สวนมะพร้าว

ในโลกเกษตรยุคใหม่ที่ต้องเผชิญทั้งต้นทุนการผลิตที่พุ่งสูง และความผันผวนของสภาพอากาศ เทคโนโลยีไม่ได้เป็นเพียงทางเลือก แต่กลายเป็นตัวแปรสำคัญที่กำหนดความอยู่รอดของเกษตรกร โดยเฉพาะ IoT หรือ Internet of Things ที่เข้ามาเปลี่ยนวิธีคิดจากการทำเกษตรแบบอาศัยประสบการณ์ สู่การทำเกษตรบนฐานข้อมูลจริง ช่วยให้ทุกการตัดสินใจแม่นยำมากขึ้น ลดความสูญเปล่า และบริหารจัดการทรัพยากรได้อย่างมีประสิทธิภาพ บทเรียนจากพื้นที่จริงสะท้อนชัดว่า IoT ไม่ได้มีไว้เพื่อความทันสมัยเพียงอย่างเดียว แต่คือเครื่องมือที่ช่วยลดต้นทุนและเพิ่มผลผลิตได้อย่างเป็นรูปธรรม หากใช้อย่างเข้าใจ หลักคิดสำคัญจึงไม่ใช่การมีเทคโนโลยีที่ล้ำที่สุด แต่คือการรู้จักประยุกต์ใช้ให้เหมาะกับพืช พื้นที่ และสภาพแวดล้อมของตนเอง ซึ่งกลายเป็นกุญแจสำคัญที่ทำให้เกษตรกรยุคใหม่สามารถยืนหยัดและเติบโตได้ในระยะยาว คุณโจ–ธราพงษ์ วงศ์วัฒนากิจ เกษตรกรรุ่นใหม่เจ้าของ Gardener House จังหวัดราชบุรี สะท้อนภาพนี้ได้อย่างชัดเจน จากสวนมะพร้าวอินทรีย์ที่เคยอาศัยประสบการณ์และการคาดเดา วันนี้ถูกยกระดับด้วย “ข้อมูล” และ “เซ็นเซอร์” ที่ช่วยตัดสินใจอย่างแม่นยำ จนสามารถลดต้นทุนได

ในปี 2567 ปัญหาวิกฤตโลกร้อนและการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ เกิดความแปรปรวนร้อนสลับเย็น บางช่วงเจอสภาพอากาศที่ร้อนจัดและแห้งแล้ง ส่งผลกระทบทำให้มะพร้าวซึ่งเป็นพืชเศรษฐกิจที่สำคัญของประเทศไทย มีผลผลิตลดลงกว่าครึ่ง  สวนมะพร้าวหลายแห่งในพื้นที่ภาคกลาง เช่น อำเภอบ้านแพ้ว จังหวัดสมุทรสาคร  และอำเภอดำเนินสะดวก จังหวัดราชบุรี ฯลฯ ประสบปัญหามะพร้าวผลลีบ(ผลทุย)  ทำให้ผลผลิตและรายได้ของเกษตรกรลดลง ลักษณะอาการมะพร้าวผลลีบ  ผลกระทบจากภาวะโลกรวน มักทำให้ต้นมะพร้าวมีปัญหาการเจริญเติบโตอย่างผิดปกติที่เห็นได้ชัดเจน โดยผลมะพร้าวมีลักษณะยาวรี  เมื่อผ่าดูด้านในพบว่ากะลามีขนาดเล็ก   น้ำและเนื้อน้อยมาก หรือแทบไม่มีเลย  บางผลอาจมีเพียงแค่เปลือก ไม่พบกะลา  ผลการศึกษาวิจัยของกรมส่งเสริมการเกษตรพบว่า  มะพร้าวผลลีบ มักเกิดจากมะพร้าวขาดอาหารสะสม หรือธาตุอาหารไม่เพียงพอในการเจริญเติบโตและพัฒนาของผล จึงส่งผลให้ผลมะพร้าวไม่สมบูรณ์หากเกษตรกรมีการดูแลและให้สารอาหารที่เพียงพอแก่ต้นมะพร้าวจะช่วยให้ผลเติบโตสมบูรณ์และได้ผลผลิตที่ดีขึ้น!  ผลลีบในมะพร้าว ถือเป็นเรื่องปกติ ศาสตราจารย์เก

กรมส่งเสริมการเกษตร ชูชุมชนบางใบไม้ จังหวัดสุราษฎร์ธานี เป็นต้นแบบแหล่งท่องเที่ยวเชิงเกษตร-อนุรักษ์ พร้อมการันตี สวนลุงสงค์ เป็นผู้นำการแปรรูปมะพร้าวหลากหลายชนิด เพิ่มมูลค่าให้กับสินค้า สามารถกระจายเม็ดเงินสู่ชุมชนอย่างทั่วถึง นายรพีทัศน์ อุ่นจิตตพันธ์ รองอธิบดีกรมส่งเสริมการเกษตร กล่าวว่า ชุมชนบางใบไม้ อำเภอเมืองสุราษฎร์ธานี จังหวัดสุราษฎร์ธานี เป็นชุมชนที่โดดเด่นเรื่องการแปรรูปมะพร้าว การท่องเที่ยวเกษตรเชิงอนุรักษ์ โดยมีการจัดตั้งเป็นวิสาหกิจชุมชนกลุ่มท่องเที่ยวเชิงอนุรักษ์ตำบลบางใบไม้ ในปี 2559 ประชาชนส่วนใหญ่มีอาชีพทำสวนมะพร้าวและการทำเกษตรสืบทอดจากบรรพบุรุษ วิถีชีวิตผูกพันกับสายน้ำและธรรมชาติที่อุดมสมบูรณ์ จึงเป็นเสน่ห์ที่โดดเด่นสำหรับนักท่องเที่ยวที่มาเยือน โดยการท่องเที่ยวกลุ่มชาวบ้านได้ใช้เรือที่มีอยู่เดิมจากการทำประมงและใช้สัญจรทางน้ำ มาปรับเปลี่ยนเพื่อให้เข้ากับรูปแบบการท่องเที่ยวทางเรือ ปัจจุบันในกลุ่มมีเรือไว้บริการนักท่องเที่ยว ประมาณ 10 ลำ มีโฮมสเตย์สำหรับนักท่องเที่ยว 7 หลัง และเรือแต่ละลำจะโดยสารนักท่องเที่ยวไม่เกิน 10 คน พร้อมเสื้อชูชีพ เพื่อให้เกิดความปลอดภัยกับนักท่อ

ได้กล่าวไว้แล้วว่า น้ำ เป็นปัจจัยสำคัญสำหรับสวนมะพร้าว มะพร้าวควรจะได้น้ำ 600 ลิตร/สัปดาห์ หรือ 90 ลิตร/วัน มะพร้าวไม่ควรรอน้ำจากฝนอย่างเดียว ควรมีการให้น้ำบ้าง เมื่อให้น้ำแล้วควรหาวัสดุ เช่น เปลือกมะพร้าว กะลามะพร้าว หรือใบมะพร้าว ที่อยู่ในสวนมาคลุมโคนต้น เพื่อป้องกันความชื้นในดินไม่ให้ระเหยออกมา การคลุมโคนต้น ควรจะคลุมเพียงชั้นเดียว ไม่ควรวางซ้อนกันหลายชั้น อาจเสี่ยงกับการที่ด้วงแรดมะพร้าวและด้วงงวงมะพร้าวจะมาวางไข่บนกองทางใบ และเป็นสาเหตุให้เข้าทำลายต้นมะพร้าวที่ปลูกได้ เมื่อถึงฤดูฝน ถึงแม้จะมีฝนตกลงมา วัสดุที่คลุมโคนต้นมะพร้าว ไม่ว่าจะเป็นเปลือกมะพร้าว กาบมะพร้าว กะลามะพร้าว หรือใบมะพร้าว ที่คลุมโคนต้นไม่จำเป็นต้องรื้อออกมา ความชื้นที่อยู่ในดินจะช่วยย่อยสลายวัสดุดังกล่าวให้กลายเป็นปุ๋ยอินทรีย์ ซึ่งจะเป็นประโยชน์ให้กับต้นมะพร้าวอีกด้วย ใบมะพร้าวที่เหลืองแห้งติดอยู่บนต้นมะพร้าว จะไม่สร้างอาหาร คือไม่สามารถสังเคราะห์แสงได้ เกษตรกรควรดึงออกจากต้น เพื่อเป็นการสงวนน้ำในลำต้นมะพร้าว จากการศึกษาวิจัย พบว่า มะพร้าวต้นหนึ่งจะมีใบประมาณ 40 กว่าใบ เมื่อเก็บเกี่ยวทะลายลงมาแล้ว ควรเกี่ยวหรือตัดเ

อย่างที่ทราบกันอยู่ว่า ในอนาคตสังคมไทยกำลังก้าวเข้าสู่สังคมผู้สูงอายุ โดยมีการคำนวณจากสำนักงานสถิติแห่งชาติว่าจำนวนผู้สูงอายุของไทยจะมีมากกว่า 10 เปอร์เซ็นต์ ของประชากรทั้งหมด ซึ่งผู้สูงอายุไม่น้อยกลัวว่าเมื่อเข้าสู่วัยเกษียณ จะส่งผลให้เป็นภาระของลูกหลาน จึงทำให้ผู้สูงอายุไม่น้อยได้หากิจกรรมยามว่างทำ ซึ่งงานทางการเกษตรถ้าหากทำในช่วงที่เกษียณแล้ว พืชบางชนิดอาจจะเจริญเติบโตให้ผลผลิตได้ไม่ทัน อาจต้องมีการเตรียมความพร้อมก่อนที่จะเข้าสู่วัยเกษียณ เพื่อเป็นอาชีพรองรับเมื่อต้องเกษียณจากงานอย่างเต็มตัว เมื่อออกจากงาน พืชที่ปลูกสามารถให้ผลผลิตได้ทันที จึงเป็นเสมือนกิจกรรมยามว่างที่สร้างเงินและความสุขไปพร้อมกัน ดร. ชวัลวิทย์ แจ่มขำ อยู่บ้าน เลขที่ 289 หมู่ที่ 10 ตำบลผ่านศึก อำเภออรัญประเทศ จังหวัดสระแก้ว เป็นผู้ที่ได้เริ่มทำการเกษตร คือ สวนมะพร้าวน้ำหอม โดยเตรียมความพร้อมก่อนที่จะเกษียณอายุราชการจะมาถึง ได้ปลูกและหาแหล่งพันธุ์เรื่อยๆ จนเมื่อเกษียณเต็มตัว ทำให้ ดร. ชวัลวิทย์ มีผลผลิตอย่างมะพร้าวน้ำหอมพร้อมจำหน่าย เกิดรายได้แม้ไม่ได้ทำงานประจำ ทำสวนมะพร้าวรอไว้ ก่อนเกษียณอายุงาน ดร. ชวัลวิทย์ เล่า

นางสาวอุราวรรณ อุ่นแก้ว รองอธิบดีกรมวิทยาศาสตร์บริการ ลงพื้นที่ติดตามการนำเทคโนโลยีระบบบำบัดน้ำเสียจากการผลิตมะพร้าวขาวช่วยแก้ไขปัญหาผู้ประกอบการ OTOP และ SMEs พื้นที่จังหวัดสมุทรสงครามภายใต้โครงการส่งเสริมผู้ประกอบการผลิตภัณฑ์มะพร้าวที่เป็นมิตรกับสิ่งแวดล้อม จังหวัดสมุทรสงคราม รองอธิบดีกรมวิทยาศาสตร์บริการ  กล่าวว่า  กรมวิทยาศาสตร์บริการ ให้ความสำคัญการลงพื้นที่นำวิทยาศาสตร์เทคโนโลยีและนวัตกรรม มีผลงานการวิจัยพัฒนาถ่ายทอดสู่ผู้ประกอบการ ซึ่งกรมมีเทคโนโลยีที่ตอบโจทย์ความต้องการในพื้นที่โดยเฉพาะเทคโนโลยีระบบบำบัดน้ำเสียที่เป็นมิตรกับสิ่งแวดล้อม รวมทั้งได้บูรณาการความร่วมมือกับหน่วยงานที่เกี่ยวข้องในพื้นที่เพื่อสนับสนุนเอื้อประโยชน์ในการให้บริการความรู้ด้านวิทยาศาสตร์ให้แก่ชุมชน เป้าหมายให้บริการได้ตรงตามความต้องการและมีประสิทธิภาพสูงสุด สอดคล้องกับนโยบายของกระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม ในการยกระดับคุณภาพชีวิตของประชาชนและสร้างรายได้ให้กับ SMEs และชุมชนซึ่งจากที่มีข้อมูลที่ได้รับจากสภาเกษตรกรในอำเภออัมพวา จังหวัดสมุทรสงคราม ชุมชนส่วนใหญ่ได้ผลผลิตเป็นมะพร้าวผลและเตรียมเ

ศูนย์จัดการศัตรูพืชชุมชน (ศจช.)  ตำบลบางสระเก้า หมู่ที่ 1 ตำบลบางสระเก้า อำเภอแหลมสิงห์  จังหวัดจันทบุรี  มีสมาชิกเริ่มแรก 37 คน นับเป็นศูนย์ฯ ที่ประสบความสำเร็จอย่างเป็นรูปธรรมในการแก้ไขปัญหาแมลงที่เข้าทำลายต้นมะพร้าว  จนได้รับความเสียหาย ต้นโทรม ใบเหลือง  ใบแห้ง ให้ผลผลิตลดลง ได้ใช้วิธีการจัดการแบบผสมผสาน   ผลจากการดำเนินงานของศูนย์ ทำให้ต้นมะพร้าวของเกษตรกรไม่พบการระบาดของหนอนหัวดำและแมลงดำหนามต้นมะพร้าวในปัจจุบัน ทั้งในพื้นที่และตำบลใกล้เคียง ยังผลให้สวนมะพะร้าวของเกษตรกรมีสภาพดีขึ้นใบเขียวต้นไม่โทรมและให้ผลผลิตเพิ่มขึ้น ในการดำเนินงานนั้นทางศูนย์ฯ  ได้ร่วมกับสมาชิกของชุมชนคอยดูแลสวนมะพร้าวของเกษตรกรอย่างต่อเนื่อง มีการระดมกำลังในชุมชนช่วยกันตัดแต่งทางมะพร้าวที่ถูกหนอนทำลายหรือมีแนวโน้มที่หนอนจะเข้ามาอยู่อาศัยและทำลายไปเผาทำลายเพื่อตัดวงจรหนอน มีการประชาสัมพันธ์และสร้างการรับรู้ให้เกษตรกรได้รู้จักกับศัตรูมะพร้าวและวิธีการป้องกันกำจัดที่ถูกต้อง พร้อมจัดกิจกรรมฐานเรียนรู้ในการกำจัดแมลงศัตรูพืชในรูปแบบต่างๆ อย่างเข้าใจโดยง่ายในชุมชน โดยมีการรณรงค์การเลี้ยงและปล่อยแตนเบียนบราคอน ในแปลง

พื้นที่จังหวัดชลบุรี เดิมเป็นแหล่งใหญ่หนึ่งที่มีเกษตรกรทำสวนมะพร้าว ปัจจุบันจำนวนลดลงอย่างต่อเนื่อง เหตุผลจากการขยายตัวของสาธารณูปโภคที่เจริญเติบโตอย่างไม่หยุดยั้ง แม้พื้นที่ปลูกจะน้อยลงอย่างเห็นได้ชัด แต่ก็ยังมีสวนมะพร้าวที่ดีหลงเหลืออยู่ ปลายปี 2559 ที่ผ่านมา สวนมะพร้าวจำนวนหนึ่งถูกทำลายจากการแพร่ระบาดของหนอนหัวดำมะพร้าวอย่างรุนแรง ทำให้เจ้าหน้าที่จากสำนักงานเกษตรต้องออกมารณรงค์ให้เลี้ยงแตนเบียน เพื่อปล่อยเข้าทำลายหนอนหัวดำมะพร้าว ถามถึงสวนมะพร้าวน้ำหอม ในพื้นที่อำเภอบางละมุง จังหวัดชลบุรี ได้รับการยืนยันจากคุณบุญลือ คงสูงเนิน เกษตรอำเภอบางละมุง ว่า เหลืออยู่เพียง 2 สวนเท่านั้น ที่มีคุณภาพ สวนคุณประวิทย์ ประกอบธรรม ตั้งอยู่หมู่ 1 ตำบลตะเคียนเตี้ย อำเภอบางละมุง จังหวัดชลบุรี เป็นสวนหนึ่งที่ขึ้นชื่อได้ว่า ผลิตมะพร้าวน้ำหอมได้คุณภาพ ลุงประวิทย์ มีพื้นที่สวนรวมกับพื้นที่บ้าน 10 ไร่ และมีพื้นที่สวนมะพร้าว ตั้งอยู่ถัดไปอีกกว่า 10 ไร่ เป็นแปลงที่ไม่ติดกัน แต่ทุกแปลงปลูกมะพร้าวเป็นผลไม้หลักสร้างรายได้ ส่วนผลไม้ชนิดอื่นปลูกไว้รับประทาน “ผมเป็นลูกชาวสวนโดยแท้ พ่อแม่ก็ทำสวนมะพร้าวมาก่อน มาซื้อท

รายงานข่าวจากมหาวิทยาลัยเทคโนโลยีพระจอมเกล้าธนบุรี (มจธ.)  แจ้งว่าทีมโคโคนัท การ์เดน แคร์ (COCONUT GARDEN CARE) นักศึกษาชั้นปีที่ 4 สาขาวิศวกรรมหุ่นยนต์และระบบอัตโนมัติ ประกอบด้วย นายกฤตธัช สารทรานนท์ นายวีระชาติ ค้ำคูณ นายวุฒิภัทร โชคอนันตทรัพย์ นายณัฐพงษ์ ฉางแก้ว และนายชินวัตร ชินนาพันธ์ โดยมี ดร.อรพดี จูฉิม เป็นอาจารย์ที่ปรึกษา สร้างสรรค์นวัตกรรมเพื่อแก้ไขปัญหาเกษตรกรรมของประเทศ โดยสร้างอากาศยานไร้คนขับหรือยูเอวี (Unmanned Aerial Vehicle : UAV) หรือโดรน (Drone) ระบบอัตโนมัติพ่นยากำจัดศัตรูพืชให้กับสวนมะพร้าวที่ก้าวผ่านข้อจำกัดในเรื่องความสูง ป้องกันอุบัติเหตุ และการใช้งานไม่ยุ่งยาก ชิ้นส่วนทุกชิ้นสามารถหาซื้อได้ในประเทศ ทำให้การซ่อมบำรุงเป็นเรื่องง่าย ที่สำคัญคือราคาต่ำกว่าเมื่อเทียบกับราคา UAV พ่นปุ๋ยทางการเกษตรในท้องตลาด นายกฤตธัช สารทรานนท์ กล่าวถึงที่มาของแนวคิดดังกล่าวว่า เกิดจากความสนใจเข้าร่วมประกวดยูเอวี สตาร์ตอัพ 2017 จึงได้รวมกลุ่มกับเพื่อนสร้างนวัตกรรมที่ตอบโจทย์กลุ่มผู้ทำสวนมะพร้าวในประเทศไทยมีจำนวนมาก เพื่อการกำจัดศัตรูพืช เนื่องจากต้นมะพร้าวมีขนาดสูง การสังเกตศัตรูพืชจ

ทีม COCONUT GARDEN CARE นักศึกษาชั้นปีที่ 4 สาขาวิศวกรรมหุ่นยนต์และระบบอัตโนมัติ มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีพระจอมเกล้าธนบุรี (มจธ.) ประกอบด้วย นายกฤตธัช สารทรานนท์ นายวีระชาติ ค้ำคูณ นายวุฒิภัทร โชคอนันตทรัพย์ นายณัฐพงษ์ ฉางแก้ว และนายชินวัตร ชินนาพันธ์ โดยมี น.ส.อรพดี จูฉิม เป็นที่ปรึกษา สร้างสรรค์นวัตกรรมเพื่อแก้ไขปัญหาเกษตรกรรมของประเทศ ด้วยเทคโนโลยีที่ทันสมัยกับยุคไทยแลนด์ 4.0 ที่พร้อมพัฒนาเป็นผู้ประกอบการ โดยสร้าง “UAV ระบบอัตโนมัติพ่นยากำจัดศัตรูพืชให้กับสวนมะพร้าว” ที่ก้าวผ่านข้อจำกัดในเรื่องความสูง ป้องกันอุบัติเหตุ และการใช้งานไม่ยุ่งยาก ชิ้นส่วนทุกชิ้นสามารถหาซื้อได้ในประเทศ ทำให้การซ่อมบำรุงเป็นเรื่องง่าย ที่สำคัญ ราคาต่ำกว่าเมื่อเทียบกับราคา UAV พ่นปุ๋ยทางการเกษตรในท้องตลาด นายกฤตธัช เล่าถึงที่มาของแนวคิดการสร้าง UAV ระบบอัตโนมัติพ่นยากำจัดศัตรูพืชให้กับสวนมะพร้าวว่า เกิดจากความสนใจเข้าร่วมประกวด UAV Startup 2017 จึงรวมกลุ่มกับเพื่อนๆ เพื่อนำความรู้ที่มีตามความถนัดของแต่ละคนในกลุ่มมาช่วยกันสร้างผลงาน โดยจะสร้างนวัตกรรมที่ตอบโจทย์กับสังคมไทย ซึ่งไทยเป็นประเทศเกษตรกรรม และกลุ่มผู้ท