ว่าน
ชื่อวิทยาศาสตร์ Cyrtosperma johnstonii N.E. Br. ชื่อวงศ์ ARACEAE ชื่ออื่นๆ ว่านสิงหโมรา (ทั่วไป) ผักหนามฝรั่ง (กรุงเทพฯ) ฉันไม่รู้ว่าจะแทนตัวฉันอย่างไรดี เพราะชื่อฉันมาจากละครพื้นบ้านและวรรณคดีนิยายก่อนนอน รวมถึงหนังสือการ์ตูน เด็ก ผู้ใหญ่ ก็รู้จักฉัน จะแทนตัวว่า “ปู่” ในนาม “สิงห์” ก็ติดว่ามี “นางโมรา” ห้อยท้าย จะแทนตัวว่า “ย่า ยาย” ก็ไม่ถนัด อีกอย่างฉันเองก็เผลอคิดว่าตัวเองเคยเล่นหนัง “สิงหไกรภพ” ที่ฉายทางทีวี ตั้งแต่ พ.ศ. 2526 มีพระเอก สุริยา ชินพันธ์ และ ดวงพร เอกศาสตร์ แสดงนำ รุ่นต่อมาก็ พ.ศ. 2540 และ พ.ศ. 2547 พอคิดถึง “โมราหลายใจ” ก็ต้องเลยไปถึง “จันทโครพ” นิยายจักรๆ วงศ์ๆ ที่คุณย่าคุณยายนั่งดูจนลืมเคี้ยวหมาก ตั้งแต่เจ้าชายจันทโครพ เปิดผอบเสพสมกับนางโมราได้เป็นชายา แล้วสู้กับโจรป่าจนตัวตาย แต่นางโมราก็ถูกประณามว่าเป็นหญิงมักมากในกาม สุดท้ายถูกสาปกลายเป็นชะนี ร้องโหยหวนเรียกหาผัวกลางป่า เป็นตำนานเล่าขานไม่รู้จบ ฉันศึกษาเทือกเถาเหล่ากอ พบมีบันทึกว่า ถิ่นกำเนิดอยู่ที่เกาะโซโลมอน แล้วมีคนนำฉันเข้ามาเมืองไทย เพื่อปลูกเป็นพืชสมุนไพร และเป็นว่านมงคลป้องกันสิ่งเลวร้าย แต่สิ่งที่ฉันแปลกใ
“เพชรหึง” (Grammatophyllum speciosum) เป็นชื่อของพืชไม้ดอกชนิดหนึ่งที่มีลักษณะต้นและดอกเหมือนกล้วยไม้จึงถูกขนานนามอีกหลายชื่อ อย่าง กล้วยไม้ยักษ์ กล้วยไม้เสือโคร่ง ฯลฯ แล้วยังได้จัดให้เป็นราชินีแห่งกล้วยไม้ เพราะมีขนาดใหญ่ที่สุดในโลก พร้อมกับยังมีสรรพคุณทางยาหลายด้าน แต่ที่เด่นชัดสามารถใช้เป็นยาแก้พิษแมลงกัดต่อยได้ จึงมักเรียกว่า “ว่านเพชรหึง” โดยมีชื่อเรียกตามท้องถิ่นอื่นๆ ว่า กล้วยกา, กะดำพะนาย, ตับตาน, ว่านหางช้าง, ว่านงูเหลือม และเอื้องพร้าว เป็นต้น สามารถพบได้ตามป่าดิบชื้นทางภาคตะวันออกเฉียงเหนือ ภาคตะวันออกเฉียงใต้ และทางภาคใต้ ซึ่งมักเกาะอาศัยอยู่บนยอดพันธุ์ไม้ใหญ่ ลักษณะทางธรรมชาติของเพชรหึงเป็นกล้วยไม้ประเภทแตกกอ มีระบบรากอากาศ และมีลำต้นสูงถึงกว่า 3 เมตร ลำต้นมีเส้นผ่านศูนย์กลาง 3-5 เซนติเมตร ใบเดี่ยวออกเรียงสลับกันบนลำต้น ใบกว้างราว 3 เซนติเมตร ยาวราว 60 เซนติเมตร ใบอ่อน โค้งลงด้านล่าง ดอกออกราวเดือนพฤษภาคม-มิถุนายน โดยจะออกดอกตามบริเวณยอด ครั้งละ 2-3 ช่อ และดอกจะทยอยบานติดต่อกันนานถึง 3 เดือน ช่อดอกมีทั้งชนิดช่อตั้งและช่อห้อย แต่ละช่ออาจยาวได้ 1.5-2 เมตร ก
จำปีด่างศรีเกษม น้อยคนนักที่จะรู้จัก คงสงสัยว่าเป็นยังไง แตกต่างจากจำปีทั่วไปไหม ลักษณะสีของใบจะต่างกันมากน้อยแค่ไหน แต่สวนของลุงจ้อยไม่ได้มีแค่นี้ ยังมีมะกรูดหวาน ที่น่าสนใจไม่แพ้กัน ทางเทคโนโลยีชาวบ้านของเราได้รับความกรุณาจาก คุณสุชิน ศรีเกษม (ลุงจ้อย) จากจังหวัดฉะเชิงเทรา มาแนะนำจำปีด่าง ให้เราได้รู้จักกัน คุณสุชิน ศรีเกษม เกิดปี พ.ศ. 2491 อยู่บ้านหนองหว้า เลขที่ 2/1 หมู่ที่ 3 ตำบลบ้านซ่อง อำเภอพนมสารคาม จังหวัดฉะเชิงเทรา ต่อมาในปี 2517 ได้แต่งงานกับ คุณวันทอง พึ่งเกษม จากนั้นประกอบอาชีพทำไร่มันสำปะหลังต่อจากแม่ภรรยาที่แบ่งที่ดินให้ แต่พบว่าพืชไร่รายได้ไม่ดี จึงเริ่มปลูกไม้ผลประเภท มะม่วง ขนุน กล้วย และไม้ผลพื้นเมืองต่างๆ ซึ่งช่วงแรกทำเงินไม่ได้เลย อยู่มาระยะหนึ่ง ได้รู้จักกับคนบางกรวย จังหวัดนนทบุรี เขาบอกว่าต้นไม้สามารถขยายพันธุ์ได้โดยไม่ต้องอาศัยเมล็ด และได้แนะนำการทาบกิ่งมะม่วง หลังจากนั้นก็ลองทำเอง ผิดบ้างถูกบ้าง พอมีกิ่งพันธุ์ไม้ก็นำมาขาย แต่ไม่ค่อยมีคนซื้อเพราะตอนนั้นยังขายไม่เก่ง มะม่วงที่ปลูกอยู่มีไม่ต่ำกว่า 30 พันธุ์ ไม่ว่าจะเป็น ฟ้าลั่น เขียวเสวย โชคอนันต์ อาร์ทูอีทู จักร
ว่านเพชรหึง เป็นกล้วยไม้ซึ่งถือได้ว่าเป็นกล้วยไม้ที่ใหญ่ที่สุดในโลก ดอกออกราวเดือนมิถุนายนถึงตุลาคม โดยจะออกดอกตามบริเวณยอด ครั้งละ 2-3 ช่อ และดอกจะทยอยบานติดต่อกันนานถึง 3 เดือน แต่ละช่ออาจยาวได้ 1.5-2 เมตร มีสรรพคุณทางยาหลายอย่าง เช่น ลำต้นมาฝนกับเหล้าดื่มหรือใช้กากพอกปากแผล ช่วยถอนพิษ หรือฝนน้ำซาวข้าวทาพอกฝี เป็นยาเย็นช่วยแก้พิษตะขาบ แมงป่อง แก้พิษงูกัด รักษาอาการผื่นคันมีน้ำเหลือง แหล่งที่มา : ไร่จรัสแสง หมู่บ้านชายเขา หมู่ที่ 4 ตำบลกลางดง อำเภอปากช่อง จังหวัดนครราชสีมา โทรศัพท์ 089-217-6925 และ 080-980-0789
