ต้นหมัน
ทำหมันไม่มีลูก แต่ปลูกหมัน…มีเชือกผูกสัมพันธ์…ป้องกันรั่ว-ร้าว ชื่อวิทยาศาสตร์ Cordia cochinchinensis Pierre. ชื่อวงศ์ Boraginaceae ชื่ออื่นๆ เก้าศรี สะหลีหลวง สะหลี ย่อง ปู ฉันเกิดมาแม้ว่าไม่ค่อยมีคนรู้จัก แต่ฉันมีชื่ออยู่ในประวัติศาสตร์ ตั้งแต่สมัยพระเจ้าอู่ทองย้ายเมืองมา ตั้งแต่ตำบลหนองโสน ได้ขุดพบสังข์ทักษิณาวัตร 1 ขอน อยู่ใต้ต้นหมัน จึงได้ถูกกำหนดให้เป็นตราสัญลักษณ์ของจังหวัดพระนครศรีอยุธยา ซึ่งมีความหมายว่า การเชื่อมประสานรอยแตกร้าวให้เป็นแผ่นเดียวกัน หรือที่ชาวเรือเขาทำ “ตอกหมัน” เพื่อป้องกันเรือรั่ว น้ำเข้าเรือ หากเป็นกลุ่มคนก็ให้สามัคคีเป็นกลุ่มชนเดียวกัน ถ้าพูดถึงคำว่า “หมัน” ทุกคนส่วนใหญ่ไม่ได้นึกถึงชื่อต้นไม้ แต่ทุกคนจะนึกถึงหมันที่ คุณหมอ “ทำหมัน” ไม่ให้มีบุตร ฉันเองก็สงสัยอยู่ว่าใครน๊ะ ที่ตั้งชื่อให้ฉัน ลองไปเปิดพจนานุกรมฉบับราชบัณฑิตยสถาน พ.ศ. 2542 และพจนานุกรมฉบับของ อาจารย์เปลื้อง ณ นคร มีความหมายถึง 3 ความหมาย เช่น หมายถึงด้ายดิบที่ใช้คลุกกับชัน น้ำมันยาง สำหรับยาแนวเรือ และหมายถึงต้นไม้ชนิดหนึ่งที่ใช้เปลือกต้นไม้แทนปอได้ คือทำเป็นเชือกนั่นแหละ ทีนี้ยังมีความหมายที่ไม
