วัวนม
เดนมาร์ก มีชื่อเสียงในด้านการผลิตนมและผลิตภัณฑ์นมมาเป็นร้อยปี เป็นเจ้าแห่งวงการนมเนยว่างั้น เกษตรกรวัวนมในเดนมาร์กส่วนใหญ่จัดเป็นรายย่อย แต่ละรายก็เป็นเจ้าของฟาร์มวัวไม่ใหญ่ มีวัวหลักสิบหลักร้อย แต่ละคนก็ดูแลฟาร์มตัวเองไป ช่วยกันเองในครอบครัว ไม่ค่อยมีลูกจ้าง เพราะค่าจ้างแพง แต่มีเครื่องไม้เครื่องมือทันสมัยเพื่อเบาแรงแบบจัดเต็ม พื้นที่ผลิตวัวนมของเดนมาร์ก กระจายไปทั่วทั้ง ภาคกลาง (Jylland) มีฟาร์มโคนมจำนวน 10,500 แห่ง และโคนมจำนวน 600,000 ตัว, ภาคตะวันตก (Vestjylland) มีฟาร์ม 6,500 แห่ง วัวนม 350,000 ตัว, ภาคตะวันออก (Østjylland) มีฟาร์ม 5,000 แห่ง วัว 250,000 ตัว และภาคเกาะ (Sjælland) มีฟาร์ม 2,000 แห่ง วัวนม 100,000 ตัว เดนมาร์กมีอากาศอบอุ่นชื้น แต่ฝนน้อย อันนี้ก็มีปัญหากับวัวเขาไม่น้อย แต่เขาแก้ปัญหาโดยการพัฒนาระบบโรงเรือนที่ทันสมัย ควบคุมสภาพอากาศภายในโรงเรือนให้เหมาะสมกับวัว มีระบบให้อาหารอัตโนมัติ ระบบจัดการสุขภาพวัว ระบบติดตามการผลิต ทั้งหมดเป็นระบบอัตโนมัติ ประหยัดแรงงาน และแม่นยำ ต้นทุนการผลิตนมของเขาสูงกว่าเรา และกว่าคู่แข่งในตลาดนมของโลกมาก ต้นทุนอาหารสัตว์ ยารักษาโรค และค่า
หลายปีมาแล้ว ที่คนไทยไม่รู้จักกินนมดังเช่นพวกฝรั่ง ที่เรารู้จักนมวัวเริ่มแรกแต่เดิมทีก็คือ นมกระป๋อง เราเรียกกันว่า นมข้นหวาน เป็นนมชนิดเดียวที่เรากินกัน ในรูป “กาแฟชงนม หรือกาแฟใส่นม” กินกันมานานโข จนเป็นพฤติกรรมของคนชอบนั่งจิบกาแฟยามเช้าตามร้านกาแฟทั่วๆ ไป ทั้งในบ้านนอกและเมืองกรุง สมัยนั้นยังไม่มีนมสดๆ มาขายกันหรอก ยกเว้นแขกที่เลี้ยงวัวรีดนมเอามาขาย ใครซื้อไปกินก็ต้องเอาไปผ่านการฆ่าเชื้อ ต้มเอาเอง จะไม่ขอพูดประวัติพวกนี้นะครับ ใครสนใจประวัติคร่าวๆ เกี่ยวกับการเริ่มวัวนมในประเทศไทย ก็ต้องขอความกรุณาหาอ่านเอาเอง เรื่อง การผลิตวัวนมและการจัดการ เขียนโดย สุพจน์ ศรีนิเวศน์ และ ปิยะศักดิ์ สุวรรณี กรมปศุสัตว์ เริ่มเขียนเมื่อราว 12 ธันวาคม 2551 ซึ่งเคยลงนิตยสารเทคโนโลยีชาวบ้าน ของมติชน (ฉบับเทคโนโลยีชาวบ้าน) รายปักษ์ ออกทุกๆ วันที่ 1 และวันที่ 15 ของเดือน (ยกเว้น เดือนกุมภาพันธ์ ดูเอาเองก็แล้วกันนะครับ) หนังสือเล่มที่กล่าว มีข้อมูลความรู้อยู่มากมาย ถ้าท่านมีโอกาสได้อ่านจะเข้าใจทั้งวิธีปฏิบัติ เข้าใจการใช้พันธุ์วัวนม สำหรับประเทศไทยได้ดียิ่งขึ้น ผู้เขียนจะไม่ขอกล่าวซ้ำซาก แต่จะขออนุญาตจากท่า
ผมรู้จักกับ คุณคมสัน มุมแดง ในการประกวดกุ้งแห่งหนึ่ง จากลักษณะเป็นคนเงียบๆ ถามคำ-ตอบคำ ส่วนมากจะยิ้มมากกว่าพูด แต่ในคำตอบที่ได้มักสร้างความแปลกใจระคนตื่นเต้นกับเรื่องเล่านั้นด้วย อดีตนักศึกษาระดับประโยควิชาชีพชั้นสูง สาขาสิ่งทอ จากวิทยาลัยเทคนิคโพธาราม จังหวัดราชบุรี วันหนึ่งเขากลับมายืนอยู่ในกลุ่มผู้ประกวดกุ้งสายสวยงาม หรือที่เรียกกันว่า สายพัฒนาได้อย่างไร ที่สำคัญ ในวงการให้การยอมรับว่ากุ้งที่เขาพัฒนาขึ้นมาได้เป็นสีใหม่ ไม่กล้าเคลมว่าของโลกหรือไม่ เพราะยังไม่รู้ว่ามีใครมีเช่นนี้อีกหรือไม่ แต่รับรองว่าเพิ่งได้เจอนี่เอง แรกเริ่มเดิมทีคุณคมสันก็เหมือนกับคนหนุ่มทั่วไป จบการศึกษาก็หางานทำในสาขาวิชาที่เกี่ยวข้องกับที่เรียนมา งานช่างเทคนิคในบริษัท แรกๆ ก็สร้างความตื่นเต้น สนุก และเพลิดเพลินกับชีวิตพนักงานบริษัทไม่น้อย จนวันหนึ่งมรสุมเศรษฐกิจก็มาเยือน เขาถูกจ้างออก และไม่นานบริษัทก็ปิดตัวลง ช่วงนั้นก็ยอมรับว่าชีวิตเคว้งไม่น้อย เพราะไม่ได้เตรียมตัวเตรียมใจรับมาก่อน แต่ความจริงก็คือความจริง จะหยุดนิ่งเพื่อเสียใจอย่างเดียวคงไม่ได้ ด้วยพื้นเพของคนโพธาราม อาชีพหนึ่งที่ทำกันเป็นล่ำเป็นสันคืออาชีพเ
สุพิชญา ฟาร์ม ผู้เลี้ยงวัวนมรายย่อยกับความอยู่รอดที่รอท้าทาย สวัสดีครับ สวัสดีผู้อ่านทุกท่าน พบกันเป็นประจำในคอลัมต์ “คิดใหญ่แบบรายย่อย The challenge of smallscale farmers” ฉบับนี้ยังอยู่กับเกษตรกรรายย่อยที่คิดต่าง คิดเยอะ ทำมาก และก้าวหน้ามาก ที่ “สุพิชญา ฟาร์ม” ฉบับที่แล้วผมพาท่านไปชมธุรกิจวัวนมของ สุพิชญา ฟาร์ม กันมาแล้ว เห็นและทราบกันแล้วว่า เกษตรกรผู้เลี้ยงวัวนมรายย่อยนั้นยังอยู่ได้ แต่อาการก็ค่อนข้างย่ำแย่ เพราะสถานการณ์หลายอย่างบีบบังคับ วันนี้เกษตรกรรายย่อยผู้เลี้ยงวัวนมอย่าง คุณบัณฑิตย์ จองปุ๊ก เขาปรับตัวอย่างไร เพื่อเตรียมรับมือกับสถานการณ์ที่น่ากลัวในอนาคต มีอะไรที่คุณบัณฑิตย์สร้างเอาไว้เป็นอาชีพเสริมบ้าง ตามผมไปดู ไปพบข้อคิด และไปเรียนรู้พร้อมๆ กันเลยครับ “สุพิชญา ฟาร์ม” แพะพันธุ์แท้ ทางเลือก ทางรอด พาท่านกลับมาที่ สุพิชญา ฟาร์ม ที่หมู่ 9 บ้านหนองสามพราน ตำบลวังด้ง อำเภอเมือง จังหวัดกาญจนบุรี ที่มี คุณบัณฑิตย์ จองปุ๊ก เป็นเจ้าของ นอกจากธุรกิจวัวนมที่ผมพาท่านมาเรียนรู้ไปเมื่อ ฉบับวันที่ 1 มกราคม 2562 คุณบัณฑิตย์ เกษตรกรรายย่อยคนเก่งของเรายังมีธุรกิจอื่นๆ ที่ทำขึ้นเพื่อลดคว
ความเป็นมา ประเทศไทย และประเทศเพื่อนบ้านอีกหลายๆ ประเทศ ในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ ประชากรไม่ได้บริโภคนมมาแต่ก่อน แต่เรามีอาหารอื่นๆ โดยธรรมชาติชดเชยให้ เราจึงไม่ได้คิดถึงนมกันเท่าไร จึงไม่มีวัวนมเลี้ยงกันในเขตเหล่านี้แต่อย่างใด สำหรับประเทศไทยไม่เคยรู้จักนม และวัวนมมาตั้งแต่ก่อนปี พ.ศ. 2488 ซึ่งเป็นปีที่สงครามโลกครั้งที่ 2 สงบลง วัวนมพันธุ์ขาวดำ ที่ทหารญี่ปุ่นเอามารีดนมกินกันในช่วงสงคราม จึงเหลือตกทอดมาสู่คนบางกลุ่มเท่านั้น โดยเฉพาะแขก (ชาวอินเดีย-ปากีสถาน) เอาวัวพวกนี้มาเลี้ยงและผสมพันธุ์กับวัวบังกาลา ของตน จนมีวัวลูกผสมเลือดจางๆ ของวัว ขาว-ดำที่ญี่ปุ่นทิ้งไว้ ชาวอินเดียซึ่งเขากินนมกันอยู่แล้ว ถ้าเอาวัวพวกนี้มารีดนมขายด้วย มีมากแถวๆ ท่าดินแดง บุคคโล ดาวคะนอง ฝั่งธนบุรี ฝั่งพระนครก็มีมาก แถวสะพานควาย ถนนตก (สีลม) นอกจากนมวัวแล้ว เขายังรีดนมแพะมาขายด้วย นมที่แขกเอามาขาย ผู้ซื้อจะเอามาต้มให้เดือดเสียก่อน จึงจะใช้ดื่ม หรือเติมผิวหน้ากาแฟ ร้านกาแฟที่ใช้ครีมนมสด และกาแฟนมสด ชื่อดังที่สุดในสมัยเมื่อ 50 กว่าปีมา คือร้าน กาแฟนายปอ เวิ้ง นครเกษม ต่างจังหวัดก็มีมากหน่อย ที่จังหวัดพระนครศรีอยุธยา
บริษัท ชิมไทย จำกัด ผู้ผลิตและจำหน่ายผลิตภัณฑ์อาหารจากวัตถุดิบไทยหายากจากท้องถิ่น ภายใต้แบรนด์ใหม่ “MAKVAN (แม็คแวน) หอมซ่า..ไม่ชาลิ้น” อันเป็นเอกลักษณ์ของ ” มะแขว่น ” สมุนไพรเครื่องเทศภาคเหนือสู่ตลาดโลก ด้วยหอมซ่าแบบพอดี ไม่ชาลิ้นคัดสรรวัตถุดิบจากธรรมชาติช่วยขับลมในลำไส้ แก้ท้องอืด ท้องเฟ้อบำรุงโลหิตและหัวใจและคุณประโยชน์ดี ๆ อีกมากมายที่แมคแวนตั้งใจส่งต่อสุขภาพดี สู่ผู้บริโภคทั่วโลก เปิดตัวสินค้าใหม่ ในงาน THAIFEX – Anuga Asia 2026 ชิมไทยเปิดพื้นที่นำเสนอเรื่องราวอาหารไทย และการแลกเปลี่ยนมุมมองเกี่ยวกับอาหารของคนที่รักในอาหารไทย เพราะอาหารไทยเป็นทั้งศิลปะ เป็นวิถีชีวิต เป็นยาชั้นเลิศ เป็นความบันเทิงใจชั้นดี นอกจากนี้ ยังเป็นศูนย์กลางของการส่งต่อความพิเศษของวัตถุดิบท้องถิ่นไทยที่หายาก นำเสนอในรูปแบบที่แปลกใหม่ให้ทุกคนสามารถรู้จักและสัมผัสได้ ภายในงาน THAIFEX – Anuga Asia 2026 ที่จัดขึ้นเมื่อเร็วๆ นี้ แม็คแวน นำเสนอผลิตภัณฑ์เครื่องเทศและซอสสไตล์ไทย ยกระดับสู่เวทีโลก พร้อมเปิดตัวผลิตภัณฑ์ Sauce & Seasoning จากวัตถุดิบไทย ภายใต้คอนเซ็ปต์ TRIO SAUCE 
ทุกวันนี้ ผู้คนส่วนใหญ่ให้ความสำคัญกับดูแลสุขภาพมากขึ้น.หลายคนเลือกใช้อาหารเป็นยาซึ่งการบริโภคเห็ดหอม เป็นหนึ่งในอาหารทางเลือกได้รับความนิยมบริโภคในบ้านเรือน ร้านอาหารภัตตาคารแม้กระทั่งในโรงพยาบาล เพราะเห็ดหอมอุดมไปด้วยคุณค่าทางโภชนาการสูงและมีสรรพคุณทางยา.ทำให้เห็ดหอมกลายเป็นสินค้าขายดีตลอดทั้งปี เวลาพ่อครัวแม่ครัวนำเห็ดหอมไปทำอาหาร จะนิยมเอาส่วนที่เป็น หมวกของเห็ดมาทำอาหาร โดยตัดส่วนที่เป็นก้านเห็ดออก เพราะไม่เป็นที่นิยมนำมาประกอบอาหารรับประทาน เนื่องจากก้านเห็ดมีเนื้อสัมผัสเหนียว เคี้ยวลำบากสำหรับเด็กและผู้สูงวัย ก้านเห็ด จึงกลายเป็นขยะเหลือทิ้งในห้องครัว น้องจ๋า – นางสาวจารุณี ชาญชัยพิทักษ์สิน นักศึกษาชั้นปีที่ 4 คณะเทคโนโลยีคหกรรมศาสตร์ มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลธัญบุรี ในขณะนั้น(ปี 2561) ได้ฝึกงานที่แผนกอาหารของโรงพยาบาลแห่งหนึ่งพบว่า ในแต่ละวัน จะมีก้านเห็ดหอมที่ต้องทิ้งมากถึง 20 กก.หากสามารถนำก้านเห็ดหอมเหล่านี้มาทำประโยชน์ได้ก็คงจะดีไม่น้อยเพราะ ก้านเห็ดหอมล้วนอุดมไปด้วยโปรตีนและสารอาหารมากมาย น้องจ๋าไม่สนใจนำก้านเห็ดหอมไปแปรรูปเป็นข้าวเกรียบเพราะมีส่วนผสม
สวัสดีครับ สวัสดีผู้อ่านทุกท่าน พบกันเป็นประจำในคอลัมน์ “คิดใหญ่แบบรายย่อย The challenge of small scale farmers” กับผม ดร.ธนากร เที่ยงน้อย หลายคนคงคิดเหมือนผมว่ารายได้คือสิ่งสำคัญ เพราะเราต้องใช้รายได้เลี้ยงลูก เลี้ยงเมีย การหารายได้จึงเป็นสิ่งสำคัญที่มนุษย์เกือบทุกผู้ทุกคนตั้งหน้าตั้งตาทำกันอยู่ตั้งแต่เช้ายันค่ำ หรือบางคนหาตั้งแต่ค่ำไปจนเช้า บางคนความรู้ดีมีการศึกษาและมีประสบการณ์อาจจะใช้เงินทำงานหารายได้ให้ไม่ต้องออกแรง แต่หลายคนที่ผมพบก็มีความสุขกับการใช้แรงและเวลาไปหารายได้กับการเกษตร ทั้งปลูกผัก เลี้ยงสัตว์ กันไป คิดใหญ่แบบรายย่อย ฉบับนี้ผมจึงตั้งหน้าตั้งตาพาท่านมาถึงสุโขทัยเพื่อมาพูดคุยกับนักวิชาการส่งเสริมการเกษตรที่หารายได้เสริมจากการเกษตรได้อย่างน่าอิจฉา ไปกันเลยครับ อาชีพเสริมของนักวิชาการส่งเสริมการเกษตร พาท่านมาที่สวน “นายกะเปี๊ยก” เลขที่ 39/3 หมู่ที่ 3 ตำบลย่านยาว อำเภอสวรรคโลก จังหวัดสุโขทัย มาพบกับ คุณอารีย์ กาเพ็ชร นักวิชาการส่งเสริมการเกษตรชำนาญการ กลุ่มยุทธศาสตร์และสารสนเทศ สำนักงานเกษตรจังหวัดสุโขทัย คุณอารีย์ เริ่มเล่าให้ฟังว่า ตนเองและสามีประกอบอาชีพรับราชการในสายง
นนทบุรีอาจเป็นจังหวัดเล็กที่หลายคนจดจำผ่านภาพเมืองขยายตัว คอนโดมิเนียม และย่านเศรษฐกิจรอบกรุงเทพมหานคร แต่ภายใต้ภาพของเมืองใหญ่ที่เติบโตอย่างรวดเร็ว ยังมีอีกด้านหนึ่งที่หยั่งรากลึกอยู่กับวิถีเกษตรกรรม โดยเฉพาะสวนผลไม้ยกร่องที่หล่อเลี้ยงเป็นพื้นที่สีเขียวและสร้างอัตลักษณ์ให้จังหวัดมาอย่างยาวนาน ท่ามกลางแรงกดดันจากการขยายตัวของเมือง เกษตรกรรมนนทบุรีจึงไม่ใช่เรื่องของพื้นที่จำนวนมากอีกต่อไป แต่คือการสร้างคุณค่าและมูลค่าให้กับพื้นที่ที่เหลืออยู่ ในวันที่ที่ดินทุกตารางวากลายเป็นทรัพย์สินราคาแพง การรักษาพื้นที่เกษตรเอาไว้จึงไม่ใช่เพียงเรื่องเศรษฐกิจ แต่คือการรักษาภูมิปัญญา วิถีชีวิต และของดีประจำถิ่นที่สืบทอดมาหลายชั่วอายุคน อย่างเช่น “ทุเรียนนนท์” ที่ไม่ได้เป็นเพียงผลไม้ราคาแพง หากแต่เป็นผลผลิตที่สะท้อนความละเอียดอ่อนของธรรมชาติ ความประณีตของชาวสวน และระบบนิเวศเฉพาะถิ่นที่หาไม่ได้จากที่อื่น คุณนิพิจ พินิจผล เกษตรจังหวัดนนทบุรี เปิดเผยว่า นนทบุรีมีพื้นที่รวมประมาณ 1,000,000 ไร่ แต่พื้นที่ที่ใช้ทำการเกษตรจริงมีเพียงราว 10% หรือประมาณ 99,901 ไร่เท่านั้น ภายในพื้นที่ดังกล่าวมีเกษตรกรประมาณ 10,0