ถ่านอัดแท่ง

ปัจจุบันในไทยมีเพียง 3 จังหวัดที่สามารถปลูกแมคคาเดเมียได้ มีเชียงใหม่ เชียงราย และเลย ซึ่งเกษตรกรมีการแปรรูปผลิตภัณฑ์จากแมคคาเดเมีย โดยผลแมคคาเดเมียจะถูกกะเทาะเปลือกออกแล้วนำส่วนที่เป็นเนื้อภายในไปขาย ทำให้มีเปลือกแมคคาเดเมียเหลือทิ้งจำนวนมาก ตลาดแมคคาเดเมียเติบโตเพิ่มขึ้นทุกปี โดยเฉพาะกลุ่มผู้รักสุขภาพ ปัจจุบัน แมคคาเดเมียกำลังเป็นพืชเศรษฐกิจตัวใหมที่ได้รับความสนใจจากเกษตรกรทั่วโลกรวมทั้งประเทศไทย ทุกวันนี้เกษตรกรไทยเริ่มหันมาสนใจปลูกแมคคาเดเมียกันอย่างกว้างขวางทั้งในพื้นที่ภาคเหนือและภาคอีสาน ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร.วีรชัย มัธยัสถ์ถาวร ภาควิชาพืชไร่นา คณะเกษตร มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ ผู้ช่วยคณบดีฝ่ายกิจการนิสิต เปิดเผยว่า กะลาแมคคาเดเมียเป็นเศษเหลือทิ้งจากกระบวนการแปรรูปแมคคาเดเมีย ซึ่งมีศักยภาพที่นำมาใช้เป็นพลังงานทดแทนได้ ซึ่งถ่านจากเปลือกแมคคาเดเมียมีความหนาแน่นรวมของถ่านน้อย มีรูพรุนสูง สามารถนำมาทำเป็นถ่านกัมมันต์ได้ จึงได้พัฒนาทดสอบกระบวนการและสภาวะที่เหมาะสมในการผลิตแท่งเชื้อเพลิง และนำเศษวัสดุเหลือทิ้งดังกล่าวมาผ่านกระบวนการปรับปรุงคุณภาพและอัดแท่งให้เป็นแท่งเชื้อเพลิง โดยผ่านกร

เมืองไทยเป็นประเทศเกษตรกรรม หลังจากเก็บเกี่ยวผลผลิตแล้ว มักจะมีเศษวัสดุเหลือใช้ต่างๆ เช่น ฟางข้าว แกลบ ซังข้าวโพด กากอ้อย เหง้ามันสำปะหลัง ที่ผ่านมา เกษตรกรส่วนใหญ่มักจะปล่อยเศษวัสดุเหลือใช้เหล่านี้ไว้ในหัวไร่ปลายนา ความจริง เศษวัสดุเหลือใช้เหล่านี้ สามารถกลับมาใช้ใหม่เป็นพลังงานชีวมวลสำหรับใช้ประโยชน์ในชีวิตประจำวัน เป็นอีกหนึ่งทางเลือกหนึ่งที่จะช่วยเพิ่มรายได้ให้แก่เกษตรกรอีกด้วย ยกตัวอย่างเช่น นายจันทร์ แสงศรีจันทร์ เกษตรกรชาวสวนลำไยในตำบลน้ำแวน อำเภอเชียงคำ จังหวัดพะเยา นำเศษกิ่งไม้ที่เหลือจากการตัดแต่งกิ่งลำไยนำมาเผาเป็นถ่านไม้ลำไย ใช้ทำเชื้อเพลิงในครัวเรือนและสร้างรายได้เสริม จำหน่ายให้แก่ผู้สนใจในราคากิโลกรัมละ 12 บาท แต่ละปีตัดแต่งกิ่งลำไยนำมาแปรรูปเป็นถ่านไม้ลำไย น้ำหนักไม่น้อยกว่า 500 กิโลกรัม ผู้บริโภคนิยมถ่านไม้ลำไยอย่างแพร่หลายเพราะเป็นถ่านไม้คุณภาพดี เนื้อแน่น ขี้เถ้าน้อย ไฟแรง ช่วยประหยัดเวลาในการทำอาหาร นอกจากนี้ การใช้ถ่านไม้ในการหุงต้ม สามารถประหยัดต้นทุนได้มากกว่าการใช้ก๊าซหุงต้มที่มีราคาขาย 423 บาทต่อถัง เทคนิคการผลิต “ถ่านอัดแท่งไร้ควัน” หากใครต้องการสร้างมูลค่าเพิ

ทำได้จริง “ก๊าชชีวภาพ – ถ่านอัดแท่ง” พลังงานสะอาดสร้างอาชีพ ต.คำแคน อ.มัญจาคีรี จ.ขอนแก่น ต้นแบบชุมชนพลังงานทางเลือก ใครจะไปคิดว่ามูลสุกร หรือ (ขี้หมู) ที่ส่งกลิ่นเหม็นจะกลายมาเป็นพลังงานสะอาดที่ #ก๊าชชีวภาพ ต่อเข้าชุมชนให้กับครัวเรือนนำไปใช้แทนแก๊ส จากพลังความร่วมมือในการแก้ปัญหาของคนในชุมชน ต.คำแคน อ.มัญจาคีรี จ.ขอนแก่น ที่เดิมก็ประกอบอาชีพทำไร่ ทำนา เกษตรกรเลี้ยงไก่ เลี้ยงเป็ดธรรมดา แต่ต่อมาด้วยบ้านเมืองพัฒนาทำให้มีระบบการเลี้ยงใหญ่ขึ้น เช่น เลี้ยงไก่แบบทั่วไปก็พัฒนาเป็นฟาร์มไก่ขนาดใหญ่ การเลี้ยงหมูก็ขยายเป็นฟาร์มหมูขนาดใหญ่ แต่การเลี้ยงระบบฟาร์มขนาดใหญ่ส่งผลกระทบในพื้นที่การเกษตรรอบข้าง โดยเฉพาะเรื่องกลิ่นของมูลสุกร มูลไก่ ส่งผลกระทบเรื่องระบบระบายน้ำเสียต่างๆ ลงในพื้นที่ใกล้เคียง แม่น้ำลำคลอง ตลอดปลายปีที่ผ่านมาปัญหาถูกร้องเรียนจากคนในชุมชนโดยเป้าหมาย คือ #ปิดฟาร์มหมู ที่อยู่ในพื้นที่ชุมชนลง แต่ด้วยการปิดฟาร์มไม่ใช่ทางออกที่ดีที่สุด เนื่องจากการปิดฟาร์มส่งผลกระทบต่อผู้เพาะเลี้ยง และอีกหลายๆปัจจัยที่ส่งผลเสียงต่อรายได้และอาชีพของคนในชุมชน การร้องเรียนให้ปิดฟาร์มไม่สามารถทำได้

ถ่านอัดแท่งจากซังข้าวโพด ของวิสาหกิจชุมชนตำบลปิงโค้ง ไฟแฮง ติดเมิน คุ้มเกิ๋นราคา อำเภอเชียงดาว จังหวัดเชียงใหม่ มีพื้นที่ปลูกข้าวโพด 19,878 ไร่ ผลผลิตที่ได้ 15,902,400 กิโลกรัม ซึ่งหลังการเก็บเกี่ยวและกะเทาะเปลือก/เมล็ด จะมีเศษวัสดุเหลือใช้ทางการเกษตรคือซังและเปลือกข้าวโพด 3,339,504 กิโลกรัม ต่อปี เกษตรกรส่วนมากจะเผาทำลายซังและเปลือกข้าวโพด ทำให้เกิดสภาวะหมอกควัน อากาศเป็นมลพิษ กรมส่งเสริมการเกษตรได้ดำเนินการโครงการส่งเสริมการหยุดการเผาในพื้นที่การเกษตร โดยทางสำนักงานเกษตรอำเภอเชียงดาวและเทศบาลตำบลปิงโค้ง ได้เข้าร่วมโครงการดังกล่าว ส่งเสริมให้กลุ่มวิสาหกิจชุมชนตำบลปิงโค้งดำเนินการนำซังข้าวโพดมาผลิตเป็นถ่านอัดแท่ง จากเศษวัสดุที่เหลือใช้ ไร้ราคา นำมาสร้างรายได้กว่า 1 ล้านบาท   ขั้นตอนการผลิตถ่านอัดแท่งจากซังข้าวโพด นำซังข้าวโพด เผาในเตาเผาถ่านแบบไร้ควัน ที่ทำจากถังน้ำมัน 200 ลิตร โดยบรรจุซังข้าวโพด 35-40 กิโลกรัม ต่อการเผาแต่ละครั้ง และใช้เวลาเผาประมาณ 1 ชั่วโมง จะได้ถ่านขี้แมว 20% (ประมาณ 8 กิโลกรัม) นำถ่านขี้แมวเข้าเครื่องตีป่นโม่ให้ละเอียดเป็นผง นำผงถ่านเข้าเครื่องผสม อัตราส่วน ผงถ่าน