สมุนไพรแก้พิษงู
พบต้นพืชชนิดหนึ่ง ซึ่งไม่ค่อยได้พบเจอที่ไหนมากนัก เด็ดใบดมดู มีกลิ่นหอมร้อนแรง ชิมดูได้รสหวานเผ็ดร้อน ต้นเป็นพุ่มสูงท่วมหัว มีต้นอ่อนเล็กๆ ขึ้นบริเวณโคนต้นหลายต้น สอบถามคนรู้จักเขาบอกว่า ชื่อ “ต้นหมุย” เป็นต้นไม้ยา ยอดใบกินได้ เป็นผักสดแกล้มน้ำพริก แกงเผ็ด และพอทราบว่า ภาคใต้ของไทยเรามีขึ้นกระจายอยู่ทั่วไป เป็นที่นิยมกินของชาวใต้ เป็นผักแกล้ม แกงไตปลา และขนมจีนน้ำยา ชิมดูรสชาติเป็นอย่างนี้ คงถูกใจคนไทยแน่นอน โดยเฉพาะกลิ่นที่หอมแรงอย่างนี้ ประทับใจโจ๋รุ่นลุง รุ่นป้า แน่นอน “หมุย” เป็นพืชในวงศ์ RUTACEAE มีชื่อวิทยาศาสตร์ว่า Micromelum minutum (Forst.f.) Wight & Am. มีหลายชื่อ เรียกขานกันตามภูมิภาคต่างๆ เช่น สระบุรี เรียก หัสคุณ ภาคตะวันตก เรียก… หมุยขาว ภาคใต้ เรียก สมุย มุยขาว ชะมุย กะม่วง ภาคตะวันออก เรียก… สาบแร้งสาบกา ภาคเหนือ เรียก…หมอน้อย หวด กาจับหลัก จี้ปุกตัวผู้ มองคอง หญ้าสาบฮิ้น คอนขม สามโชก ภาคอีสาน เรียก…ดอกสมัด สะแบก เพี้ยฟานดง ฉี้ ลิ้นชี่ สมัดดง สมัดต้น สมัดใหญ่ ท่านที่เคยรู้จักพบเห็นในถิ่นไหนก็สอบถาม เด็ดดม ชมชิมดู แต่จะถูกใจอร่อยถูกปากหรือไม่ อยู่ที่รสสัมผัสของท่านเอ
จากสถิติของกระทรวงสาธารณสุขพบว่า ประเทศไทย มีผู้ป่วยถูกงูกัดประมาณ 7,000 ราย ต่อปี ซึ่งในประเทศไทยพบงูพิษหลากหลายชนิด โดยจะแบ่งเป็นหลักๆ ตามระบบที่ถูกพิษ ได้แก่ พิษต่อระบบประสาท (neurotoxin) เช่น งูเห่า งูจงอาง พิษต่อระบบเลือด (hematotoxin) เช่น งูกะปะ งูเขียวหางไหม้ งูแมวเซา พิษต่อกล้ามเนื้อ (myotoxin) เช่น งูทะเล พิษอ่อน สำหรับการดูแลผู้ป่วยที่ถูกงูพิษกัด ขั้นแรกคือ การยืนยันว่าถูกงูพิษกัด ไม่ว่าจะเป็นการรู้จักชนิดของงูหรือการนำงูพิษมาด้วย หรือการดูรอยเขี้ยว ดูอาการ และอาการแสดงจำเพาะของการถูกงูพิษกัด การทำ serodiagosis จากตัวอย่างเลือด แต่อย่างไรก็ตาม งูพิษจะไม่ปล่อยพิษทุกครั้งหลังฉกกัด เพราะพิษของงูมีไว้ล่าเหยื่อ หาอาหาร การปฐมพยาบาล ควรให้ผู้ป่วยมีการเคลื่อนไหวน้อยที่สุด โดยเฉพาะอย่างยิ่งบริเวณที่ถูกกัด ล้างแผลให้สะอาด นำงูไปโรงพยาบาลด้วยหากทำได้ แต่ในกรณีที่งูหนีไปแล้วก็ไม่จำเป็นต้องไล่ตาม เนื่องจากแพทย์สามารถวินิจฉัยได้ ห้ามดูดพิษงูด้วยปากหรือกรีดแผล ในระบบการแพทย์ของโรงพยาบาลทั่วไป ถ้าคนไข้ถูกงูพิษกัด แพทย์จะยังไม่ฉีดเซรุ่มให้ ต้องรอดูอาการจนกว่าจะมีอาการทางระบบต่างๆ ก่อน เช่น
พืชไทยที่เรารู้จัก ยังมีอีกมากมายหลายร้อยชนิด ในกลุ่มพืชผัก คือพืชที่เรานำมาประกอบอาหารหรือเป็นผักสดกิน และเป็นกลุ่มสมุนไพร คือพืชที่เรานำมาใช้เป็นยารักษาโรค ยาบำรุงร่างกาย ทั้งภายในและภายนอก ซึ่งพืชผักหลายชนิดถูกจัดอยู่ในกลุ่มสมุนไพรด้วย จะเรียกรวมกันว่าพืชผักสมุนไพรก็คงไม่ผิดนัก เช่น ผักชนิดนี้ ที่หลายคนรู้จักดี หลายคนรู้จักผิวเผิน และหลายคนยังไม่รู้จัก ชื่อไพเราะเพราะพริ้งว่า “พญายอ” “พญายอ” เป็นพืชสมุนไพรที่มีประโยชน์ สรรพคุณสูงชนิดหนึ่ง และเป็นผักที่ชาวบ้านนิยมมากชนิดหนึ่งเช่นกัน แม้แต่ชนชั้นผู้ใหญ่ ระดับผู้นำชนชาติแต่ก่อนเก่าจนถึงปัจจุบัน ยังให้ความชื่นชมเยินยอ คาดเดาว่า คงเป็นพืชที่มีความพิเศษเป็นแน่แท้ “พญายอ” มีหลายชื่อที่เรียกกัน แต่ละพื้นถิ่น เช่น ทางเชียงใหม่ เรียก ผักมันไก่ หรือผักลิ้นเขียด ทางลำปาง เรียกพญาปล้องคำ ภาคกลางเรียกหลายชื่อ พญาปล้องดำ ก็เรียก พญาปล้องทอง ก็เรียก เสลดพังพอนตัวเมีย ก็เรียก ทางกะเหรี่ยง เรียก โผะโซ่จาง หรือ ลิ้นมังกร ที่แม่ฮ่องสอน เรียก ลิ้นงูเห่า พญายอ ก็มีอีกหลายชื่อที่เรียกกัน มีเรื่องเล่าขานต่อกันมาว่าเมื่อหลายสิบปีก่อน มีการให้นามพืชชนิดนี้ว่
