น้ำสมุนไพร
ชื่ออื่น มะปิน กะทันตาเถร ตุ่มตัง ตูม มะปินมะปีส่า พะโนงค์ บักตูม ลักษณะทั่วไป ไม้ยืนต้น ลำต้นและกิ่งมีหนาม ใบประกอบแบบนิ้วมือ มี 3 ใบย่อย เรียงสลับ ดอกช่อออกที่ซอกใบและปลายกิ่ง กลีบดอกสีขาวแกมเขียวอ่อน เนื้อในสีเหลืองแกมเขียว รูปทรงกลมถึงรูปผลแพร์ การขยายพันธุ์ เพาะเมล็ด ตอนกิ่ง เสียบยอด ไม้ศักดิ์สิทธิ์เทพเจ้า ไม้มงคลพระราชา มะตูม เป็นสมุนไพรเก่าแก่ของอินเดีย ซึ่งเป็นถิ่นกำเนิดของสมุนไพรชนิดนี้ เป็นไม้มงคลของศาสนาฮินดูหรือศาสนาพราหมณ์ เป็นต้นไม้ศักดิ์สิทธิ์ของพระศิวะ (พระอิศวร) ด้วยใบมะตูมมีลักษณะเป็น 3 แฉก คล้ายตรีศูลของพระอิศวร เมื่อมีการบูชาพระศิวะจะต้องนำใบมะตูมมาถวายพร้อมกับท่องมนต์ หรือวางไว้ใต้ตำรา วัดฮินดูที่บูชาพระศิวะ นิยมปลูกต้นมะตูมไว้ ห้ามไม่ให้ตัดโค่น ในประเทศไทย ซึ่งได้รับอิทธิพลจากศาสนาพราหมณ์ มีการนำใบมะตูมมาใช้ในพิธีสำคัญต่างๆ อาทิ พิธีพืชมงคลแรกนาขวัญ ในพิธีสมรสพระราชทานในโอกาสที่พระบรมวงศานุวงศ์เข้าเฝ้าเพื่อเจริญพระชนมพรรษา หรือเอกอัครราชทูตไทยกราบถวายบังคมลาไปปฏิบัติราชการในต่างประเทศ เป็นต้น อีกทั้งยังเป็นไม้ประจำจังหวัดชัยนาท คนโบราณเชื่อว่า ใบมะตูมป้องกั
