อนุรักษ์ฟื้นฟูทรัพยากรธรรมชาติ
สำนักงานพัฒนาเศรษฐกิจจากฐานชีวภาพ (องค์การมหาชน) หรือ BEDO (เบโด้) ให้การส่งเสริมวิสาหกิจชุมชนต้นแบบการใช้ประโยชน์จากความหลากหลายทางชีวภาพตำบลลุ่มสุ่ม อำเภอไทรโยค จังหวัดกาญจนบุรี ซึ่งเป็นชุมชนที่เริ่มต้นด้วยการสนับสนุนของกองทุนสิ่งแวดล้อมโลก ผ่านการบริหารของ BEDO ที่เข้าไปส่งเสริมการใช้ประโยชน์ทรัพยากรควบคู่กับการอนุรักษ์สิ่งแวดล้อมและสร้างความยั่งยืนให้แก่ชุมชน นางสุวรรณา เตียรถ์สุวรรณ ผู้อำนวยการสำนักงานพัฒนาเศรษฐกิจจากฐานชีวภาพ (องค์การมหาชน) กล่าวว่า ปี 2555 BEDO เข้ามามีบทบาทสนับสนุนต่อยอดให้ชุมชน โดยช่วงแรกเป็นเงินสนับสนุนจากกองทุนสิ่งแวดล้อมโลก มีการสำรวจทรัพยากรในชุมชน ก่อตั้งวิสาหกิจชุมชน และสนับสนุนเครื่องมือการแปรรูปเศษเหลือจากไผ่ที่ใช้ทำเฝือกนำมาผ่านกระบวนการผลิตเป็นแผ่นไม้อัดความร้อน แปรรูปเป็นผลิตภัณฑ์ของตกแต่งบ้าน เครื่องใช้อื่นๆ ให้กลายเป็นผลิตภัณฑ์ในชุมชน และต่อมา BEDO ได้นำกิจกรรมป่าครอบครัวถ่ายทอดสู่ชุมชนลุ่มสุ่ม ด้วยการสนับสนุนส่งเสริมให้มีการปลูกต้นไม้ในที่ดินของตนเอง ทั้งพืชอาหาร ไม้ใช้สอย และต้นไม้ที่เพิ่มพื้นที่สีเขียว เพื่อการพึ่งพาตนเองและความมั่นคงทางชีวภาพใ
เป็นที่ทราบกันดีอยู่แล้วว่าปัญหาด้านสิ่งแวดล้อมที่สำคัญของจังหวัดน่าน มีการใช้พื้นที่ทางการเกษตรที่ไม่เหมาะสม โดยเฉพาะการบุกรุกพื้นที่ป่า เนื่องจากไม่มีอาชีพทางเลือก ทำให้เกิดปัญหาด้านสิ่งแวดล้อม ป่าถูกทำลาย สถาบันวิจัยและพัฒนาพื้นที่สูง (องค์การมหาชน) (สวพส.) โดยมุ่งเน้นให้มีกิจกรรมการอนุรักษ์ฟื้นฟูทรัพยากรธรรมชาติ และสิ่งแวดล้อมในลักษณะการให้ความรู้และข้อมูลที่ถูกต้อง ทำงานเชิงรุกอย่างบูรณาการ ส่งผลให้ชุมชนบ้านศรีบุญเรือง ภายใต้การดำเนินโครงการพัฒนาพื้นที่สูงโครงการหลวงโป่งคำ ตำบลพงษ์ อำเภอสันติสุข จังหวัดน่าน ได้รับรางวัลชนะเลิศชุมชนปลอดขยะ (Zero waste) ก้าวสู่การเป็นชุมชนต้นแบบเรื่องการบริหารจัดการชุมชนอย่างยั่งยืน ซึ่งมีความโดดเด่นในเรื่องการบริหารจัดการขยะในชุมชน เพราะมีแผนการจัดการขยะที่ชัดเจน จนกระทั่งชุมชนได้รับการยอมรับจากหน่วยงานต่างๆ เป็นพื้นที่ปลอดขยะภายในปี 2565 นายชวลิต สุทธเขตต์ หัวหน้าสำนักงานโครงการพัฒนาพื้นที่สูงแบบโครงการหลวงจังหวัดน่าน กล่าวว่า ผลลัพธ์แห่งความสำเร็จ โครงการพัฒนาพื้นที่สูงแบบโครงการหลวงโป่งคำ ของชุมชนบ้านศรีบุญเรือง ยึดแผนชุมชนเป็นหลักในการพัฒนา ดัง
