บึงบอระเพด
หลังจากที่ทั่วโลกต้องประสบวิกฤติ COVID-19 จนได้มีการรณรงค์ให้คนไทยทุกคนฉีดวัคซีนเพื่อสร้างภูมิคุ้มกัน ทำให้ตัวเลขผู้ติดเชื้ออยู่ในอัตราที่ควบคุมได้ เริ่มมีการใช้ “ชีวิตวิถีใหม่” และเดินทางภายในประเทศกันมากขึ้น จนมาถึงวันที่ทั่วโลกต้องประสบกับวิกฤติอาหารและพลังงานเช่นปัจจุบัน แม้การท่องเที่ยวไทยจะได้รับผลกระทบเช่นเดียวกัน แต่ “จังหวัดนครสวรรค์” ซึ่งเปรียบเหมือน “ประตูสู่ภาคเหนือ” พร้อมเปิดรับนักท่องเที่ยวทั้งไทยและเทศให้ได้รับความอบอุ่นและประทับใจกลับไปเสมอ อาจารย์ ดร.พรพิรัตน์ คันธธาศิริ ประธานหลักสูตรศิลปศาสตรบัณฑิต สาขาการประกอบการเชิงนิเวศวัฒนธรรมโครงการจัดตั้งวิทยาเขตนครสวรรค์ มหาวิทยาลัยมหิดลกล่าวว่า ตามโครงสร้างการท่องเที่ยวของประเทศไทย ได้กำหนดให้ “เมืองหลัก” ของการท่องเที่ยวไทย มีจำนวนทั้งสิ้น 22 จังหวัด ได้แก่ กรุงเทพฯ นครปฐม นนทบุรี ปทุมธานีสมุทรปราการ สมุทรสาคร พระนครศรีอยุธยา กาญจนบุรีเพชรบุรี ฉะเชิงเทรา ชลบุรี ระยอง สระบุรี นครราชสีมาขอนแก่น เชียงใหม่ ประจวบคีรีขันธ์ สุราษฎร์ธานี กระบี่พังงา สงขลา และ ภูเก็ต แม้จังหวัดนครสวรร
พื้นที่ขนาดใหญ่กว่าแสนไร่ของบึงบอระเพ็ด ทำให้ได้รับการจัดอันดับเป็น “บึงน้ำจืดที่ใหญ่ที่สุดในประเทศไทย” โดยในสมัยพระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาประชาธิปก พระปกเกล้าเจ้าอยู่หัว (ร.7) ได้มีการริเริ่มพัฒนาเป็นแหล่งกักเก็บน้ำเพื่อการอนุรักษ์ชีวิตธรรมชาติให้ยังคงความอุดมสมบูรณ์สู่ลูกหลานชาวปากน้ำโพ โดยเฉพาะอย่างยิ่งปลาในบึงบอระเพ็ดที่มีอยู่ถึงประมาณเกือบ 80 สายพันธุ์ในปัจจุบัน อาจารย์ แพทย์หญิงมนทกานติ์ โอประเสริฐสวัสดิ์ รองอธิการบดีฝ่ายโครงการจัดตั้งวิทยาเขตนครสวรรค์มหาวิทยาลัยมหิดล กล่าวว่า จากการลงพื้นที่ร่วมสืบสานมรดกอันล้ำค่าเคียงบ่าเคียงไหล่ชาวชุมชนนครสวรรค์ ทำให้โครงการจัดตั้งวิทยาเขตนครสวรรค์ มหาวิทยาลัยมหิดล จัดตั้ง “ศูนย์ข้อมูลบึงบอระเพ็ด” ขึ้นเพื่อรวบรวมงานวิจัย ตั้งแต่อดีตจนถึงปัจจุบันจำนวนรวมกว่า 200 ชิ้น เพื่อเป็นแหล่งข้อมูลในการพัฒนาพื้นที่บนฐานข้อมูลทางวิชาการ และได้ร่วมกับแกนนำชุมชน และหน่วยงานภาครัฐ เสนอ “แผนพัฒนาบึงบอระเพ็ด” ต่อ “สภาปฏิรูปแห่งชาติ” ในช่วงปีพ.ศ.2558 ทำให้สามารถผลักดันสู่การได้มาของแผน 10 ปี เพื่อการพัฒนาและฟื้นฟูบึ
บึงบอระเพ็ด ตั้งอยู่ในบริเวณพื้นที่อำเภอเมือง อำเภอชุมแสง และท่าตะโก ในอาณาเขตจังหวัดนครสวรรค์ มีเนื้อที่ 132,737 ไร่ หรือ 212.37 ตารางกิโลเมตร นับเป็นทะเลสาบน้ำจืดที่ใหญ่ที่สุดในประเทศไทย เป็นแหล่งน้ำธรรมชาติที่มีทิวทัศน์สวยงามและมีความหลากหลายทางชีวภาพ ทั้งด้านพืชพันธุ์ไม้น้ำ ปลา นกน้ำ ประจำถิ่นและนกอพยพ พื้นที่บริเวณบึงบอระเพ็ดมีลักษณะเป็นที่ลุ่มต่ำ ลาดเอียงขนานไปกับลำน้ำน่าน ช่วงก่อนที่จะไหลไปบรรจบกับแม่น้ำปิง โดยมีความลาดเทจากทิศตะวันออกเฉียงใต้ไปทางตะวันตกค่อนไปทางเหนือ เนื่องด้วยเป็นพื้นที่ลุ่มต่ำจึงมีสายน้ำจากลำคลองสายเล็กๆ ที่ไหลจากหลายทิศทางมารวมกัน เป็นต้นว่า มาจากคลองบางปลากด คลองหนองบัว ซึ่งไหลมาทางตะวันออก ผ่านบ้านหนองบัว หัวปริก วังรอ และคลองบอน ในเขตพื้นที่อำเภอชุมแสงและอีกด้านมาจากคลองตะโก คลองน้ำตาม คลองใยไหม คลองวังมหากร คลองขุด เป็นต้น ไหลผ่านท่าสุ่มและช่องแกะ เมื่อน้ำในคลองไหลมาลงบึงรวมกับน้ำเหนือหลากจากแม่น้ำน่าน บ่าเข้ามาเติมพื้นที่ซึ่งมีลักษณะเป็นแอ่งกระทะ จึงเกิดเป็นทะเลสาบกว้างใหญ่สุดสายตา ชาวบ้านเรียกว่า จอมบึง หรือคนแถบท่าตะโก พยุหะคีรี ที่อยู่ด้านใต้จะเรียก
เมื่อวันที่ 17 พฤศจิกายน ผู้สื่อข่าวรายงานว่าสภาพทั่วไปในช่วงนี้อุณหภูมิเริ่มลดต่ำลงหลายพื้นที่ ส่งผลทำให้บรรยากาศช่วงเช้าบริเวณบึงบอระเพ็ด ตำบลแควใหญ่ อำเภอเมือง จังหวัดนครสวรรค์ มีหมอกปกคลุมทั่วบริเวณ นักท่องเที่ยวสามารถล่องเรือส่องนกนานาชนิดได้ เช่น นกกาน้ำ นกอีโก้ง นกกวัก นกแซงแซวหางบ่วง นกกระยางนา นกกะทุง ฯลฯ ที่อพยพหนีหนาวจากไซบีเรียมาอาศัยในบึงบอระเพ็ดจำนวนมาก ซึ่งช่วงเช้าก็เริ่มมีนักท่องเที่ยวล่องเรือส่องนก ดูบัวจำนวนมากแล้ว อย่างไรก็ตามช่วงนี้สภาพบึงบอระเพ็ดเริ่มฟื้นกลับมาอีกครั้ง หลังเจอปัญหาภัยแล้งมายาวนาน ซึ่งน้ำที่มีเต็มบึงส่งผลทำให้ดอกบัวหลวง บัวแดง และบัวบาร์ ออกดอกชูช่อล้อสายตานักท่องเที่ยวสวยงาม สีขาว สีแดงบานสุดลูกหูลูกตาไม่น้อยกว่า 2 พันไร่ ยิ่งยามเช้าตรู่ออกบัวจะบานดอกสีแดงสดรับแสงอาทิตย์ซึ่งไม่ค่อยปรากฏมาก่อนในรอบหลายปี และที่จะขาดไม่ได้จนเป็นคุ้นตานักท่องเที่ยวที่นิยมธรรมชาติมีชีวิต จะเห็นภาพชาวบ้านพายเรืออีโปงมาเก็บลอบ เกบตาข่าย ในบึงบอระเพ็ด ซึ่งเป็นวิถีชีวิตดั้งเดิมของคนรอบบึงบอระเพ็ดที่ยังหลงเหลืออยู่ ดำเนินชีวิตแบบพอเพียงผูกพันกับสายน้ำ โดยนางสุภาพร แตงนารา ป
บริษัท ชิมไทย จำกัด ผู้ผลิตและจำหน่ายผลิตภัณฑ์อาหารจากวัตถุดิบไทยหายากจากท้องถิ่น ภายใต้แบรนด์ใหม่ “MAKVAN (แม็คแวน) หอมซ่า..ไม่ชาลิ้น” อันเป็นเอกลักษณ์ของ ” มะแขว่น ” สมุนไพรเครื่องเทศภาคเหนือสู่ตลาดโลก ด้วยหอมซ่าแบบพอดี ไม่ชาลิ้นคัดสรรวัตถุดิบจากธรรมชาติช่วยขับลมในลำไส้ แก้ท้องอืด ท้องเฟ้อบำรุงโลหิตและหัวใจและคุณประโยชน์ดี ๆ อีกมากมายที่แมคแวนตั้งใจส่งต่อสุขภาพดี สู่ผู้บริโภคทั่วโลก เปิดตัวสินค้าใหม่ ในงาน THAIFEX – Anuga Asia 2026 ชิมไทยเปิดพื้นที่นำเสนอเรื่องราวอาหารไทย และการแลกเปลี่ยนมุมมองเกี่ยวกับอาหารของคนที่รักในอาหารไทย เพราะอาหารไทยเป็นทั้งศิลปะ เป็นวิถีชีวิต เป็นยาชั้นเลิศ เป็นความบันเทิงใจชั้นดี นอกจากนี้ ยังเป็นศูนย์กลางของการส่งต่อความพิเศษของวัตถุดิบท้องถิ่นไทยที่หายาก นำเสนอในรูปแบบที่แปลกใหม่ให้ทุกคนสามารถรู้จักและสัมผัสได้ ภายในงาน THAIFEX – Anuga Asia 2026 ที่จัดขึ้นเมื่อเร็วๆ นี้ แม็คแวน นำเสนอผลิตภัณฑ์เครื่องเทศและซอสสไตล์ไทย ยกระดับสู่เวทีโลก พร้อมเปิดตัวผลิตภัณฑ์ Sauce & Seasoning จากวัตถุดิบไทย ภายใต้คอนเซ็ปต์ TRIO SAUCE 
ทุกวันนี้ ผู้คนส่วนใหญ่ให้ความสำคัญกับดูแลสุขภาพมากขึ้น.หลายคนเลือกใช้อาหารเป็นยาซึ่งการบริโภคเห็ดหอม เป็นหนึ่งในอาหารทางเลือกได้รับความนิยมบริโภคในบ้านเรือน ร้านอาหารภัตตาคารแม้กระทั่งในโรงพยาบาล เพราะเห็ดหอมอุดมไปด้วยคุณค่าทางโภชนาการสูงและมีสรรพคุณทางยา.ทำให้เห็ดหอมกลายเป็นสินค้าขายดีตลอดทั้งปี เวลาพ่อครัวแม่ครัวนำเห็ดหอมไปทำอาหาร จะนิยมเอาส่วนที่เป็น หมวกของเห็ดมาทำอาหาร โดยตัดส่วนที่เป็นก้านเห็ดออก เพราะไม่เป็นที่นิยมนำมาประกอบอาหารรับประทาน เนื่องจากก้านเห็ดมีเนื้อสัมผัสเหนียว เคี้ยวลำบากสำหรับเด็กและผู้สูงวัย ก้านเห็ด จึงกลายเป็นขยะเหลือทิ้งในห้องครัว น้องจ๋า – นางสาวจารุณี ชาญชัยพิทักษ์สิน นักศึกษาชั้นปีที่ 4 คณะเทคโนโลยีคหกรรมศาสตร์ มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลธัญบุรี ในขณะนั้น(ปี 2561) ได้ฝึกงานที่แผนกอาหารของโรงพยาบาลแห่งหนึ่งพบว่า ในแต่ละวัน จะมีก้านเห็ดหอมที่ต้องทิ้งมากถึง 20 กก.หากสามารถนำก้านเห็ดหอมเหล่านี้มาทำประโยชน์ได้ก็คงจะดีไม่น้อยเพราะ ก้านเห็ดหอมล้วนอุดมไปด้วยโปรตีนและสารอาหารมากมาย น้องจ๋าไม่สนใจนำก้านเห็ดหอมไปแปรรูปเป็นข้าวเกรียบเพราะมีส่วนผสม
สวัสดีครับ สวัสดีผู้อ่านทุกท่าน พบกันเป็นประจำในคอลัมน์ “คิดใหญ่แบบรายย่อย The challenge of small scale farmers” กับผม ดร.ธนากร เที่ยงน้อย หลายคนคงคิดเหมือนผมว่ารายได้คือสิ่งสำคัญ เพราะเราต้องใช้รายได้เลี้ยงลูก เลี้ยงเมีย การหารายได้จึงเป็นสิ่งสำคัญที่มนุษย์เกือบทุกผู้ทุกคนตั้งหน้าตั้งตาทำกันอยู่ตั้งแต่เช้ายันค่ำ หรือบางคนหาตั้งแต่ค่ำไปจนเช้า บางคนความรู้ดีมีการศึกษาและมีประสบการณ์อาจจะใช้เงินทำงานหารายได้ให้ไม่ต้องออกแรง แต่หลายคนที่ผมพบก็มีความสุขกับการใช้แรงและเวลาไปหารายได้กับการเกษตร ทั้งปลูกผัก เลี้ยงสัตว์ กันไป คิดใหญ่แบบรายย่อย ฉบับนี้ผมจึงตั้งหน้าตั้งตาพาท่านมาถึงสุโขทัยเพื่อมาพูดคุยกับนักวิชาการส่งเสริมการเกษตรที่หารายได้เสริมจากการเกษตรได้อย่างน่าอิจฉา ไปกันเลยครับ อาชีพเสริมของนักวิชาการส่งเสริมการเกษตร พาท่านมาที่สวน “นายกะเปี๊ยก” เลขที่ 39/3 หมู่ที่ 3 ตำบลย่านยาว อำเภอสวรรคโลก จังหวัดสุโขทัย มาพบกับ คุณอารีย์ กาเพ็ชร นักวิชาการส่งเสริมการเกษตรชำนาญการ กลุ่มยุทธศาสตร์และสารสนเทศ สำนักงานเกษตรจังหวัดสุโขทัย คุณอารีย์ เริ่มเล่าให้ฟังว่า ตนเองและสามีประกอบอาชีพรับราชการในสายง
นนทบุรีอาจเป็นจังหวัดเล็กที่หลายคนจดจำผ่านภาพเมืองขยายตัว คอนโดมิเนียม และย่านเศรษฐกิจรอบกรุงเทพมหานคร แต่ภายใต้ภาพของเมืองใหญ่ที่เติบโตอย่างรวดเร็ว ยังมีอีกด้านหนึ่งที่หยั่งรากลึกอยู่กับวิถีเกษตรกรรม โดยเฉพาะสวนผลไม้ยกร่องที่หล่อเลี้ยงเป็นพื้นที่สีเขียวและสร้างอัตลักษณ์ให้จังหวัดมาอย่างยาวนาน ท่ามกลางแรงกดดันจากการขยายตัวของเมือง เกษตรกรรมนนทบุรีจึงไม่ใช่เรื่องของพื้นที่จำนวนมากอีกต่อไป แต่คือการสร้างคุณค่าและมูลค่าให้กับพื้นที่ที่เหลืออยู่ ในวันที่ที่ดินทุกตารางวากลายเป็นทรัพย์สินราคาแพง การรักษาพื้นที่เกษตรเอาไว้จึงไม่ใช่เพียงเรื่องเศรษฐกิจ แต่คือการรักษาภูมิปัญญา วิถีชีวิต และของดีประจำถิ่นที่สืบทอดมาหลายชั่วอายุคน อย่างเช่น “ทุเรียนนนท์” ที่ไม่ได้เป็นเพียงผลไม้ราคาแพง หากแต่เป็นผลผลิตที่สะท้อนความละเอียดอ่อนของธรรมชาติ ความประณีตของชาวสวน และระบบนิเวศเฉพาะถิ่นที่หาไม่ได้จากที่อื่น คุณนิพิจ พินิจผล เกษตรจังหวัดนนทบุรี เปิดเผยว่า นนทบุรีมีพื้นที่รวมประมาณ 1,000,000 ไร่ แต่พื้นที่ที่ใช้ทำการเกษตรจริงมีเพียงราว 10% หรือประมาณ 99,901 ไร่เท่านั้น ภายในพื้นที่ดังกล่าวมีเกษตรกรประมาณ 10,0