ปลากัดแฟนซี
มีโอกาสได้พบและรับฟังข้อคิดเห็น รวมถึงความรู้เรื่อง “ปลากัด” จาก คุณชานนทร์ โควสุภัทร หรือน้องนนทร์ แฟนพันธุ์แท้ปลากัด ซุปเปอร์แฟน ปี 2560 แล้ว สร้างความอัศจรรย์ใจเกี่ยวกับ “ปลากัด” ได้มากโข น้องนนทร์ บอกว่า ปลากัด เป็นปลาที่กลุ่มนักเลี้ยงปลาวงกว้างไม่ได้ให้ความสำคัญในเรื่องของการเก็บข้อมูลหรือการวิจัย เมื่อค้นงานวิจัยเก่าๆ จะพบว่า มีผลการศึกษาว่าปลากัดเป็นปลาไทยแท้ แต่คนไทยหลงลืมและมีการเก็บข้อมูลเพื่อวิจัยน้อยมาก สำหรับน้องนนทร์ แม้อายุยังน้อย จึงนึกสงสัยว่าเพราะเหตุใดจึงหลงใหลปลากัด ถึงขั้นทำงานวิจัยเกี่ยวกับปลากัด ก็ทราบได้ว่า น้องนนทร์ เป็นนักศึกษาปริญญาเอก สถาบันนวัตกรรมการเรียนรู้ มหาวิทยาลัยมหิดล โดยมี รศ.ดร.ภิญโญ พานิชพันธ์ อาจารย์คณะวิทยาศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหิดล และ รศ.ดร.พิณทิพ รื่นวงษา อาจารย์คณะวิทยาศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหิดล ซึ่งทั้งหมดเป็นทีมวิจัยปลากัด มหาวิทยาลัยมหิดล (Thailand BETTA Project : TBP) ปลากัด เป็น ปลาไทยแท้ ปลากัด เป็น ปลาน้ำจืด ปลากัด ที่พบในต่างประเทศ จะพบในทุกประเทศของภูมิภาคเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ ยกเว้น ฟิลิปปินส์ ปลากัดโดยทั่วไป แบ่งเป็นกลุ่มก่อหวอดและกลุ
อ่างทอง ได้ชื่อว่าเป็นจังหวัดที่มีการเพาะเลี้ยงปลากัดและทำเป็นฟาร์มปลากัดมากที่สุดจังหวัดหนึ่ง คุณชัยพร ลองซุม หนุ่มอ่างทองโดยกำเนิด ด้วยหน้าตาและบุคลิกมีความเป็นไทยสูง ทำให้ได้รับการทาบทามให้แสดงละครและถ่ายแบบเชิงย้อนยุคอยู่เสมอ จนยึดเป็นอาชีพหลัก และด้วยพื้นฐานที่เกิดและเติบโตมาเป็นเด็กต่างจังหวัด เล่นช้อนปลากัดแถวบ้านอยู่เสมอ ทำให้ชอบและรักในปลากัด ทำให้ราว 9 ปีก่อน เมื่อมีงานประจำทำ จึงขวนขวายหาปลากัดมาเลี้ยง โดยไม่ได้จำเพาะเจาะจงว่าเป็นปลากัดชนิดใด หากเห็นว่าสวย และอยากเลี้ยงก็ซื้อหรือช้อนตามแหล่งน้ำธรรมชาติ นำมาเลี้ยงเป็นสัตว์เลี้ยงสวยงามของบ้าน หลังเลี้ยงเล่นได้เพียงปีเศษ ก็มีรายได้จากการเพาะปลากัดขายผ่านช่องทางอินเตอร์เน็ตเท่าที่มี พอเป็นรายได้เสริมจากอาชีพรับจ้างแสดงและถ่ายแบบเชิงย้อนยุคที่ทำอยู่ คุณชัยพร เริ่มมองเห็นรายได้ที่มีทุกวัน ไม่ต้องมานั่งรองานตามระยะเวลา จึงเริ่มตั้งใจทำฟาร์มปลากัดอย่างจริงจัง โดยเน้นไปที่ปลากัดป่า ซึ่งมีความแตกต่างและโดดเด่นไม่เหมือนปลากัดสวยงามทั่วไป คุณชัยพร ให้ข้อมูลว่า ปลากัดป่าหรือปลากัดลูกทุ่งแต่ละภาคของประเทศไทย มีลักษณะที่แตกต่างและโดดเด่นที
ปัจจุบัน ความสวยงามของปลากัด เป็นจุดเปลี่ยนที่ทำให้หลายคนหันมาเลี้ยงกันมากขึ้น จากเดิมปลากัดเป็นเพียงแค่ปลาต่อสู้ของเซียนพนันในหมู่บ้านเล็กๆ หลังจากที่มีคนนำปลากัดมาผสม และสร้างสายพันธุ์ใหม่ จนได้ปลากัดที่มีความสวยงาม และไม่เหลือเค้าโครงของปลากัด ทั้งหมดจึงเป็นที่มาของธุรกิจการเพาะเลี้ยงปลากัดที่สร้างรายได้หลายล้านบาทต่อปี มีตลาดทั้งในประเทศและต่างประเทศรองรับ อย่างเช่น นางวิไลพร สามพิมพ์ อายุ 36 ปี และ นายคมสันต์ สามพิมพ์ สองสามีภรรยา ชาวบ้านโสน ต.แสลงพันธ์ อ.เมือง จ.สุรินทร์ หลังว่างเว้นจากการทำนาข้าว ได้หันมาทำอาชีพเสริมโดยการเลี้ยงปลากัดแฟนซี ส่งขายต่างประเทศ และขายผ่านโซเชี่ยล โดยใช้ชื่อเพจ “ปลากัด บ้านปลาฟาร์มสุรินทร์” เพาะปลากัดส่งขายทั้งในไทยและต่างประเทศ โดยเริ่มต้นครั้งแรกใช้งบประมาณ 5 พันบาท ลงทุนซื้อพันธุ์ปลากัดและวัสดุอุปกรณ์ เพาะเลี้ยงปลากัดแฟนซีขายทำมาปีนี้เป็นปีที่ 2 สร้างรายได้เสริมจากเวลาว่างเว้นจากการทำนาข้าว เฉพาะปลากัดอย่างเดียว จะมีรายได้ประมาณ 12,000 บาท ต่อเดือน หรือมีรายได้หมื่นอัพขึ้นไปจากการขายปลากัดแฟนซีปลากัดสวยงาม นอกจากนี้ ก็ยังรับทำตู้ปลาส่งด้วย ซึ่งก็ทำ
สมุทรสาคร – โรงงานปลาป่นศิริแสงอารำพี จังหวัดสมุทรสาคร เดินหน้ารับซื้อปลาหมอคางดำต่อเนื่องเป็นวันที่ 23 แล้ว นับตั้งแต่เริ่มเปิดรับซื้อเมื่อวันที่ 26 พฤษภาคม 2569 เพื่อให้ชุมชนที่จับปลาหมอคางดำมีที่ขาย ล่าสุดรับซื้อปลาหมอคางดำจากเกษตรกรและชาวประมงแล้วกว่า 600,000 กิโลกรัม และยังคงเปิดรับซื้อปลาจากทั่วประเทศทุกวันในราคากิโลกรัมละ 10 บาท เพื่อเป็นส่วนหนึ่งในการสนับสนุนการลดปริมาณปลาหมอคางดำในแหล่งน้ำและบ่อเพาะเลี้ยงสัตว์น้ำของเกษตรกร นายปรีชา ศิริแสงอารำพี โรงงานปลาป่นศิริแสงอารำพี เปิดเผยว่า การรับซื้อปลาหมอคางดำเพื่อนำไปผลิตเป็นปลาป่น ถือเป็นอีกกลไกหนึ่งที่ช่วยเกษตรกรนำปลาที่จับออกจากแหล่งน้ำธรรมชาติและบ่อเพาะเลี้ยงสัตว์น้ำมีที่รับซื้อในราคาที่เหมาะสม ช่วยสร้างช่องทางระบายผลผลิต และเป็นแรงจูงใจให้ชุมชนและชาวประมงมีส่วนร่วมในการลดปริมาณปลาหมอคางดำอย่างต่อเนื่อง “ตลอด 22 วันที่ผ่านมา มีเกษตรกรและชาวประมงนำปลาหมอคางดำมาขายทุกวัน ทั้งจากจังหวัดสมุทรสาคร สมุทรสงคราม สมุทรปราการ กรุงเทพมหานคร โดยเฉพาะพื้นที่บางขุนเทียน รวมถึงจังหวัดเพชรบุรี รั และยังเปิดรับชื้อทุกวันในราคากิโลกรัมละ 10 บาท ช
ลองจินตนาการถึงกลิ่นของ “ปลาดุกร้า” ที่กำลังเน่าเสีย หรือ “ลูกหยี” ที่เริ่มขึ้นรา เพราะความชื้นสะสม สำหรับวิสาหกิจชุมชนในภาคใต้ กลิ่นเหล่านี้คือ “กลิ่นแห่งความล้มเหลว” ที่เกิดขึ้นซ้ำซากในช่วงมรสุมเพราะสภาพอากาศแบบ “ฝนแปด แดดสี่” จากอิทธิพลของลมมรสุมตะวันตกเฉียงใต้และตะวันออกเฉียงเหนือ ทำให้ภาคใต้ของไทยมีฝนตกเกือบตลอดทั้งปีและมีความชื้นสูง การตากแห้งแบบเดิมที่พึ่งพาเพียงแสงแดดอย่างเดียวจึงทำได้ยากและไม่แน่นอน แม้โลกเทคโนโลยีจะมีหุ่นยนต์หรือระบบ AI ที่ซับซ้อนเข้ามาช่วยแก้ปัญหา แต่อาจเกินกำลังของชาวบ้าน ปัญหาของพวกเขาต้องการคำตอบที่ “ไม่ต้องล้ำ…แต่ต้องรอด” นี่คือจุดเริ่มต้นของ “เครื่องแลกเปลี่ยนความร้อนพลังงานชีวมวล” หรือ เทคโนโลยีเตาอบแห้งพลังงานชีวมวล ผลงานวิจัยร่วมระหว่างศาสตราจารย์ ดร.สมชาย วงศ์วิเศษ ภาควิชาวิศวกรรมเครื่องกล คณะวิศวกรรมศาสตร์ มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีพระจอมเกล้าธนบุรี (มจธ.) ดร.อมาวสี รักเรือง และรองศาสตราจารย์ ดร.จตุพร แก้วอ่อน คณะวิศวกรรมศาสตร์ มหาวิทยาลัยทักษิณ ซึ่งเทคโนโลยีนี้เข้ามาเป็นทางออก
ท่ามกลางระบบเศรษฐกิจที่ย่ำแย่มาตลอดหลายปีนี้ บวกกับสถานการณ์โรคโควิดทำให้ชาวบ้านเดือดร้อนไปทั่วทุกครัวเรือน ราคาสินค้าขึ้นกันแทบทุกชนิด ยกเว้นราคาข้าวเปลือกของชาวนา มีราคา 1 กิโลกรัมเท่ากับบะหมี่สำเร็จรูป 1 ซอง แต่ดีที่ภูมิประเทศใกล้เส้นศูนย์สูตรมีดินฟ้าอากาศเป็นใจต่อการทำเกษตรและมีชาวบ้านเป็นเกษตรกรกันมากพอควรจึงสามารถหลุดพ้นความหิวท้อง เพราะอยู่กันในต่างจังหวัดมีพื้นที่ปลูกพืชเลี้ยงสัตว์เป็นอาหารได้ ที่น่าเป็นห่วงกับลูกหลานเกษตรกรที่อุตส่าห์ร่ำเรียนมาเพื่อเป็นลูกจ้างในเมือง พอเศรษฐกิจพังก็ถูกปลดออกกันเป็นแถว จากประสบการณ์ทำงานในโรงงาน ห้างร้าน บริษัท ไม่สามารถนำมาทำเลี้ยงชีพได้ตอนกลับมาอยู่บ้านนอก ต้องปรับตัวเรียนรู้กันยกใหญ่ ประสบความสำเร็จบ้าง ล้มเหลวบ้างตามความสามารถของตนเอง เรื่องราวในวันนี้ไม่ได้เขียนเรื่องการทำเกษตรโดยตรง แต่ถือเป็นแนวคิดและประสบการณ์ที่ล้มลุกคลุกคลานได้มาจากประสบการณ์ของตัวเองของเกษตรกรท่านหนึ่ง ที่ไม่มีความรู้เรื่องเกษตรเลย แต่ฝ่าฟันมาจนยืนหยัดมาได้ เดิม คุณนพอนันต์ เลาหพูนรังสี หรือ ลุงอ้วน เรียนจบบัญชีจากมหาวิทยาลัยรามคำแหง กลับมาเปิดร้านขายของชำอยู่ที่บ้า
คุณออน – นวลละออ เชิดเกียรติกุล อดีตมนุษย์เงินเดือนที่ผันตัวมาเป็นเกษตรกรเจ้าของสวนมะพร้าวน้ำหอมอินทรีย์ 100% ภายใต้แบรนด์ “อะโรแมติก ฟาร์ม – Aromatic Farm” ในพื้นที่อำเภอดำเนินสะดวก จังหวัดราชบุรี โดยประยุกต์ใช้ภูมิปัญญาท้องถิ่นควบคู่การจัดการเกษตรยั่งยืนด้วยเทคโนโลยีอัจฉริยะจนประสบความสำเร็จทั้งด้านรายได้และรางวัลมากมาย เมื่อปี พ.ศ. 2561 อะโรแมติก ฟาร์ม เริ่มต้นจากธุรกิจสตาร์ทอัพขนาดเล็ก เดิมเป็นสวนมะพร้าวที่ใช้สารเคมีได้ผลผลิตปีละ 5,000 ผล หลังหันมาใช้แนวทางปฏิบัติ GAP และก้าวเข้าสู่ระบบฟาร์มอินทรีย์อย่างเต็มตัว ภายใน 3 ปี กลับได้ผลผลิตมะพร้าวเพิ่มขึ้นมากกว่าร้อยละ 80 แถมขายผลผลิตได้ราคาสูงขึ้นด้วย ทุกวันนี้ อะโรแมติก ฟาร์ม มีสวนของตัวเอง แต่ยังรับซื้อมะพร้าวส่วนใหญ่จากสมาชิกวิสาหกิจชุมชนบ้านอะโรแมติกฟาร์มในราคาที่สูงกว่าราคาตลาด ในช่วงที่ผ่านมา เมื่อมะพร้าวน้ำหอมเผชิญวิกฤตราคาตกต่ำ เนื่องจากอะโรแมติก ฟาร์ม มีช่องทางการตลาดของตัวเอง ผลผลิตทุกผลผ่านการดูแล คัดกรองเป็นอย่างดี ผนวกกับการบริหารจัดการอย่างเป็นมืออาชีพ ธุรกิจเดินหน้าต่อไปได้ อะโรแมติก ฟาร์ม ทำฟาร์ม