มะพอก

หากพูดถึง “ผลไม้ป่า” ที่คนรุ่นใหม่อาจไม่คุ้นชื่อ “มะพอก” นับเป็นอีกหนึ่งพืชพื้นถิ่นที่น่าสนใจ เพราะแม้รูปลักษณ์ภายนอกจะดูเป็นเพียงไม้ยืนต้นธรรมดาที่พบในป่า แต่เมื่อพิจารณาให้ละเอียดจะพบว่า มะพอกเป็นพืชที่มีการใช้ประโยชน์ได้หลายส่วน ทั้งผลที่รับประทานได้ เมล็ดที่มีน้ำมัน รวมถึงเนื้อไม้ที่นำไปใช้ประโยชน์ได้ มะพอกมีชื่อวิทยาศาสตร์ว่า Parinari anamensis Hance อยู่ในวงศ์ Chrysobalanaceae เป็นไม้ต้นขนาดกลางถึงขนาดใหญ่ โดยข้อมูลจากสารานุกรมพืชในประเทศไทยของกรมอุทยานแห่งชาติ สัตว์ป่า และพันธุ์พืช ระบุว่ามีชื่อเรียกแตกต่างกันไปตามแต่ละท้องถิ่น เช่น พอก มะคลอก มะมื่อ หมักมื่อ หมากรอก ท่าลอก และประดงเลือด เป็นต้น จุดเด่นของมะพอกจึงไม่ได้อยู่ที่การเป็น “ผลไม้ป่า” เพียงอย่างเดียว แต่เป็นตัวอย่างของพืชพื้นบ้านที่สะท้อนให้เห็นว่า ทรัพยากรในป่าหลายชนิดสามารถนำมาใช้ประโยชน์ได้หลากหลาย หากรู้จักและใช้ให้ถูกวิธี มะพอก ไม้ต้นใหญ่ที่อยู่คู่กับป่า มะพอกเป็นไม้ยืนต้นที่สามารถเติบโตได้สูงประมาณ 10-20 เมตร และมีรายงานพบได้ทั้งในป่าดิบ ป่าเบญจพรรณ และป่าเต็งรัง โดยสามารถพบได้ในประเทศไทย รวมถึงประเทศในภูมิภาคอิน

สำนักงานพิพิธภัณฑ์เกษตรเฉลิมพระเกียรติพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว (องค์การมหาชน) หรือ พกฉ. ขอเชิญชวนประชาชนร่วมงาน “วัฒนธรรมวิถีเกษตรไทย” ภายใต้แนวคิด “สืบสานงานศิลป์ มรดกเกษตรถิ่นไทย เทิดไท้พระพันปีหลวง” ระหว่างวันที่ 15 – 16 สิงหาคม 2569 เวลา 08.00 – 16.30 น.ณ พิพิธภัณฑ์การเกษตรเฉลิมพระเกียรติพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว จังหวัดปทุมธานี เปิดพื้นที่เรียนรู้เชื่อมโยงพระราชกรณียกิจด้านศิลปาชีพ ศิลปวัฒนธรรม ภูมิปัญญาท้องถิ่น และวิถีเกษตรไทย พร้อมกิจกรรมเรียนรู้การจัดงานครั้งนี้จัดขึ้นเพื่อน้อมสำนึกในพระมหากรุณาธิคุณสมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถพระบรมราชชนนีพันปีหลวง ผู้ทรงมีพระมหากรุณาธิคุณต่อการอนุรักษ์และส่งเสริมศิลปาชีพไทย ภูมิปัญญา และมรดกทางวัฒนธรรมของไทย ตลอดจนเผยแพร่พระเกียรติคุณและพระอัจฉริยภาพของพระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร และพระบรมวงศานุวงศ์ ด้านการเกษตรผ่านกิจกรรมการเรียนรู้ที่เชื่อมโยงศาสตร์พระราชา ภูมิปัญญา และวิถีเกษตรไทย เพื่อให้ประชาชนทุกช่วงวัยได้เรียนรู้ เห็นคุณค่า และร่วมกันสืบสานมรดกของแผ่นดินสู่คนรุ่นต่อไป ภายในงานพบกับนิ

คุณสุนทร คมคาย รองประธานกลุ่มสหกรณ์เกษตรอินทรีย์ปราจีนบุรี อยู่บ้านเลขที่ 69 หมู่ที่ 4 ตำบลเขาไม้แก้ว อำเภอกบินทร์บุรี จังหวัดปราจีนบุรี เกษตรกรนักสู้ นักพัฒนา และเปรียบเสมือนผู้นำความยั่งยืนมาสู่ชุมชน ด้วยการลด ละ เลิก ใช้สารเคมี หันมาทำเกษตรอินทรีย์เพื่อความยั่งยืนจนประสบผลสำเร็จ สามารถสร้างรายได้จากสวนเกษตรอินทรีย์ได้มากกว่าปีละครึ่งล้าน คุณสุนทร คมคาย เล่าถึงจุดเริ่มต้นการทำเกษตรว่า ตนเคยทำงานเป็นพนักงานขายปุ๋ยเคมีมาก่อน เมื่อถึงจุดอิ่มตัวกับการเป็นลูกจ้างก็ได้ลาออกจากงานกลับมาเปิดร้านขายเคมีภัณฑ์เป็นของตัวเอง และมีการทำเกษตรปลูกไม้ผลควบคู่กันไป โดยการนำความรู้เรื่องสารเคมีมาประยุกต์ใช้กับวิชาการเกษตรที่เรียนจบจากมหาวิทยาลัยแม่โจ้ จนกระทั่งในปี 2533 เกิดการเปลี่ยนแปลงอีกครั้ง เมื่อกำลังจะมีโรงงานไฟฟ้ามาตั้งในหมู่บ้าน ตนได้มีส่วนร่วมเป็นแกนนำคัดค้านการก่อสร้างโรงงาน และมีภาคประชาชนจากหลายกลุ่มเข้ามาช่วย จากวิกฤตครั้งนั้นกลายเป็นโอกาสจบเรื่องราวต่างๆ ไป แต่ยังเหลือมิตรภาพดีๆ จากการที่ได้แลกเปลี่ยนเรียนรู้อาชีพจากเพื่อนๆ หลายกลุ่มที่เข้ามาช่วยกัน โดยเฉพาะกลุ่มเกษตรอินทรีย์สนามชัยเขต ท

เทคโนโลยีการปรับแต่งพันธุกรรม (Genome Editing: GEd) เป็นกุญแจสำคัญในการแก้ปัญหาความมั่นคงทางอาหาร การเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ และความต้องการพลังงานสะอาด ชูจุดเด่นปรับปรุงพันธุ์พืชได้แม่นยำไร้ DNA แปลกปลอม พร้อมระบุประเทศไทยเป็นหนึ่งในผู้นำด้านระเบียบข้อบังคับที่ก้าวหน้าในภูมิภาค ในการเสวนาเรื่อง Gene Editing จากการวิจัยสู่การใช้ประโยชน์ จัดโดยคณะกรรมการเพิ่มมูลค่าพืชเกษตร สภาหอการค้าแห่งประเทศไทย เมื่อเร็วๆนี้ ได้มีการแลกเปลี่ยนมุมมองว่า ปัจจุบันภาคการเกษตรทั่วโลกกำลังเผชิญกับความท้าทายหลัก 3 ประการ ได้แก่ 1. ความจำเป็นในการเพิ่มผลผลิตเพื่อความมั่นคงทางอาหารและโภชนาการ 2. สภาพอากาศที่เปลี่ยนแปลงซึ่งทำให้การเพาะปลูกทำได้ยากขึ้นจากการระบาดของศัตรูพืชและโรคพืช และ 3. การเปลี่ยนผ่านสู่พลังงานทางเลือก เช่น เชื้อเพลิงชีวภาพ (Biofuel) ดังนั้น เทคโนโลยีการปรับแต่งพันธุกรรม (Genome Editing หรือ Gene Editing หรือ GEd ) จึงถูกมองว่าเป็นเครื่องมือแห่งอนาคตที่จะเข้ามาช่วยนักปรับปรุงพันธุ์พืชในการสร้างความหลากหลายทางพันธุกรรมเพื่อตอบโจทย์เหล่านี้ ความแตกต่าง  GEd ไม่ใช่ GMOs ดร. Valasubramanian