64 โตขึ้น 30% มั่นใจทิศทางตลาดเครื่องจักรกลการเกษตรปี 65 ยังเติบโต ล่าสุดเตรียมพัฒนาสินค้ารับเทรนด์เกษตรสมัยใหม่ Smart Farm เน้นการทำการตลาดแบบ Personalized Marketing เพื่อยกระดับการให้บริการ ควบคู่ไปกับการพัฒนาองค์กรอย่างยั่งยืน เน้นดูแลสังคมด้วยนโยบาย ESG เดินหน้าสู่แบรนด์ชั้นนำระดับโลก พร้อมเปิดตัวแคมเปญสื่อสารใหม่ “Renew your Agri-life together ก้าวสู่ชีวิตเกษตรใหม่ไปด้วยกัน” นายทาคาโนบุ อะซึมะ กรรมการผู้จัดการใหญ่ บริษัท สยามคูโบต้าคอร์ปอเรชั่น จำกัด เปิดเผยว่า ในปีที่ผ่านมา ภาพรวมของตลาดเครื่องจักรกลการเกษตรของไทยขยายตัวเพิ่มขึ้น 22% โดยปัจจัยบวกมาจากสภาพอากาศ ปริมาณน้ำฝนสำหรับการเพาะปลูกมีเพียงพอ ส่งผลให้ผลประกอบการของสยามคูโบต้าในปี 2564 เพิ่มขึ้นคิดเป็นมูลค่ารวม 6.9 หมื่นล้านบาท เพิ่มขึ้นจากปี 2563 ประมาณ 30% โดยปัจจัยหลักของการเติบโตมาจากแรงงานคืนถิ่นกลับสู่ภาคการเกษตรเพื่อต่อยอดการทำเกษตรของครอบครัว ทำให้มีความต้องการซื้อเครื่องจักรเพื่อใช้งานมากขึ้น ซึ่งสินค้าหลักคือ กลุ่มแทรกเตอร์และรถเกี่ยวนวดข้าว รวมทั้งกลุ่มเกษตรกรนาแปลงใหญ่ซึ่งมีการสนับสนุนจากภา

คุณอภิศักดิ์ พันธุ์ไชย อยู่บ้านเลขที่ 210 หมู่ที่ 4 ตำบลโคกสูง อำเภอเมือง จังหวัดนครราชสีมา เล่าย้อนความหลังให้ฟังว่า เดิมเขาทำงานอยู่ที่กรุงเทพมหานคร ซึ่งช่วงนั้นได้ศึกษาต่อปริญญาโท สาขาวิชาภาษาญี่ปุ่น จึงทำให้เวลาต่อมาเขาได้เดินทางไปอยู่ที่ประเทศญี่ปุ่น “ช่วงที่เราเรียนช่วงนั้น ก็ถือว่าโชคดี ที่ได้โควต้าไปทำงานที่ญี่ปุ่น ซึ่งอาจารย์ที่สอนเราเขาก็ทำหน้าที่เกี่ยวกับสหกรณ์การเกษตรด้วย ท่านก็จะพาเราไปดูงานที่เกี่ยวกับเกษตร ทั่วประเทศญี่ปุ่น เราก็ได้มาเกิดแนวคิดว่า เกษตรบ้านเรานี่นับว่าโชคดีกว่าที่นั่น เพราะที่เขามีฤดูหนาวด้วย ผักที่เขาปลูกนี่จะตายหมดเลย หลังจากกลับมาอยู่บ้านที่โคราช ก็เลยมาทดลองเลี้ยงสัตว์บ้าง ปลูกผักแบบผสมผสานตั้งแต่นั้นมา” คุณอภิศักดิ์ กล่าว สัตว์ที่เขาเลี้ยงเริ่มแรกจะเป็นเป็ดไข่นับหมื่นตัว แต่ต้องมีเหตุให้เลิกเลี้ยงไป เพราะอาหารที่จะให้เป็ดไข่กินนั้นมีจำนวนไม่เพียงพอ ต่อมาก็เริ่มทำสวนผักแบบผสนผสานไปด้วย ตามแนวเศรษฐกิจพอเพียง “แรกๆ ที่ผมทำสวนใหม่ๆ ปลูกแต่ถั่วฝักยาว พอผลผลิตออกมามาก สรุปมันขายไม่ได้เท่าที่ควร ต่อมาก็เลยปรับเปลี่ยนมาปลูกแตงกวาบ้าง ผักชี พริก ชะอม สรุปว่า

คุณชัยศักดิ์ ผิวผ่อง เล่าให้ฟังว่า เดิมครอบครัวประกอบอาชีพทำธุรกิจส่วนตัว ด้านการรับเหมาออกแบบตกแต่งภายใน สมรสกับ คุณปรัชญาวรรณ สารบัน มีบุตรสาว 2 คน ภรรยาทำธุรกิจเสื้อผ้าส่งออก ครอบครัวอาศัยอยู่ในกรุงเทพฯ เป็นเวลา 15 ปี คุณชัยศักดิ์และภรรยามีความสนใจในด้านการทำการเกษตร เนื่องจากเดิมครอบครัวและบ้านเกิดอยู่ในชนบท และมีแนวคิดอยากกลับไปใช้ชีวิตทำการเกษตรที่บ้านเกิด จึงได้ศึกษาหาความรู้ด้านการเกษตรเสมอมา ต่อมาภรรยาประสบปัญหาเรื่องธุรกิจ เกิดความท้อแท้ใจ อยากหนีความวุ่นวายของเมืองหลวง ประกอบกับบิดาป่วย จึงเป็นจุดเริ่มต้นของการเปลี่ยนแนวความคิด ทำให้ตัดสินใจพาครอบครัวกลับมาอยู่ที่บ้านเกิด บ้านหนองด่าน ตำบลด่านช้าง อำเภอนากลาง จังหวัดหนองบัวลำภู เพื่อพาบิดามาอยู่ในสภาพแวดล้อมที่ดีใกล้ชิดธรรมชาติ อากาศดี ได้รับประทานอาหารที่ปลอดภัยจากสารเคมี และสมาชิกในครอบครัวมีสุขภาพที่ดี ปี 2558 ได้เริ่มกลับมาปรับปรุงที่ดินมรดกจากเดิมเป็นแปลงปลูกอ้อย พื้นที่ 62 ไร่ ได้น้อมนำเอาปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงของในหลวง รัชกาลที่ 9 มาเป็นหลักคิดและแรงบันดาลใจในการปรับเปลี่ยนชีวิตจากการใช้ชีวิตในเมืองหลวงที่วุ่นวายมาอ

หากจะเอ่ยว่าสังคมไทยเป็นสังคมเกษตรกรรมคงไม่ใช่เรื่องผิด เพราะไม่ว่าจะผ่านมากี่ทศวรรษ ประเทศไทยก็ยังต้องพึ่งพาการทำเกษตรอยู่เสมอ พร้อมทั้งมีการพัฒนาให้ได้คุณภาพและส่งเป็นสินค้าส่งออก ทำให้สินค้าทางการเกษตรของไทยมีมูลค่ามากขึ้น ทำให้ในหลายประเทศมีความต้องการสินค้าเกษตรของไทย ส่งผลให้ในหลายภูมิภาคของประเทศไทยมีการทำเกษตรกรรมที่แตกต่างกันไป ตามสภาพภูมิอากาศและสภาพของพื้นที่ ด้วยเหตุนี้เองงานเกษตรกรรมจึงเป็นสิ่งที่อยู่ในวิถีชีวิตของคนไทย โดยตั้งแต่เล็กจนโตแต่ละคนก็จะได้สัมผัสวิถีทางการเกษตรที่ได้พบเห็นอยู่ทุกเมื่อเชื่อวัน ส่งผลให้แม้บางครัวเรือนที่ครอบครัวไม่ได้ทำการเกษตรเป็นหลัก แต่ด้วยวิถีของงานเกษตรต่างๆ ที่ได้สัมผัส จึงทำให้พอได้ทราบเรื่องราวอยู่บ้างว่าประเทศไทยมีการทำเกษตรอย่างไร วิชาทางการเกษตรจึงถูกเข้าไปบรรจุอยู่ในหลักสูตรของวิชาเรียน โดยแต่ละโรงเรียนทั่วประเทศไทยจะได้สอนวิชาทางการเกษตรในหลากหลายมิติ โดยยึดโยงให้เข้ากับวิถีของชุมชนนั้นๆ ส่งผลให้นักเรียนนำความรู้ที่ได้จากในชั้นเรียนไปช่วยเหลืองานของครอบครัวได้ อย่างเช่น โรงเรียนไพรบึงวิทยาคม ตั้งอยู่ที่ตำบลไพรบึง อำเภอไพรบึง จังหวัดศ

สุขภาพดี เป็นฐานของการมีคุณภาพชีวิตที่ดี ถือเป็นสิ่งที่มนุษย์ทุกคนล้วนแสวงหา สุขภาพที่ดีควรควบคู่กับการมีอายุที่ยืนยาว สุขภาพเป็นเรื่องที่ส่งผลต่อความสุข การมีร่างกายที่สมบูรณ์ มีจิตใจที่แจ่มใสเบิกบาน ถือเป็นอีกหนึ่งปัจจัยที่ส่งผลต่อการดำรงชีวิตของมนุษย์ให้ดำรงอยู่ได้อย่างมีความสุข พื้นฐานการมีสุขภาพที่สมบูรณ์แบบ เริ่มจากการเรียนรู้ว่าร่างกายของเราและการดำเนินชีวิตของเราในแต่ละวันนั้นเป็นอย่างไร คอยสังเกตว่ามีอะไรเกิดขึ้นกับระบบต่างๆ ภายในและภายนอกร่างกายของเรา ร่างกายของคนเราประกอบด้วยอวัยวะต่างๆ ที่จะทำงานประสานและสอดคล้องกัน ในแต่ละวันคนเราจะได้รับพลังงานจากการรับประทานอาหารผสมกับออกซิเจนจากการหายใจเข้าไป เรียกปฏิกิริยาที่เกิดขึ้นนี้ว่า “ออกซิเดชั่น” เพื่อให้เกิดพลังงานสำหรับดำเนินชีวิตประจำวัน เมื่อมีการใช้พลังงานก็จะเกิดของเสีย ที่เรียกว่า “อนุมูลอิสระ” ที่จะทำให้เซลล์เนื้อเยื่อและอวัยวะต่างๆ ของเรานั้นเสื่อมสภาพก่อนวัยอันควร ถ้าไม่ได้รับการกำจัดออกไป ธรรมชาติทำให้เวลาในการเข้านอนและหลับสนิทในความมืดนั้นจะเกิดการผลิตฮอร์โมนต่างๆ ออกมา เพื่อที่จะทำให้อวัยวะต่างๆ ทำงานได้เป็นปกติ แล

ความหลากหลายทางภูมิศาสตร์และความแตกต่างทางทรัพยากรธรรมชาติ ส่งผลต่อกิจกรรมทางการเกษตรของจังหวัดเชียงรายที่เกิดขึ้นมากมายครบทุกชนิด ไม่ว่าเป็นด้านพืช ผัก ผลไม้ ที่ล้วนแต่มีคุณภาพ ได้มาตรฐาน รวมทั้งยังมีตลาดรองรับที่มั่นคงเป็นที่ชื่นชอบของผู้บริโภคทั้งในและต่างประเทศ สิ่งเหล่านี้เกิดจากการทุ่มเท ใส่ใจ ตลอดจนวางแผน ของสำนักงานเกษตรจังหวัดเชียงราย สร้างเป้าหมายงานเกษตรกรรมจากแหล่งปลูกไปจนถึงตลาดผู้บริโภคได้อย่างสอดคล้องกับยุค 4.0 คุณพรศักดิ์ นันตะรัตน์ เกษตรจังหวัดเชียงราย กล่าวถึงภาพรวมกิจกรรมเกษตรในส่วนต่างๆ โดยกำหนดแผนงานในเรื่องต่างๆ พื้นที่เป้าหมายไว้ 114 แปลง มีเกษตรกร 7,929 ราย พื้นที่ 84,509.73 ไร่ จำแนกเป็นแปลงข้าว 81 แปลง พืช 18 แปลง ประมง 10 แปลง ปศุสัตว์ 4 แปลง และหม่อนไหม 1 แปลง ด้วยการยกระดับมาตรฐานข้าว GAP และข้าว GAP Seed รวมถึงด้านพืช ผัก ผลไม้ ประมง และปศุสัตว์ ให้ความสำคัญกับงานเกษตรทุกกลุ่มเป้าหมาย ทั้งนี้มีแผนและกำหนดเป้าหมายส่งเสริมเกษตรอินทรีย์ และปศุสัตว์อินทรีย์อย่างละ 1 แห่ง ประมงอินทรีย์ ข้าวอินทรีย์ การพัฒนาเกษตรกรสู่ Smart Farmer และ Young Smart Farmer โดยส่งเส