ประโยชน์ดาวเรือง
น้าชาติ อยากทราบเกี่ยวกับดอกดาวเรืองค่ะ วรวรรณ ตอบ วรวรรณ ดาวเรือง ชื่อวิทยาศาสตร์ Tagetes erecta L. ชื่อสามัญ African marigold, American marigold, Aztec marigold, Big marigold จัดอยู่ในวงศ์ทานตะวัน มีชื่อท้องถิ่นอื่นๆ ว่า ดาวเรืองใหญ่, คำปู้จู้หลวง (ภาคเหนือ), พอทู (กะเหรี่ยง-แม่ฮ่องสอน), บ่วงซิ่วเก็ก (จีนแต้จิ๋ว), ว่านโซ่วจวี๋ (จีนกลาง), บ่วงลิ่วเก็ก เฉาหู่ย้ง กิมเก็ก (จีน) เป็นต้น เป็นพันธุ์ไม้พื้นเมืองของเม็กซิโก จัดเป็นไม้ล้มลุก มีอายุได้ราว 1 ปี ลำต้นตั้งตรงมีความสูงประมาณ 60-100 เซนติเมตร แตกกิ่งก้านมากที่โคนต้น ลำต้นเป็นสีเขียวและเป็นร่องทั้งต้น เมื่อนำมาขยี้จะมีกลิ่นเหม็น จึงทำให้แมลงไม่ค่อยมารบกวน ขยายพันธุ์ด้วยเมล็ดเป็นหลัก (อาจใช้การปักชำก็ได้ แต่ต้นที่ได้จะมีขนาดเล็กกว่า) เจริญเติบโตได้เร็ว ชอบดินร่วน ระบายน้ำได้ดี มีความชื้นปานกลาง ชอบแสงแดดแบบเต็มวัน ดาวเรืองที่พบเห็นและปลูกกันมากในปัจจุบันมี 5 ชนิด ได้แก่ ดาวเรืองอเมริกัน (Tagetes erecta) ดาวเรืองฝรั่งเศส (Tagetes patula) ดาวเรืองนักเก็ต (Triploid Marigold) ดาวเรืองซิกเน็ต (Tagetes tenuifolia หรือ Tagetes signata pumila
ดาวเรือง ดอกไม้ที่ได้รับความนิยมนำมาใช้ในงานประดับตกแต่ง นำมาใช้ในงานพิธีต่างๆ ใช้ร้อยเป็นพวงมาลัยเพื่อบูชาพระและสิ่งศักดิ์สิทธิ์ตามความเชื่อ หรือนำมาใช้เป็นดอกไม้ปักแจกัน เพราะดอกที่มีสีเหลืองสวยงามสะดุดตา และยังนิยมปลูกเป็นไม้ประดับตามสวน ริมถนน หรือทางเดิน นอกจากนั้น ยังสามารถนำมาใช้ปลูกเป็นเกราะป้องกันแมลงศัตรูพืชให้แก่พืชอื่นๆ ได้อีกด้วย แต่เนื่องจากดาวเรืองมีสารที่มีกลิ่นเหม็นฉุนที่แมลงไม่ชอบ แต่คุณประโยชน์ที่มาก กว่านั้นซึ่งส่วนใหญ่ไม่รู้ คือ ในดอกดาวเรืองจะมีสารเบต้าแคโรทีนจากธรรมชาติ ซึ่งสารเบต้าแคโรทีนนี้จะทำหน้าที่โปรวิตามินเอ เมื่อได้รับเข้าสู่ร่างกายแล้วจะเปลี่ยนเป็นวิตามินเอ นอกจากนี้ ยังเป็นสารที่มีฤทธิ์ในการต่อต้านอนุมูลอิสระ ทั้งยังมีความสามารถในการต่อต้านเชื้อแบคทีเรีย แผลเปื่อยเรื้อรัง ซึ่งเป็นอาการที่เกิดจากการติดเชื้อที่ผิวหนัง ส่วนใบก็ยังนำมาคั้นหรือต้มเอาน้ำ เพื่อเป็นยาทารักษาหรือชะล้างบริเวณที่เป็นฝีต่างๆ ฝีฝักบัว ฝีพุพอง หรือตุ่มหนองที่มีอาการอักเสบโดยไม่รู้สาเหตุ ดาวเรือง ถือเป็นส่วนประกอบหลักในผลิตภัณฑ์ซีรัมบำรุงผิวผสมสมุนไพร ดร. สาโรช และ เฮอร์เบิล รีทัช ครี
