มะปรางหวานใหญ่
เราเดินตามรอยประวัติศาสตร์ไปกับ คุณวิจิตร ไกรสรสวัสดิ์ ทำให้รู้ซึ้งถึงต้นสายปลายทาง มะปราง มะยงชิด ดั้งเดิมว่าเป็นมาอย่างไร กระทั่งผ่านการคัดพันธุ์จนได้ผลผลิตขนาดใหญ่ สีสันสะดุดตา รสชาติหวานอร่อยถูกใจผู้บริโภค ในฐานะประธานชมรมมะยงชิด มะปรางหวานใหญ่ภาคเหนือ และผู้อนุรักษ์ พัฒนาปรับปรุงพันธุ์ อย่าง คุณวิจิตร จนทำให้มะปราง มะยงชิด เกิดความโดดเด่นมีเอกลักษณ์ทางด้านสายพันธุ์ การันตีโดยโล่รางวัลเกียรติยศ ได้ถึง 10 ใบ ที่ชนะเลิศการประกวดมาต่อเนื่องตลอด 5 ปี ตั้งแต่ พ.ศ. 2554-2558 กับการประกวด มะยงชิด-มะปรางหวานใหญ่ ภาคเหนือ ที่มหาวิทยาลัยนเรศวร จังหวัดพิษณุโลก นับเป็นบุคคลที่ทรงคุณค่า ฉบับนี้ ผู้เขียนขอพาผู้อ่านเข้าไปดู สวนวิจิตรการเกษตร ที่คลองลาน จังหวัดกำแพงเพชร บนพื้นที่ 50 ไร่ ที่ได้ชื่อว่า มีมะปราง มะยงชิด หลากหลายสายพันธุ์มากที่สุดของโลก ถึง 60 สายพันธุ์ การันตีด้วยการตรวจสอบ DNA สายพันธุ์แท้อย่างครบถ้วน ส่วนการบริหารจัดการ และแนวทางการทำตลาด “คุณกุ๊ก” สุขประเสริฐ จุลลาย ภรรยาที่อยู่เคียงข้างคุณวิจิตรได้ให้ข้อมูลว่า มะยงชิด มะปรางหวานใหญ่ ทุกต้นทุกสายพันธุ์ได้ขึ้นทะเบียนทำประวัติไว้ครบ
เส้นทางประวัติศาสตร์ของ “มะปราง” ผลไม้พื้นเมืองที่มีมาตั้งแต่สมัยโบราณ เมื่อ 700 ปี ได้บันทึกไว้เมื่อครั้งพระยาลิไท กษัตริย์องค์ที่ 6 แห่งอาณาจักรสุโขทัยขึ้นครองราชย์ และทรงเลื่อมใสในพุทธศาสนา ได้ทรงสั่งสอนชาวเมืองให้ตั้งอยู่ในศีลธรรม อันจะเป็นวิธีรักษาบ้านเมืองให้ยั่งยืน จึงทรงสร้างเจดีย์พระบรมธาตุที่เมืองนครชุม (พระบรมธาตุนครชุมกำแพงเพชร) และทรงผนวชในพระพุทธศาสนา ที่วัดป่ามะม่วง เมืองชากังราว ครั้นถึงวันเพ็ญเดือนสามหน้าร้อน เจ้าฟ้า เจ้าแผ่นดิน จะนำผู้ครองนครเจ้าเมืองน้อยใหญ่ อีกทั้งไพร่ฟ้าข้าราชบริพารจัดแต่งขบวนพยุหยาตรา พากันไปนมัสการพระบรมธาตุนครชุมกำแพงเพชร ทุกๆ ปี จึงมี คำว่า “นบพระ” หมายถึง การ “ไหว้” และ คำว่า “เล่นเพลง” หมายถึง “การเฉลิมฉลอง” งานประเพณีนบพระ-เล่นเพลง “เมืองชากังราว” กำแพงเพชร จึงมีจัดขึ้นทุกๆ ปี ตั้งแต่อดีตจวบจนถึงปัจจุบัน ซึ่งตรงกับเดือนสามช่วงหน้าร้อน มะปรางออกลูกพอดิบพอดี ขณะที่การเดินทางสมัยก่อนเคลื่อนขบวนด้วยช้าง ม้า วัว ควาย และเกวียน เป็นพาหนะ จากสุโขทัยมากำแพงเพชร เมื่อเดินทางมาถึงและนมัสการพระบรมธาตุเสร็จก็มืดค่ำ จึงต้องค้างแรมและมีการละเล่น เฉลิมฉลอง
