ขนุนทองประเสริฐ
“ขนุนทองประเสริฐ” เป็นขนุนกลายพันธุ์ ของ “คุณยงยุทธ วงษ์วิราษฎร์” เกษตรกรชาวอำเภอแกลง จังหวัดระยอง ประมาณปี 2529 คุณยงยุทธ์ได้นำเมล็ดของขนุนเนื้อดีจากจังหวัดยะลา จำนวน 20 เมล็ด มาเพาะขยายพันธุ์จนแตกต้นนำไปปลูก ปรากฏว่า ต้นขนุน 1 ใน 20 ต้น ที่นำมาปลูกได้กลายพันธุ์ และมีลักษณะเด่นคือ สามารถติดผลดีได้เรื่อยๆ ตลอดทั้งปี ผลมีขนาดใหญ่ น้ำหนักเฉลี่ย 10-15 กิโลกรัมต่อผล เนื้อสุก มีสีเหลืองทอง เนื้อหนา รสชาติหวานกรอบอร่อยมาก คุณยงยุทธตั้งชื่อพันธุ์ใหม่ว่า “ขนุนทองประเสริฐ” พร้อมจำหน่ายกิ่งพันธุ์ให้แก่ผู้สนใจ ปัจจุบัน เกษตรกรนิยมปลูก “ขนุนทองประเสริฐ” เพื่อแกะเนื้อขายในประเทศ และส่งออกไปจำหน่ายต่างประเทศ ซึ่งผู้บริโภคในภูมิภาคเอเชีย ที่ชื่นขอบการบริโภคขนุนทองประเสริฐอย่างมาก พื้นที่ตำบลหนองเหียง อำเภอพนัสนิคม จังหวัดชลบุรี เป็นแหล่งใหญ่อีกแห่งในการปลูกขนุน ซึ่งชาวสวนที่นั่นได้รวมตัวกันทำขนุนแปลงใหญ่ ในนามวิสาหกิจชุมชนแปลงใหญ่ขนุน ตำบลหนองเหียง เน้นปลูกขนุนพันธุ์ทองประเสริฐ ที่มีลักษณะพิเศษสามารถนำผลเล็กๆ ไปแปรรูปได้ ผลผลิตส่วนใหญ่ของที่นี่ส่งออกต่างประเทศทั้งในรูปแบบผลสดและแบบแกะเนื้อแช่แข็ง ส่
“ขนุน เป็นผลไม้ที่ขายได้ราคาดี ถึงแม้ภาวะเศรษฐกิจไม่ดีนักก็ตาม…มั่นใจว่าพืชอย่างขนุนจะอยู่เพื่อสร้างความมั่นคงแก่ชาวสวนที่ปลูกไปอีกนาน” นี่เป็นน้ำเสียงของ กำนันสมศักดิ์ อาจินต์ อีกฐานะหนึ่งคือ ชาวสวนขนุน อยู่บ้านเลขที่ 6/1 หมู่ที่ 3 ตำบลวังจันทร์ อำเภอวังจันทร์ จังหวัดระยอง ที่คลุกคลีอยู่กับขนุนมายาวนานกว่า 8 ปี จนเป็นที่รู้จักของชาวสวนที่ปลูกขนุน เพราะนอกจากปลูกขายผลผลิตแล้ว กำนันยังผลิตกิ่งพันธุ์คุณภาพจำหน่ายอีกด้วย กำนันสมศักดิ์ เผยถึงที่มาที่ไปก่อนที่จะมาปลูกขนุนว่า ที่ดินแปลงนี้เดิมปลูกพืชพวกมันสำปะหลังบ้าง อะไรบ้าง แล้วก่อนที่จะมาปลูกขนุนก็ได้ทำสวนกล้วยไข่อยู่มาประมาณ 2 ปี ช่วงแรกๆ การปลูกไปได้ดี แต่พอหลังๆ ไม่ค่อยประสบความสำเร็จ เพราะพื้นที่แปลงที่ปลูกส่วนใหญ่เป็นดินทราย ก็เลยคิดที่อยากจะหันมาปลูกขนุนดีกว่า เพราะขนุนไม่เลือกพื้นที่ บวกกับช่วงเวลาจังหวะในขณะนั้นราคาขนุนก็กำลังอยู่ในช่วงขาขึ้น ก็เลยเป็นที่ไปที่มาของการปลูกขนุน…จนมาถึงวันนี้ก็ 8 ปีแล้ว “ต้องบอกก่อนว่า ขนุนเป็นพืชปลูกง่ายมากๆ ประมาณ 2-3 ปี อาจจะมีลูกทุกต้นได้แล้ว และยังให้ผลผลิตทุกต้นอีกด้วย…ขนุนท
พื้นที่ตำบลหนองเหียง อำเภอพนัสนิคม จังหวัดชลบุรี เป็นแหล่งใหญ่อีกแห่งในการปลูกขนุน ซึ่งชาวสวนที่นั่นได้รวมตัวกันทำขนุนแปลงใหญ่ ในนามวิสาหกิจชุมชนแปลงใหญ่ขนุน ตำบลหนองเหียง เน้นปลูกขนุนพันธุ์ทองประเสริฐ ที่มีลักษณะพิเศษสามารถนำผลเล็กๆ ไปแปรรูปได้ ผลผลิตส่วนใหญ่ของที่นี่ส่งออกต่างประเทศทั้งในรูปแบบผลสดและแบบแกะเนื้อแช่แข็ง ส่วนใหญ่ส่งออกไปยังจีนและเวียดนาม ทั้งอยู่ระหว่างเตรียมการส่งไปยุโรป ส่วนลูกเล็ก-ผลสุกที่ไม่ได้คุณภาพนำมาแปรรูปทำเป็นขนุนลอยแก้ว ขนุนเชื่อมอบแห้ง และแยมขนุนซึ่งได้รับความนิยมจากผู้บริโภคอย่างมาก เป็นขนุนที่ปลูกได้มาตรฐาน GAP มีสมาชิก 74 ราย ในพื้นที่ 749 ไร่ มี คุณสมจิตร พรมมะเสน เป็นประธานกลุ่ม โดย คุณภูวเดช จินาเคียน เกษตรกร หมู่ที่ 7 ตำบลหนองเหียง เล่าว่า สมัครเป็นสมาชิกแปลงใหญ่ขนุนหนองเหียง ได้พัฒนาระบบน้ำเพื่อใช้การตรวจวัดความชื้นในแปลงปลูก มาเป็นตัวกำหนดจำนวนครั้งและปริมาณน้ำในการให้น้ำแปลงปลูกทั้ง 4 ไร่ จำนวน 160 ต้น ได้ผลผลิตประมาณ 5 ตัน ต่อไร่ ในปีที่ผ่านมาราคาขนุนดีอยู่ที่ 37 บาท ต่อกิโลกรัม “การปลูกขนุนขุดหลุมลึก 50 เซนติเมตร กว้างประมาณ 30 เซนติเมตร ห่างกัน
