ผักอีนูน
“อีนูน” (Adenia viridiflora Craib.) หรือ ผักสาบ เป็นพืชผักในวงศ์เสาวรส หรือ กะทกรก ชื่อเรียกในท้องถิ่นต่างๆ ของไทย เช่น ภาคกลาง เรียก ผักอีนูน ผักอะนูน คนเมืองกาญจน์ เรียก นางนูน ทางภาคเหนือ อีสาน เรียก ผักสาบ เป็นไม้เถาเลื้อย อายุยืนหลายปี เป็นไม้ป่าที่ชาวบ้านป่า หรือพรานป่ารู้จักในชื่อ “เครือน้ำ” เนื่องจากผักอีนูน เป็นเถาไม้ที่ดูดอมน้ำไว้ในเถา ยามเดินป่า หากหาน้ำกินไม่ได้ มักตัดเถาอีนูนเพื่อให้มีน้ำหยดออกมาจากเถากินได้ ดังนั้นเพื่ออนุรักษ์พืชชนิดนี้ จึงไม่ควรตัดฟันให้เกิดแผลโดยไม่จำเป็น เพราะหากต้นอีนูน เกิดรอยแผลตัด น้ำที่สะสมไว้ในเถาจะไหลออกมาหมดจนเถาแห้งต้นตายได้ ลักษณะโดยทั่วไป ต้นอีนูน เป็นไม้เถาเล็กๆ ที่ให้ยอดใบที่อ่อนนุ่มเป็นอาหาร เถาใหญ่ให้ดอกผลเป็นอาหารเช่นกัน เถาเล็กสีเขียว ส่วนปลายยอดสีม่วงแดง เมื่อแก่จะเป็นสีน้ำตาล ผิวขรุขระเล็กน้อย เห็นเนื้อไม้ชัดเจน เถาใหญ่ส่วนโคนต้น บางเถาโตมากกว่า 3 เซนติเมตร มีมือเกาะที่แตกแขนงได้ ใบเป็นใบเดี่ยวออกเรียงสลับ ก้านใบสั้น แผ่นใบรูปหัวใจ ปลายใบแหลม ขอบใบเรียบ ใบสีเขียว เนื้อใบหนา เห็นเส้นใบชัดเจน โคนใบมีต่อมกลมติดอ
ผมได้มีโอกาสมาพักที่ไร่ใกล้ห้วยซับมะกรูด เขตต่อแดนอำเภอชัยบาดาล ลพบุรี และอำเภอศรีเทพ เพชรบูรณ์ ติดกับไร่เป็นป่าสาธารณะ สภาพเป็นป่าโปร่งแห้งแล้ง อากาศร้อนจัด ต่างจากช่วงฤดูฝน ที่มีพืชล้มลุกหลายชนิด อย่างเปราะหอมขึ้นชุกชุมให้หาเก็บกินได้มาก แต่ถึงจะร้อนแล้งจนไม้ไร่ยืนต้นแห้งกันเป็นส่วนใหญ่ หากสำหรับชาวบ้านในพื้นที่ เขาก็ยังมีช่องทางหาเก็บผักหญ้าตามฤดูกาลบางชนิดมาเป็นอาหารได้อย่างน่าทึ่งครับ โดยเฉพาะช่วงปลายเดือนกุมภาพันธ์นี้ คนจะเก็บ “ผักอีนูน” มากิน แล้วถ้าหาได้มาก ก็เอาไปขายที่ตลาดกัน ทั้งขายสดและแบบแปรรูปถนอมอาหารแล้ว “อีนูน” (Adenia viridiflora Craib.) หรือ ผักสาบ เป็นผักเลื้อยยืนต้นเถาใหญ่มาก ช่วงหน้าแล้งแบบนี้ ถ้าเราเดินเข้าไปในป่าโปร่งๆ จะเห็นเถาของมันเลื้อยโอบพันไม้ยืนต้นอื่นๆ ขึ้นไปสูงทีเดียว แต่ชาวบ้านก็มีวิธีดึง หรือสอยเอายอดอ่อน ดอก และลูกอ่อนของมันลงมากินจนได้ เถาแก่ของอีนูนที่ผมเห็นในป่าครั้งนี้ใหญ่มาก ขนาดราวๆ โคนขา มีลูกกลมโตสีเขียวติดอยู่สูงลิบ แบบนี้ต้มสุกหรือดองกินจะหวานอร่อยมากๆ แถมเดี๋ยวนี้เห็นมีคนเริ่มปลูกกินปลูกขายกันได้แล้วนะครับ โดยอาศัยชำกิ่ง และทำค้างให้เถาผัก
“ผักสาบ” ผักป่า มากคุณค่าของไทย ผักสาบ เป็นพืชผักในวงศ์เสาวรส หรือ กะทกรก PASSIFLORACEAE มีชื่อวิทยาศาสตร์ว่า Adenia viridiflora craib ชื่อเรียกในท้องถิ่นต่างๆ ของไทย เช่น ภาคกลาง เรียก ผักอีนูน ผักอะนูน คนเมืองกาญจน์ เรียก นางนูน ทางภาคเหนือ อีสาน เรียก ผักสาบ เป็นไม้เถาเลื้อย อายุยืนหลายปี เป็นไม้ป่าที่ชาวบ้านป่า หรือพรานป่ารู้จักในชื่อ “เครือน้ำ” เมื่อเวลาเดินป่า ขาดน้ำกิน หาน้ำจากห้วยหนองไม่มี ก็อาศัยตัดเถา หรือเครือผักสาบรองกินน้ำที่หยดออกมาจากเถานั้นได้ เป็นเถาไม้ที่ดูดอมน้ำไว้ในเถา คนที่รู้จักจะอนุรักษ์ไม้เถาชนิดนี้ไว้ ไม่ให้ตัดฟันให้เกิดแผลโดยไม่จำเป็น ต้นผักสาบจะตายได้ เพราะถ้าเกิดแผลตัด น้ำที่สะสมดูดอมไว้จะไหลออกมาหมดจนเถาแห้งต้นตายได้ เถาเล็กๆ ที่ให้ยอดใบที่อ่อนนุ่มเป็นอาหาร เถาใหญ่ให้ดอกผลเป็นอาหารเช่นกัน เถาเล็กสีเขียว ส่วนปลายยอดสีม่วงแดง เมื่อแก่จะเป็นสีน้ำตาล ผิวขรุขระเล็กน้อย เห็นเนื้อไม้ชัดเจน เถาใหญ่ส่วนโคนต้น บางเถาโตมากกว่า 3 เซนติเมตร มีมือเกาะที่แตกแขนงได้ ใบเป็นใบเดี่ยวออกเรียงสลับ ก้านใบสั้น แผ่นใบรูปหัวใจ ปลายใบแหลม ขอบใบเรียบ ใบสีเขียว เนื้อใบหนา เห็นเส้นใบชั
สำนักงานคณะกรรมการพิเศษเพื่อประสานงานโครงการอันเนื่องมาจากพระราชดำริ (สำนักงาน กปร.) จัดกิจกรรม “สื่อมวลชนสัญจร สืบสานพระราชดำริ ประจำปี 2569” นำคณะสื่อมวลชนลงพื้นที่ ณ โครงการสถานีพัฒนาการเกษตรที่สูงในสมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ ดอยม่อนล้าน อำเภอพร้าว จังหวัดเชียงใหม่ เพื่อร่วมสัมผัสผลสำเร็จของการพัฒนาคุณภาพชีวิตประชาชนบนพื้นที่สูง ควบคู่กับการฟื้นฟูป่าต้นน้ำอย่างสมดุล ในการลงพื้นที่ครั้งนี้ ได้รับเกียรติจาก นายศิวะ ธมิกานนท์ รองผู้ว่าราชการจังหวัดเชียงใหม่ นายกริชสยาม คงสตรี ผู้อำนวยการสำนักบริหารพื้นที่อนุรักษ์ที่ 16 เชียงใหม่ และนายอำนาจ ใจมอย หัวหน้าสถานีพัฒนาการเกษตรที่สูงตามพระราชดำริดอยม่อนล้าน อำเภอพร้าว จังหวัดเชียงใหม่ ร่วมบรรยายสรุปผลการดำเนินงานโครงการอันเนื่องมาจากพระราชดำริในพื้นที่จังหวัดเชียงใหม่ และโครงการสถานีพัฒนาการเกษตรที่สูงฯ นางสุพร ตรีนรินทร์ เลขาธิการสำนักงาน กปร. เปิดเผยว่า วัตถุประสงค์ของกิจกรรมสื่อมวลชนสัญจรครั้งนี้ คือการเปิดโอกาสให้สื่อมวลชนได้ลงพื้นที่สัมผัสผลสำเร็จของโครงการอันเนื่องมาจากพระราชดำริ เห็นภาพการพัฒนาที่เกิดขึ้นอย่างเป็นรูปธรร
“ลานตากพืชผลทางการเกษตร”เป็นองค์ประกอบสำคัญในกระบวนการลดความชื้นของพืชเศรษฐกิจไม่ว่าจะเป็น ข้าวเปลือก ข้าวโพดหรือมันสำปะหลัง ก่อนนำไปเก็บรักษาหรือแปรรูป การลดความชื้นที่นิยมคือ การนำพืชผลทางการเกษตรไปตากในลานตากคอนกรีต โดยใช้พลังงานความร้อนช่วยให้ความชื้นลดลง ประมาณ 1 – 2 วัน เมื่อความชื้นลดลงตามต้องการจึงนำเข้าที่เก็บ แต่ทุกวันนี้ ชาวนาไทยจำนวนมากประสบปัญหาขาดแคลนลานตากข้าวหลังฤดูเก็บเกี่ยว จึงต้องใช้ถนนเป็นลานตากชั่วคราว ก่อให้เกิดปัญหาด้านการจราจรและเสี่ยงอันตรายต่อผู้ใช้รถใช้ถนน มทร.ธัญบุรี เพิ่มมูลค่าขยะเกษตรเป็นวัสดุก่อสร้างสีเขียว ทีมนักวิจัยของมหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลธัญบุรี ภายใต้การนำของ ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร.ประชุม คำพุฒ จึงเกิดแนวคิดเปลี่ยนวัสดุเหลือทิ้งทางการเกษตร ให้กลายเป็นวัสดุก่อสร้างทางเลือกใหม่เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อม โดยนำมาพัฒนาเป็นพื้นคอนกรีตสำหรับลานตากข้าวที่สามารถเพิ่มอุณหภูมิผิวหน้าเพื่อเร่งกระบวนการทำให้ข้าวแห้งได้อย่างมีประสิทธิภาพ โดยได้รับการสนับสนุนทุนวิจัยจาก สำนักงานการวิจัยแห่งชาติ (วช.) ทีมนักวิจัยได้มุ่งศึกษาการจัดการของเสียใ
(เมื่อวันที่ 21 สิงหาคม 2569) กระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม (อว.) โดยสำนักงานพัฒนาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งชาติ (สวทช.) จัดกิจกรรม NSTDA x Press Interviews นักวิจัยพบสื่อมวลชน ภายใต้หัวข้อ สวทช. ชูเทคโนโลยีฟาร์มอัจฉริยะ พร้อมสูตรผลิต “ผำซูเปอร์ฟังก์ชัน” โปรตีน-วิตามิน B12 สูงตลอดปี เชื่อม Ecosystem สู่ผลิตภัณฑ์ซูเปอร์ฟู้ดเชิงพาณิชย์ โดยได้รับเกียรติจาก ดร.ปิยวุฒิ ศรีชัยกุล รองผู้อำนวยการเนคเทค สวทช. กล่าวเปิดกิจกรรมถึงบทบาทของเนคเทค สวทช. ในการขับเคลื่อนงานวิจัยและเทคโนโลยีดิจิทัล “จากงานวิจัยหิ้งสู่ห้าง” สู่การใช้ประโยชน์จริงในภาคการเกษตรและอุตสาหกรรมอาหาร ดร.ปิยวุฒิ ศรีชัยกุล รองผู้อำนวยการเนคเทค สวทช. กล่าวว่า เนคเทค สวทช. พร้อมมุ่งพัฒนาเทคโนโลยีทั้งด้านฮาร์ดแวร์ ซอฟต์แวร์ ระบบเซ็นเซอร์ ปัญญาประดิษฐ์ และการวิเคราะห์ข้อมูล เพื่อยกระดับภาคการเกษตรของประเทศ ตั้งแต่ต้นน้ำ กลางน้ำ จนถึงปลายน้ำ และผลักดัน “งานวิจัยจากหิ้งสู่ห้าง” ให้เกิดการใช้ประโยชน์เชิงพาณิชย์ ดังตัวอย่างความสำเร็จของ “ผำซูเปอร์ฟังชัน” ซึ่งเป็นจุดเริ่มต้นเพื่อยกระดับอุตสาหกรรมผำไทยและอุตสาหกรรมอาหาร
คุณดวงเพ็ญ แก่นทองหล่อ หนุ่มใหญ่เมืองบุรีรัมย์ อาศัยอยู่ในอำเภอหนองกี่ เติบโตมาในครอบครัวชาวนา ฐานะทางบ้านไม่ค่อยดีนัก คุณดวงเพ็ญจึงต้องเป็นแรงเสริมช่วยพ่อแม่ทำนาและรับจ้างทั่วไปตั้งแต่วัยเด็ก เนื่องจากทางบ้านไม่มีกำลังมากพอที่จะส่งเสียให้คุณดวงเพ็ญได้เรียนหนังสือ อาชีพของคุณดวงเพ็ญจึงไม่มีให้เลือกมากนัก ทำให้คุณดวงเพ็ญตัดสินใจยึดอาชีพการทำนามาตลอด แต่ก็ต้องยอมรับว่าอาชีพการทำนามีรายได้ที่ไม่มากและไม่แน่นอน บ่อยครั้งที่ครอบครัวของคุณดวงเพ็ญขาดทุน เมื่อหมดฤดูการทำนา คุณดวงเพ็ญ แก่นทองหล่อ ก็ถูกเพื่อนชักชวนมารับจ้างถอนมันที่อำเภอท่าหลวง จังหวัดลพบุรี เนื่องจากช่วงนั้นคุณดวงเพ็ญไม่มีรายได้จากการทำนา เพราะอยู่ในช่วงที่ค่อนข้างแล้ง และเหตุการณ์ครั้งนี้ทำให้คุณดวงเพ็ญพบรักกับภรรยา คุณอัญชลี แก่นทองหล่อ อายุ 50 ปี ซึ่งครอบครัวของภรรยาก็เป็นเกษตรกรเช่นกัน คุณดวงเพ็ญจึงตัดสินใจย้ายถิ่นฐานมาอาศัยอยู่กับภรรยาที่อำเภอท่าหลวง จังหวัดลพบุรี และยังคงยึดอาชีพทำนาเป็นหลัก เวลาผ่านไปไม่กี่ปี ภรรยาได้ให้กำเนิดลูกสาวคนแรก และลูกชายคนที่สอง อายุห่างกัน 4 ปี ปัจจุบัน ลูกสาวคนโตอายุ 16 ปี ลูกชายคนเล็กอา