สหกรณ์สุราษฎร์ฯ

สหกรณ์การเกษตรบ้านนาสาร จก. ผนึกสหกรณ์การเกษตรเมืองสุราษฎร์ธานี จก. แลกเปลี่ยนสินค้าของดี จ.สุราษฎร์ธานี ผ่านศูนย์ CDC กระจายทั่วไทย ชูจุดเด่นสินค้าจีไอ (GI) เงาะโรงเรียนนาสารและผลิตอาหารทะเลผ่านเครือข่ายสหกรณ์ทั่วไทย แม้เงาะโรงเรียนนาสาร ผลผลิตสร้างชื่อที่ผู้บริโภครู้จักดีขึ้นทะเบียนสิ่งบ่งชี้ทางภูมิศาสตร์หรือจีไอ (GI) เมื่อวันที่ 27 มิถุนายน 2561 ใน 3 อำเภอของ จ.สุราษฎร์ธานี คือ อ.บ้านนาสาร บ้านนาเดิม และเวียงสระ จะไม่มีการกระจายผลผลิตสู่ผู้บริโภคผ่านศูนย์กระจายสินค้าสหกรณ์หรือศูนย์ CDC ประจำจังหวัด ทั้งนี้ผลผลิตทั้งหมดกว่า 500 ตัน ของที่สหกรณ์การเกษตรบ้านนาสาร จำกัด อ.บ้านนาสาร จ.สุราษฎร์ธานีที่รับซื้อจากสมาชิกในฤดูกาลผลิตปีนี้ (2569) มีบริษัทคู่ค้า ห้างโมเดิร์นเทรดต่าง ๆ สั่งจองไว้หมดแล้ว ทั้งลูกค้าประจำและลูกค้าจร แต่ทว่าสหกรณ์ฯ ก็ยังคงสั่งสินค้าและผลิตภัณฑ์ในเครือข่ายสหกรณ์ทั่วไทยจากศูนย์ CDC ของสหกรณ์การเกษตรเมืองสุราษฎร์ธานี จำกัดมาจำหน่ายที่ร้านค้าสหกรณ์ฯ ไม่ว่าข้าวสารจากทุ่งกุลาฯ ข้าวสังข์หยดจาก จ.พัทลุง หอมแดงจากศรีสะเกษ สับปะรดภูแลจากเชียงราย และอีกมากมายที่นำมาจำหน่ายแก่สม

นับเป็น “ครั้งแรกในไทย” ที่มีการวิจัยเชิงลึกและการพัฒนาแบบจำลองเพื่อประเมินการคายระเหยน้ำของพืชด้วยเทคโนโลยีดาวเทียม เพื่อเพิ่มประสิทธิภาพการใช้น้ำของพืชเศรษฐกิจ โดยอาศัยข้อมูลที่เป็นบริบทของประเทศไทย โดย “การคายระเหยน้ำ” (Evapotranspiration) หรือที่เรียกว่าค่า ET ก็คือ ตัวแปรสำคัญของการประเมินการใช้น้ำของพืช ซึ่งเป็นตัวชี้วัดหลักที่สะท้อนปริมาณน้ำที่พืชใช้ไปจริง ๆ ในชีวิตประจำวัน ที่ผ่านการวัดค่า ET ในประเทศไทย ยังมีข้อจำกัดและทำได้ยาก โดยทั่วไปจะใช้ 2 วิธีหลัก วิธีการแรกคือ การวัดโดยตรงในแปลงทดลอง ซึ่งใช้เครื่องมือตรวจวัดเฉพาะทาง เพื่อคำนวณหาค่าสัมประสิทธิ์ของพืช (KC) ที่เป็นอัตราส่วนระหว่างปริมาณการใช้น้ำของพืชจริง (ETc) กับปริมาณการใช้น้ำของพืชอ้างอิง (ETo) เพื่อนำมาคำนวณหาความต้องการน้ำของพืชได้อย่างแม่นยำ แต่มีข้อจำกัด คือวัดได้เฉพาะจุดและครอบคลุมพื้นที่ที่จำกัด ส่วนวิธีที่สองคือ การคำนวณจากข้อมูลอุตุนิยมวิทยา โดยนำค่าสภาพอากาศ เช่น อุณหภูมิ ความชื้น ปริมาณน้ำฝน และแสงแดด มาเข้าสูตรมาตรฐานขององค์การอาหารและเกษตรแห่งสหประชาชาติ (FAO) เพื่อคำนวณหาค่าคายระเหยน้ำอ้างอิง (ETo) แล้วนำม

การทำเกษตรในเมือง อาจเป็นเรื่องที่หลายคนมองว่าเป็นเรื่องยาก โดยเฉพาะคนที่มีพื้นที่จำกัด ไม่มีแปลงใหญ่ ไม่มีเงินลงทุนจำนวนมาก หรือไม่เคยมีประสบการณ์ด้านการเกษตรมาก่อน แต่ตลอดระยะเวลากว่า 10 ปีที่ผ่านมา “ปูเป้ทำเอง” ได้พิสูจน์ให้เห็นว่า การทำเกษตรในเมืองไม่จำเป็นต้องเริ่มจากพื้นที่ขนาดใหญ่ และไม่จำเป็นต้องลงทุนสูงเสมอไป เพราะแม้จะมีเพียงพื้นที่เล็กๆ รอบบ้าน ก็สามารถปลูกผัก ทำอาหาร แปรรูป และต่อยอดไปสู่การสร้างรายได้ได้ วันนี้ เทคโนโลยีชาวบ้าน พาไปพูดคุยกับ คุณปูเป้ สุพัตรา ไชยชมภู เจ้าของเพจ “ปูเป้ทำเอง” ที่จะพาไปดูสวนผักเล็กๆ ขนาดประมาณ 15-20 ตารางวา ซึ่งอยู่ใจกลางเมือง และแนวคิดเบื้องหลังการเปลี่ยนพื้นที่รอบบ้านให้กลายเป็นทั้งแหล่งอาหาร แหล่งเรียนรู้ และต้นทุนในการสร้างอาชีพ ทำเกษตรบนพื้นที่เล็ก ไม่ใช่ข้อจำกัด หากรู้จักใช้สิ่งที่มี สวนของปูเป้ยังคงยึดแนวคิดเดิม คือการทำเกษตรให้เหมาะกับพื้นที่และวิถีชีวิตของตัวเอง โดยเน้นการปลูกพืชในกระถางเป็นหลัก ทำให้สามารถบริหารจัดการพื้นที่ได้ง่าย และปรับเปลี่ยนตำแหน่งของต้นไม้ได้ตามความเหมาะสม ที่น่าสนใจคือ ภาชนะปลูกไม่ได้จำเป็นต้องเป็นกระถางราคาแพ

จากร้านขายส่ง–ขายปลีกเล็กๆ 1 คูหาในปากคลองตลาดเมื่อกว่า 70 ปีก่อน “ไพศาลเจริญ” ค่อยๆ เติบโตผ่านการส่งต่อจากรุ่นสู่รุ่น จากธุรกิจค้าผัก สู่โรงงานคัด ตัดแต่งผักสดที่ทำงานร่วมกับเกษตรกรตั้งแต่ต้นน้ำ และส่งวัตถุดิบให้กับโรงงานผลิตอาหารขนาดใหญ่ วันนี้ธุรกิจเดินทางมาถึงรุ่นที่ 3 โดยมี คุณมายด์-มาธวี ติลกเรืองชัย เข้ามารับช่วงต่อ พร้อมกับความท้าทายสำคัญของคนรุ่นใหม่ นั่นคือ การรักษารากฐานและสิ่งที่คนรุ่นก่อนสร้างเอาไว้ ขณะเดียวกันก็ต้องมองหาวิธีพาธุรกิจให้เติบโตและก้าวต่อไปให้ทันกับโลกที่เปลี่ยนแปลงอยู่ตลอดเวลา น่าสนใจว่า จุดเริ่มต้นของคุณมายด์ไม่ได้เกิดจากความตั้งใจที่จะกลับมาสานต่อธุรกิจครอบครัวตั้งแต่แรก เพราะเธอเรียนจบด้านสถาปัตยกรรม และไม่ได้มีพื้นฐานเกี่ยวกับธุรกิจผักหรือการบริหารโรงงานโดยตรง จุดเปลี่ยนเกิดขึ้นเมื่อคุณพ่อป่วย ขณะที่น้องๆ ยังคงอยู่ในวัยเรียน คุณมายด์จึงกลายเป็นคนที่สามารถกลับมาช่วยดูแลธุรกิจของครอบครัวได้ในเวลานั้น แรกเริ่มเธอตั้งใจเพียงเข้ามาช่วยประคับประคองธุรกิจให้เดินหน้าต่อไปได้ แต่เมื่อได้ลงมือทำจริง จากภารกิจชั่วคราวกลับค่อยๆ กลายเป็นเส้นทางที่ยาวนาน และพาเธอเข้าม