การหมักดองเค็ม
คนไทยปัจจุบันกินน้ำปลาเป็นเครื่องปรุงรสเค็มกันแพร่หลายทั่วประเทศ จนบางทีเราเกือบลืมไปแล้วว่า ก่อนที่น้ำปลาขวดจะมีให้ซื้อหาง่ายๆ นั้น คนภาคเหนือยังกินเค็มจากปลาร้า ถั่วเน่าเมอะ คนอีสานก็เช่นกัน กินปลาร้า ปลาแดก เค็มหมากนัด คนใต้กินบูดู ไตปลา กะปิ เช่นเดียวกับคนภาคกลาง ที่แม้จะปรากฏว่าเป็นแหล่งทำน้ำปลามาตั้งแต่สมัยอยุธยา แต่ก็กินกะปิ ปูเค็ม ฯลฯ ตามหลักฐานเอกสารเก่ากันด้วย คำให้การชาวกรุงเก่า ฉบับหอหลวง พูดถึง “เรือปากใต้กว้าง 6 ศอก 7 ศอก ชาวบ้านยี่สารบ้านแหลม เมืองเพชรบุรี แลบ้านบางตะบูนบ้านทะลุบรรทุกกะปิน้ำปลาปูเคมปลากุเราปลากะพงปลาทูปลากะเบนย่างมาจอดเรือขายแถววัดเจ้าพระนางเชิง..” บ่งถึงว่า ในเขตจังหวัดชายทะเลภาคกลางคงเป็นแหล่งทำน้ำปลาและเครื่องของดองเค็มที่สำคัญในเวลานั้น บันทึกชาวต่างชาติที่เข้ามาสมัยอยุธยามักจดไว้ค่อนข้างละเอียดถึง “ของเหม็น” อันได้แก่ กะปิ ปลาร้า น้ำปลา น้ำเคย ที่ชาวอยุธยานิยมใช้เข้ากับข้าวเกือบทุกอย่าง ราชทูต เดอ ลาลูแบร์ แห่งฝรั่งเศส (พ.ศ. 2231) บอกว่า “เมื่อจับได้ปลาเหล่านั้นหมักเกลือไว้ด้วยกันตามวิธีที่ชาวสยามเคยทำกันมา แล้วใส่รวมลงในตุ่มหรือไหดินเผา ปลาเหล่านั้
