กาแฟโรบัสต้า
“ จังหวัดชุมพร” เป็นแหล่งปลูกกาแฟโรบัสตาที่สำคัญและใหญ่ที่สุดของประเทศไทย ถือเป็นพืชเศรษฐกิจที่สร้างรายได้ให้เกษตรกรจำนวนมาก และเป็นส่วนหนึ่งของคำขวัญประจำจังหวัด สะท้อนถึงเอกลักษณ์และความภาคภูมิใจของชาวชุมพร ชุมพร มุ่งพัฒนาสู่มหานครโรบัสตา เนื่องจาก กาแฟเป็นพืชเศรษฐกิจ ที่ให้ผลตอบแทนสูงกว่าและกระแสความต้องการบริโภคกาแฟในประเทศเพิ่มสูงขึ้นอย่างต่อเนื่อง จังหวัดชุมพร จึงเปิดโครงการยกระดับกาแฟโรบัสตา มุ่งพัฒนาการผลิต–แปรรูป สู่มหานครโรบัสตา เพื่อพัฒนาศักยภาพเกษตรกรในกระบวนการผลิตกาแฟคุณภาพครบวงจร ทั้งในช่วงต้นน้ำ กลางน้ำ และปลายน้ำ ถ่ายทอดองค์ความรู้เทคโนโลยีการผลิต การดูแลสวนกาแฟให้สอดคล้องกับเทคนิคสมัยใหม่ เพื่อให้เกษตรกรสามารถนำความรู้ไปต่อยอด เพิ่มมูลค่ากาแฟโรบัสตาเป็นผลิตภัณฑ์ระดับครัวเรือนหรือชุมชนได้อย่างเป็นรูปธรรม พร้อมเปิดหลักสูตรการคั่ว การชง และการชิมกาแฟ เพื่อเพิ่มมูลค่ากาแฟโรบัสตา กิจกรรมพัฒนาการแปรรูปและสร้างมูลค่ากาแฟโรบัสตาเป็นผลิตภัณฑ์มูลค่าสู
เรื่องสุขภาพเป็นสิ่งที่สำคัญอย่างมากในการดำรงชีวิตของมนุษย์ การเลือกอาหารในการกินในชีวิตประวันจำวันให้ถูกต้องตามหลักโภชนาการและเน้นเรื่องความปลอดภัย กลายเป็นเรื่องที่ใกล้ตัว ที่ทำให้หลายๆ คนหันกลับมาดูแลตนเองกันมากขึ้น เช่นเดียวกับ คุณประจักษ์ ธรรมโชติ แห่งบ้านไร่ธรรมโชติ ในพื้นที่บ้านหนองไผ่ หมู่ที่ 5 ตำบลทับใต้ อำเภอหัวหิน จังหวัดประจวบคีรีขันธ์ ที่เนรมิตผืนดินของตนเองให้มีมูลค่า เน้นวิถีอินทรีย์ ปลูกพืชมากมายหลายชนิด ทั้งผักสลัด ผักสวนครัว สับปะรด และของดีที่ดีห้ามพลาดคือ กาแฟโรบัสต้าแห่งบ้านไร่ธรรมโชติ ในพื้นที่กว่า 2 ไร่ ซึ่งถือว่าเป็นเจ้าแรกในพื้นที่หัวหิน ด้วยรสชาติที่แตกต่าง หวานหอมละมุนลิ้น จึงกลายเป็นเอกลักษณ์ที่โดดเด่น หากใครได้ลิ้มลอง รับรองต้องกลับมาซ้ำอีกแน่นอน พร้อมทั้งการันตีรางวัลชนะลิศ สาขาเกษตรอินทรีย์ ประจำปี 2566 บ้านไร่ธรรมโชติ แหล่งรวมพืชเพื่อสุขภาพ หากเล่าย้อนถึงจุดเริ่มต้นของการลงมือทำบ้านไร่ธรรมโชติ พี่ประจักษ์ เล่าให้เราฟังว่า เริ่มต้นจากการปลูกขนุนในพื้นที่ แต่แล้วก็ต้องถอนต้นขนุนทั้งหมดที่มีทิ้ง เพื่อทำการปลูกสับปะรดแทนตามการปลูกของเกษตรกรในพื้นที่รอบข้าง เ
“ จังหวัดชุมพร” นับเป็นเมืองหลวงของกาแฟโรบัสต้า เป็นแหล่งผลิตกาแฟพันธุ์โรบัสต้า อันดับ 1 ของประเทศไทย เกษตรกรส่วนใหญ่นิยมปลูกกาแฟผสมผสานในสวนผลไม้ สร้างมูลค่าให้กับท้องถิ่นมากกว่า 573.71 ล้านบาทต่อปี กาแฟพันธุ์โรบัสต้าของจังหวัดชุมพรที่ได้รับความนิยมมีหลายกลุ่ม เช่น กาแฟเขาทะลุ เอสที กาแฟชุมพร และกาแฟถ้ำสิงห์ เรียกว่า กาแฟโรบัสต้าชุมพรมีคุณภาพดี จนหลายคนต้องออกปากชม กาแฟถ้ำสิงห์ชุมพร ตำบลถ้ำสิงห์เริ่มต้นปลูกกาแฟโรบัสต้าตั้งแต่ปี พ.ศ.2510 สร้างอาชีพและรายได้ให้แก่ชุมชนมาอย่างต่อเนื่อง จนกระทั่งปี 2532 ต้นกาแฟอายุเยอะ รัฐบาลในยุคนั้นมีนโยบายลดพื้นที่ปลูกกาแฟ เกษตรกรจึงตัดต้นกาแฟทิ้งและหันมาปลูกทุเรียนเป็นพืชเชิงเดี่ยวมีการใช้สารเคมีอย่างเข้มข้นเกิดปัญหาสารเคมีตกค้าง กระทบต่อสุขภาพเกษตรกรและสิ่งแวดล้อม เกษตรกรจึงรื้อฟื้นการปลูกกาแฟสายพันธุ์โรบัสต้าพร้อมนำนวัตกรรมองค์ความรู้มาใช้เพื่อลดความสูญเสียในกระบวนการผลิต จากเดิมที่เก็บเมล็ดกาแฟสดโดยไม่ได้คัด และนำเมล็ดกาแฟมาตากแห้งบนพื้นปูน ที่ต้องใช้เวลานาน 20-25 วันทำให้เมล็ดกาแฟเน่า และมีรสเปรี้ยว กาแฟถ้ำสิงห์ เป็นผู้ผลิตกาแฟรายเเรกใ
“กาแฟโรบัสต้า” นับเป็นสินค้าทางเลือกที่มีอนาคต ซึ่ง กระทรวงเกษตรและสหกรณ์ ได้มีนโยบายส่งเสริมพัฒนาการผลิตและการตลาดให้เป็นสินค้าสร้างรายได้แก่เกษตรกร จังหวัดศรีสะเกษ เป็นแหล่งผลิตกาแฟโรบัสต้าที่มีคุณภาพสูง มีเอกลักษณ์เฉพาะตัว เน้นการรวมกลุ่มเกษตรกรในการผลิต ประกอบกับจังหวัดเตรียมผลักดันให้เป็นสินค้าสิ่งบ่งชี้ทางภูมิศาสตร์ (Geographical Indications : GI) ซึ่งคาดว่าจะได้ขึ้นทะเบียนสินค้า GI ในอีกไม่ช้า ปัจจุบัน เกษตรกรมีการปลูกแบบรายเดี่ยวและรวมกลุ่มการผลิต ส่วนใหญ่จะปลูกต้นกาแฟโรบัสต้าแซมในสวนทุเรียน มีกลุ่มผู้ปลูกกาแฟโรบัสต้า อำเภอขุนหาญ จังหวัดศรีสะเกษ เป็นกลุ่มตัวอย่างที่มีศักยภาพในการผลิต เนื่องจากเกษตรกรมีความพร้อมด้านโครงสร้างพื้นฐานการเกษตร เช่น แหล่งน้ำ และดินในการเพาะปลูก โดยเริ่มรวมกลุ่มเมื่อปี 2560 ปัจจุบันมีพื้นที่ปลูกกาแฟกว่า 300 ไร่ มีสมาชิกเกษตรกร 7 ราย โดยเมื่อปีที่ผ่านมาทางกลุ่มได้เข้าร่วมโครงการฯ กับศูนย์วิจัยพืชสวนศรีสะเกษ ซึ่งได้รับการสนับสนุนองค์ความรู้ในด้านการผลิต การแปรรูป และการตลาด รวมถึงได้รับการสนับสนุนปัจจัยต้นพันธุ์กาแฟที่มีคุณภาพ ด้านสถานการณ์การผลิตกาแฟโร
ทุกสิ่งทุกอย่างล้วนเกิดขึ้นได้นั้นตัวเราทั้งสิ้นคือคนที่ทำให้เกิด เพราะนี่คือความจริงแห่งชีวิตมนุษย์ พยายามปลุกตัวเองให้เป็นผู้ตื่นอยู่เสมอ พร้อมเปิดใจยอมรับกับสิ่งที่เกิดขึ้นตลอดเวลา ทุกคนย่อมมีอิสระในการใช้สมองคิดและลงมือทำในสิ่งที่เราคิด ไม่จำเป็นต้องเหมือนคนอื่น คนที่โชคดีที่สุดของชีวิตคือคนที่ชนะใจตัวเอง ควบคุมเวลาที่เดินไปตลอดเวลาให้มีคุณค่ากับชีวิตให้ได้มากที่สุด อย่าให้เวลานั้นมาควบคุมชีวิตเรา เชื่อมั่นในตัวเองให้มากที่สุด นี่คือข้อแรกที่สามารถทำให้จิตใจเราแข็งแกร่ง ทำให้มีความกล้าคิด กล้าทำกับทุกสิ่งที่ต้องการด้วยตัวเอง แบบเชื่อมั่นว่าจะต้องสำเร็จได้แน่นอน เพราะมันคือวิถีชีวิตที่เกิดจากการตัดสินใจของตัวเองทั้งสิ้น ก่อนอื่นขอขอบพระคุณอย่างมากมายจากนิตยสารเทคโนโลยีชาวบ้านและผู้เขียน ที่มีแฟนๆ ให้แรงใจกันมาตลอด ทุกครั้งเมื่อหนังสือวางแผงมักจะมีการส่งเสียงโทร. (081) 846-0652 และทางเฟซบุ๊ก สมยศ ศรีสุโร หรือ ID Line Janyos จากแฟนๆ ที่ให้แรงใจเสมอมากับทุกเรื่องราวที่ได้นำมาเสนอ ขอขอบพระคุณอีกครั้ง ขอฝากคอลัมน์นี้ไว้ในอ้อมใจแฟนๆ ด้วยนะครับ ปักษ์นี้ผมมีความยินดีอย่างมากที่ได้นำเสนอเรื่
นายไพฑูรย์ สีลาพัฒน์ ผู้อำนวยการสำนักงานเศรษฐกิจการเกษตรที่ 9 สงขลา (สศท. 9) สำนักงานเศรษฐกิจการเกษตร (สศก.) เปิดเผยว่า ปัจจุบันจังหวัดสตูลนับเป็นแหล่งผลิตกาแฟโรบัสต้าที่สำคัญและมีชื่อเสียงของภาคใต้ตอนล่าง โดยปี 2564 (ข้อมูลของสำนักงานเกษตรจังหวัดสตูล ณ 2 มีนาคม 2564) คาดว่า มีพื้นที่ปลูกประมาณ 341 ไร่ พบมากที่สุด ในอำเภอควนโดน รองลงมา อำเภอเมือง ควนกาหลง และมะนัง ตามลำดับ ให้ผลผลิตเมล็ดกาแฟสด รวมประมาณ 4,000 กิโลกรัม/ปี สามารถสร้างรายได้ให้กับเกษตรกรเป็นจำนวนมาก สศท.9 ได้ศึกษาปริมาณความต้องการใช้กาแฟโรบัสต้าเพื่อการแปรรูปเป็นผลิตภัณฑ์กาแฟโบราณของกลุ่มวิสาหกิจชุมชนและกลุ่มเกษตรกรในจังหวัดสตูล ซึ่งปัจจุบันมีจำนวน 7 กลุ่ม ได้แก่ วิสาหกิจชุมชนการแปรรูปกาแฟพื้นเมืองบ้านโคกประดู่ วิสาหกิจชุมชนกลุ่มเกษตรกรแม่บ้านนาข่าเหนือ วิสาหกิจชุมชนกลุ่มแม่บ้านเกษตรกรกาแฟพื้นเมืองเกตรี วิสาหกิจชุมชนกลุ่มแม่บ้านเกษตรกรบ้านสะพานเคียน วิสาหกิจชุมชนกลุ่มกาแฟโบราณชุมชนควนโดนใน และวิสาหกิจชุมชนบ้านโตนปาหนัน และกลุ่มเกษตรกร กลุ่มกาแฟพื้นเมืองบ้านบูโต๊ะมาตู พบว่า กลุ่มวิสาหกิจชุมชนและกลุ่มเกษตรกร ทั้ง 7 กลุ่ม มี
“ดอกดาหลา” เป็นไม้ดอกที่เราๆ ท่านๆ เห็นกันอยู่ทั่วไป ปลูกได้ในทุกภาค ส่วนใหญ่ผู้คนในภาคใต้มักจะนำดอกดาหลามาใส่ในเมนูต่างๆ อย่างเช่น ขนมจีน หรือข้าวยำ บ้างก็นำมาทำเป็นน้ำดอกดาหลา แต่เพิ่งเคยเห็นน้ำพริกดอกดาหลา โดยใช้ชื่อว่า น้ำพริกดาหลาสวรรค์ อันเป็นผลงานของนักเรียนและคณะครูอาจารย์โรงเรียนเทศบาล 2 (บ้านกาแป๊ะกอตอ) อำเภอเบตง จังหวัดยะลา ที่มี นางจุไรลี่ สาและ เป็นผู้อำนวยการ ซึ่งเมื่อไปตั้งโชว์ที่ไหนก็ได้รับความสนใจ ขณะที่แม่บ้านบางคนซื้อไปหลายกระปุก เน้นแปรรูป สร้างรายได้ นางจุไรลี่ เล่าที่มาที่ไปของการทำน้ำพริกดอกดาหลาให้ฟังว่า ด้วยความที่เป็นโรงเรียนต้นแบบด้านการน้อมนำหลักปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียงของในหลวง รัชกาลที่ 9 ระดับดีเยี่ยมของจังหวัดยะลา โดยเน้นกิจกรรมพัฒนาผู้เรียนเรื่องการส่งเสริมด้านเศรษฐกิจพอเพียง ซึ่งมีกิจกรรมต่างๆ อาทิ ด้านการประมง ด้านปศุสัตว์ การปลูกผัก เพาะเห็ด ทำปุ๋ย สหกรณ์ และการแปรรูป เป็นกิจกรรมที่เด็กต้องทำเป็นประจำทุกวัน เพื่อจะส่งเสริมคุณลักษณะและปลูกฝังเรื่องปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียง ทั้งนี้ กลุ่มแปรรูปเป็นกลุ่มหนึ่งที่อยู่ในกลุ่มเศรษฐกิจพอเพียง ซึ่งเด็กๆ จะนำผลผลิตต่
สถานการณ์กาแฟไทย กาแฟโลก เรียน คุณหมอเกษตร ทองกวาว ที่นับถือ ปัจจุบัน คนไทยนิยมดื่มกาแฟกันมาก จะสังเกตเห็นซุ้มกาแฟหลากหลายยี่ห้อตั้งอยู่ทั่วไป แต่ผมไม่เคยทราบมาก่อนเลยว่า กาแฟทั้งหลายนั้นเราปลูกเองทั้งหมด หรือมีการนำเข้าจากต่างประเทศปริมาณเท่าไร โดยที่แหล่งปลูกกาแฟที่ผลิตได้มากที่สุดยังเป็นของบราซิลอยู่หรือไม่ ผมขอรบกวนถามข้อมูลเพียงเท่านี้ก่อน และกรุณาให้รายละเอียดด้วยครับ ขอขอบคุณมาในโอกาสนี้ ด้วยความนับถืออย่างสูง ประสงค์ วงศ์ศิริชัย นนทบุรี ตอบ คุณประสงค์ วงศ์ศิริชัย กาแฟ ในโลกเรามีอยู่ 2 สายพันธุ์ คือ อาราบิก้า เป็นกาแฟที่เจริญเติบโตให้ผลผลิตได้ดี มีคุณภาพ ต้องปลูกบนที่สูงมีอากาศหนาวเย็น อาราบิก้า ให้รสชาติและกลิ่น แหล่งผลิตจึงอยู่บริเวณภาคเหนือ ประเทศไทย ผลิตได้ 21 เปอร์เซ็นต์ อีกหนึ่งสายพันธุ์คือ โรบัสต้า เจริญเติบโตได้ดีในแหล่งที่มีอากาศชุ่มชื้น เป็นกาแฟชนิดให้เนื้อ ประเทศไทยปลูกกันอยู่ที่จังหวัดชุมพร สุราษฎร์ธานี และนครศรีธรรมราช ปริมาณการผลิต 79 เปอร์เซ็นต์ ปัจจุบัน ประเทศไทยผลิตได้เพียง 30,579 ตัน เนื่องจากผลิตไม่พอเพียงกับความต้องการของภายใน จึงต้องสั่งนำเข้าจากต่างประเทศ 4
