ปลูกฝรั่ง

เกษตรกรมือใหม่หลายคนมีข้อสงสัยว่า หลังจากนำต้นพันธุ์ดีจากวิธีการขยายพันธุ์ด้วยวิธีการไม่อาศัยเพศไปปลูก เช่น ต้นพันธุ์ที่มาจากวิธีการตัดชำหรือปักชำ ตอนกิ่ง ต่อกิ่ง และทาบกิ่ง อายุต้นกี่ปีถึงติดผล สามารถไว้ผลผลิตได้ ปริมาณผลผลิตและต้นต้องไว้จำนวนเท่าไร นางสาวดรุณี ถาวรเจริญ นักวิชาการเกษตร สถานีวิจัยปากช่อง ภาควิชาพืชสวน คณะเกษตร มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ ไขข้อสงสัยเกี่ยวกับประเด็นคำถามต่างๆ ไว้ดังนี้ โดยปกติต้นพันธุ์ฝรั่งที่ได้จากการขยายพันธุ์จากต้นแม่พันธุ์ที่ให้ผลผลิตแล้วสามารถออกดอก ติดผลได้เลยขณะอยู่บนต้น หรืออยู่ในถุงเพาะชำ แต่ในระยะนี้ไม่แนะนำให้ไว้ผล เนื่องจากการเจริญเติบโต ขนาดกิ่งพันธุ์หรือต้นพันธุ์ยังไม่สามารถให้ผลผลิตที่มีคุณภาพได้ ส่วนอายุต้นที่เหมาะสมสามารถปล่อยให้ต้นฝรั่งติดผลชุดแรกได้ จำนวนเท่าไรนั้น ขึ้นอยู่กับหลายปัจจัย เช่น พันธุ์ วิธีการขยายพันธุ์ การดูแลรักษาหลังจากปลูก การเจริญเติบโต ความแข็งแรงสมบูรณ์ของลำต้นและกิ่ง เป็นต้น . ต้นพันธุ์มีลักษณะการเจริญเติบโตดี ในช่วงแรกต้องการทดลองไว้ผลผลิต ไว้ชิมหรือจำหน่ายในจำนวนไม่มากก็สามารถเริ่มให้ติดดอกได้ตั้งแต่อายุต้นประมาน 6 เ

เรียน คุณหมอเกษตร ทองกวาว ที่นับถือ ผมอยากทำสวนฝรั่ง เพราะเห็นว่า คนไทยนิยมบริโภคและราคาค่อนข้างดี ผมได้ศึกษาข้อมูลไว้บ้างบางส่วน แต่ยังไม่มากพอ ผมจึงขอคำแนะนำจากคุณหมอว่า สำหรับมือใหม่จะต้องเตรียมตัวอย่างไร ขอขอบคุณในคำแนะนำครับ ขอแสดงความนับถืออย่างสูง ประวิทย์ วงศ์อนุวัฒน์ พิษณุโลก ตอบ คุณประวิทย์ วงศ์อนุวัฒน์ การปลูกฝรั่ง ปลูกได้ดีทั้งที่ลุ่มและที่ดอน ข้อควรคำนึง ฝรั่ง เป็นผลไม้เน่าง่าย เสียหายได้เร็ว ตลาด จึงเป็นตัวชี้วัดที่ดี ให้ศึกษาตลาดท้องถิ่นก่อนเป็นอันดับแรก หากผลิตผลออกมามากเกินความต้องการของตลาดท้องถิ่น การขนส่งระยะทางไกลจะเกิดการเน่าเสียหายได้ง่าย สำหรับการผลิตนั้นนิยมปลูกยกร่องแล้วปล่อยน้ำหล่อเลี้ยงในร่อง เพราะสะดวกในการให้น้ำ ดังนั้น น้ำจึงเป็นปัจจัยสำคัญ อีกปัจจัยหนึ่ง การใช้แรงงานในการห่อผล ป้องกันแมลงวันทองเข้าทำลาย หากแรงงานไม่พอ ห่อไม่ทัน ปัญหาเกิดขึ้นทันที พันธุ์ฝรั่งที่ควรทราบ พันธุ์กิมจู ผลกลม เปลือกผลมีเส้นนูน เนื้อหนา รสหวาน มีเมล็ดน้อย พันธุ์กลมสาลี่ ผลขนาดใหญ่ ทรงกลมแป้น ผิวค่อนข้างเรียบ รสหวาน เนื้อนุ่ม กรอบ เป็นที่นิยมปลูกเป็นการค้า และ พันธุ์แป้นสีทอง ผลม

การพัฒนาที่ไม่หยุดยั้งของมนุษย์ ที่จะพัฒนาพันธุ์ไม้ผลและการผสมข้ามสายพันธุ์จนได้พันธุ์ไม้ผลที่มีคุณภาพ รสชาติดี ฝรั่งก็เป็นไม้ผลหนึ่งในนั้นที่ทำให้เราได้กินฝรั่งที่มีรสชาติดี ต้นเตี้ย ปลูกง่าย ให้ผลผลิตเร็ว เช่น สายพันธุ์ฝรั่งแดงกิมจูลูกผสม ที่นำเอาสายพันธุ์ต่างๆ เช่น กิมจู สาลี่เวียดนาม หงเป่าสือ เป็นต้น มาพัฒนาพันธุ์ให้ได้ทั้งความแปลกของสี ความหวานกรอบ เนื้อเยอะ และไร้เมล็ด และลดความฝาดของเปลือก และให้สีของเปลือกสวยน่ากิน คือสายพันธุ์ฝรั่งแดงกิมจูลูกผสม ฝรั่งลูกผสมไส้แดง คือพืชเศรษฐกิจตัวใหม่ “สวนสุวรรณีปรางทอง” โดย อาจารย์วิเชียร บุญเกิด ได้นำสายพันธุ์นี้มาต่อยอดปลูกและขยายพันธุ์ที่สวนผสมผสานของอาจารย์ จนเห็นผลผลิตออกมาด้วยตนเอง และเป็นที่ยอมรับอีกครั้งหนึ่ง ที่ปราชญ์พื้นบ้านอย่างอาจารย์ได้ภาคภูมิใจที่จะนำมาเป็นไม้ผลเศรษฐกิจอีกชนิดหนึ่งมาปลูกในส่วนหนึ่งของพื้นที่สวน ฝรั่งแดงกิมจูลูกผสมจากสวนสุวรรณีปรางทองเป็นสวนที่มีชื่อเสียง ปราชญ์พื้นบ้านที่มีความชำนาญในการต่อยอดสายพันธุ์ไม้ผลหลากหลายชนิด อย่างอาจารย์วิเชียร เกษตรกรผู้เรียนรู้จากประสบการณ์ตรงเรื่องของการเพาะพันธุ์และปลูกไม้ผล ก็นำ

เรียน คุณหมอเกษตร ทองกวาว ที่นับถือ ผมอยากทำสวนฝรั่ง เพราะเห็นว่า คนไทยนิยมบริโภคและราคาค่อนข้างดี ผมได้ศึกษาข้อมูลไว้บ้างบางส่วน แต่ยังไม่มากพอ ผมจึงขอคำแนะนำจากคุณหมอว่า สำหรับมือใหม่จะต้องเตรียมตัวอย่างไร ขอขอบคุณในคำแนะนำครับ ขอแสดงความนับถืออย่างสูง ประวิทย์ วงศ์อนุวัฒน์ พิษณุโลก ตอบ คุณประวิทย์ วงศ์อนุวัฒน์ การปลูกฝรั่ง ปลูกได้ดีทั้งที่ลุ่มและที่ดอน ข้อควรคำนึง ฝรั่ง เป็นผลไม้เน่าง่าย เสียหายได้เร็ว ตลาด จึงเป็นตัวชี้วัดที่ดี ให้ศึกษาตลาดท้องถิ่นก่อนเป็นอันดับแรก หากผลิตผลออกมามากเกินความต้องการของตลาดท้องถิ่น การขนส่งระยะทางไกลจะเกิดการเน่าเสียหายได้ง่าย สำหรับการผลิตนั้นนิยมปลูกยกร่องแล้วปล่อยน้ำหล่อเลี้ยงในร่อง เพราะสะดวกในการให้น้ำ ดังนั้น น้ำจึงเป็นปัจจัยสำคัญ อีกปัจจัยหนึ่ง การใช้แรงงานในการห่อผล ป้องกันแมลงวันทองเข้าทำลาย หากแรงงานไม่พอ ห่อไม่ทัน ปัญหาเกิดขึ้นทันที พันธุ์ฝรั่งที่ควรทราบ พันธุ์กิมจู ผลกลม เปลือกผลมีเส้นนูน เนื้อหนา รสหวาน มีเมล็ดน้อย พันธุ์กลมสาลี่ ผลขนาดใหญ่ ทรงกลมแป้น ผิวค่อนข้างเรียบ รสหวาน เนื้อนุ่ม กรอบ เป็นที่นิยมปลูกเป็นการค้า และ พันธุ์แป้นสีทอง ผลม

“  ฝรั่ง ”  เป็นผลไม้ที่มีคุณค่าทางด้านโภชนาการ เนื้อกรอบมีรสชาติอร่อยกลมกล่อม ฝรั่ง ปลูกดูแลง่ายให้ผลผลิตจำนวนมาก ขายได้ราคาดี เป็นที่ต้องการของตลาดตลอดทั้งปี เกษตรกรจึงนิยมปลูกฝรั่งเป็นไม้ผลทำเงินกันอย่างแพร่หลาย การเตรียมแปลงปลูก  เกษตรกรนิยมปลูกฝรั่งบนคันร่อง  ก่อนปลูกจะตากแดดทิ้งไว้ประมาณ 15 วัน เพื่อทำลายแหล่งที่อยู่อาศัยของโรคแมลงศัตรูพืชต่างๆ ให้หมดไป จากนั้นเตรียมหลุมปลูกกว้างยาวลึกด้านละประมาณ 1 ศอก หรือด้านละ 30 เซนติเมตร ใส่ปุ๋ยคอกหรือขี้ไก่ และแกลบ รองก้นหลุมเพื่อช่วยทำให้ดินชุ่ม ดินฟู แล้วนำต้นพันธุ์ฝรั่งลงปลูกเกลี่ยดินกลบแล้วรดน้ำให้ชุ่ม   ต้นฝรั่ง ฝรั่งเป็นไม้ยืนต้นขนาดเล็ก สูงประมาณ 3 เมตร แตกกิ่งก้านบริเวณใกล้โคนต้น แตกหน่อจากราก เปลือกสีน้ำตาลอมแดงหรือน้ำตาลอมเขียว เมื่อลำต้นแก่เปลือกจะลอกออกมาเอง ใบเป็นใบคู่ ใบอ่อนสีเขียว ใบไม่เรียบ ด้านบนใบมีร่องลึก ด้านหลังใบเรียบ ใบเป็นรูปไข่ ปลายใบมน ผลมีรูปร่างกลมในลักษณะต่างๆ กัน เส้นผ่าศูนย์กลาง 5-9 เซนติเมตร เนื้อกรอบ รสชาติอร่อย เกษตรกรนิยมปลูกฝรั่งไร้เมล็ดและฝรั่งแป้นสีทอง เพราะเป็นสายพันธุ์ที่ได้รับความนิยมจากผู้ซื้อ

เกษตรกรรมเป็นอาชีพรองหรืองานอดิเรกที่คนทำงานประจำหลายคนเลือกที่จะทำกัน โดยเฉพาะข้าราชการเกษียณส่วนใหญ่มักพึงพอใจกับการเป็นเกษตรกรหลังเกษียณ เพราะมีความเป็นอิสระ ได้อยู่กับธรรมชาติ ได้ออกกำลังกายและอยู่ในสังคมเกษตรกร แต่ก็มีข้าราชการประจำจำนวนไม่น้อยที่ยึดเอาการเกษตรเป็นอาชีพรองหรืองานอดิเรก ตลอดจนพนักงานบริษัทหลายรายที่ยอมทิ้งเงินเดือนจำนวนมากกลับหวนสู่บ้านเกิดเพื่อประกอบอาชีพเกษตรกรรมที่ได้รับผลตอบแทนต่ำกว่าเงินเดือนบริษัทที่เคยทำหลายเท่า บางคนมีความคุ้นเคยกับอาชีพนี้ เนื่องจากพ่อแม่เป็นเกษตรกร แต่บางคนไม่มีพื้นฐานด้านเกษตรมาก่อนเลย ข้าราชการประจำและข้าราชการเกษียณแล้วมักเลือกพืชยืนต้น ซึ่งผู้ที่ไม่มีความรู้พื้นฐานมาก่อนสามารถเพาะปลูกได้ จึงสนใจกับการทำสวนกันเป็นส่วนมาก เช่น ทำสวนยางพารา สวนปาล์มน้ำมัน สวนป่า สวนผลไม้ เป็นต้น สวนผลไม้จะเลือกผลไม้ที่ให้ผลตอบแทนสูงและทนทานไม่อ่อนบอบบางหรือต้องประคบประหงมอยู่ตลอด อย่างเช่น การทำสวนอินทผลัม สวนทุเรียน สวนเงาะ สวนลองกอง สวนมะม่วง เป็นต้นส่วนผลไม้ที่ต้องดูแลรักษามากหรือต้องคอยดูแลอยู่ใกล้ชิดตลอดมักไม่เลือกปลูกหรือปลูกกันน้อย เช่น ชมพู่ มะยง

มาแอ่วเมืองเหนือครั้งนี้ ผู้เขียนได้มีโอกาสพูดคุยกับคุณวาท กาไชย เกษตรกรคนเก่งที่ปลูก ฝรั่งกลมสาลี ผสมผสานกับสวนลำไย อยู่บ้านเลขที่ 33  หมู่ 13  ตำบลแม่ลอย อำเภอเทิง จังหวัดเชียงราย  ปัจจุบัน คุณวาทอายุ 54 ปี  ยึดอาชีพปลูกลำไยเนื้อที่ 2 ไร่ หาเลี้ยงครอบครัวมาโดยตลอด แต่ระยะหลัง ฝนฟ้าไม่เป็นใจ ผลผลิตน้อยจนน่าใจหาย แถมบางปี เจอปัญหาลำไยล้นตลาด ทำให้มีรายได้ไม่เต็มเม็ดเต็มหน่วย เมื่อ  4-  5 ปีที่แล้ว  คุณวาท จึงตัดสินใจโค่นต้นลำไยลงบางส่วน และปลูกต้นฝรั่งกลมสาลี แซมระหว่างต้นลำไย ต้นฝรั่ง เป็นพืชที่มีรากตื้นและแผ่กระจายในระดับความลึกจากผิวหน้าดินลงไปประมาณ 20 เซนติเมตร หากน้ำขังจะทำให้รากอ่อนแอง่ายต่อการเข้าทำลายของโรคและตายได้ง่าย คุณวาทจึงต้องยกร่องปลูกฝรั่ง พร้อมขุดสระ 2 บ่อ เพราะโดยปกติ สวนฝรั่งจำเป็นต้องมีแหล่งน้ำเพียงพอในช่วงการออกดอกและการเจริญของผล หรือมีปริมาณฝนไม่ต่ำกว่าปีละ 1,000-2,000 มิลลิเมตร สาเหตุที่คุณวาทเลือกปลูกต้นฝรั่ง เนื่องจากเป็นพืชที่ทนทานต่อสภาพแวดล้อมได้ดี  เหมาะสมสำหรับปลูกไม้ผลแบบผสมผสาน ร่วมกับ ลำไยที่เป็นไม้ผล จุดเด่นประการต่อมาคือ ฝรั่งกลมสาลี ให้ผลผลิตเร็ว