เกลืออุตสาหกรรม
ปลายปีที่แล้ว ผมเผอิญได้ปั่นจักรยานทัวร์ริ่งทางไกลกับเพื่อนสี่ห้าคน จากนครราชสีมาไปหนองคาย ช่วงท้ายๆ พวกเราต้องค้างคืนที่อำเภอบ้านดุง อุดรธานี คืนหนึ่ง ที่บ้านดุงนี้ ผมเคยไปดูแหล่งทำเกลือต้ม – เกลือตาก แบบสมัยใหม่ ที่เขตบ้านทุ่งมาแล้วเมื่อราวสองปีที่ผ่านมาครับ แต่คราวนี้ที่พักเราอยู่ริมถนนสาย 2096 ซึ่งก็มีแหล่งทำเกลืออีกเช่นเดียวกัน แน่นอนว่าเราก็ต้องปั่นไปแวะดูกันหน่อย ก่อนจะเดินทางต่อ แม้มีเวลาแค่ช่วงสั้นๆ แต่มันก็ทำให้เห็นว่า การแวะเที่ยวแบบเข้าถึงแหล่ง เข้าใจรายละเอียดผ่านปากคำเจ้าของพื้นที่นั้น สามารถทำได้จริงๆ และก็เต็มไปด้วยอารมณ์ของมิตรภาพด้วย นาเกลือริมทางที่เราแวะ เป็นนาที่ทำเกลือสินเธาว์แบบอุตสาหกรรมครับ คือค่อนข้างเป็น mass product แบบเอาปริมาณมาก ไม่เน้นคุณภาพเหมือนหลายแหล่งที่เคยไปดู เขาทำโดยสูบน้ำเกลือที่ระดับความลึก 70 เมตร จากผิวดิน โดยใช้เครื่องอัดลมอัดน้ำหล่อโดมเกลือดูดเป็นน้ำเกลือขึ้นมาตากบนแปลงนาเกลือ นาน 13 วัน จนแห้งหมาดๆ จากนั้นโกยใส่ถุง ขายผู้มารับซื้อในราคา ตันละ 1,000 บาท เกลือสินเธาว์อุตสาหกรรมแบบนี้ไม่นำมาบริโภค แต่ใช้กันในโรงงานทำโซดาไฟ โรงน้ำแข็ง โรงทำแก้
หลายคนอาจมองว่า ใบไม้ที่ร่วงอยู่ใต้ต้น หรือพืชที่ปลูกอยู่ริมรั้วบ้าน เป็นเพียงสิ่งธรรมดาที่ไม่มีมูลค่า แต่ในความเป็นจริงแล้ว พืชหลายชนิดที่อยู่ใกล้ตัว ไม่ว่าจะเป็นใบมะละกอ ใบมะม่วง ใบฝรั่ง ใบมะนาว ไปจนถึงไม้ดอกหลากหลายชนิดที่ปลูกไว้เพื่อความสวยงาม ล้วนเป็นวัตถุดิบสำคัญที่ตลาดสมุนไพรและอุตสาหกรรมสุขภาพยังมีความต้องการอย่างต่อเนื่อง เพราะในสายตาของผู้ที่เข้าใจตลาดสมุนไพรแล้ว “ใบไม้ทุกใบมีมูลค่า” เพียงแต่ต้องรู้ว่าจะนำไปต่อยอดอย่างไร วันนี้เทคโนโลยีชาวบ้านจะพาไปรู้จัก ‘อาชีพรับซื้อสมุนไพร’ กับ คุณนุช–ณิชาดา กิตติโชติธนกุล เจ้าของ “ณิชาดา บ้านสมุนไพร63” เป็นหนึ่งในธุรกิจที่หลายคนอาจไม่เคยรู้จัก แต่เบื้องหลังผลิตภัณฑ์สมุนไพร ชาชง หรือเครื่องดื่มเพื่อสุขภาพจำนวนมาก ล้วนต้องอาศัยเครือข่ายผู้รวบรวมวัตถุดิบจากเกษตรกรรายย่อยทั่วประเทศ ก่อนส่งต่อเข้าสู่กระบวนการแปรรูป จุดเริ่มต้นของหลายธุรกิจที่ประสบความสำเร็จ มักไม่ได้เกิดจากความต้องการกำไรสูงสุด แต่เกิดจาก “ทางรอด” ของชีวิต เช่นเดียวกับเรื่องราวของธุรกิจสมุนไพรแห่งนี้ ที่เริ่มต้นจากวินาทีที่ชีวิตเกือบถึงทางตัน เมื่อ R
กระทรวงเกษตรและสหกรณ์ได้ดำเนินโครงการพัฒนาเกษตรกรปราดเปรื่อง (Smart Farmer) เพื่อส่งเสริม สนับสนุน และยกระดับศักยภาพเกษตรกรให้ก้าวสู่การเป็น Smart Farmer และ Young Smart Farmer โดยมุ่งพัฒนาเกษตรกรอย่างรอบด้าน ให้มีความรู้ ทักษะ และทัศนคติที่สอดคล้องกับการทำเกษตรสมัยใหม่ เป็นต้นแบบ ในการประกอบอาชีพแก่เกษตรกรรายอื่น ตลอดจนเสริมสร้างความพร้อมในการรับมือกับการเปลี่ยนแปลงของสภาพภูมิอากาศ เทคโนโลยีที่ก้าวหน้า และความผันผวนของตลาดโลก ต้นแบบของเกษตรกรรุ่นใหม่ที่ประสบความสำเร็จในการพัฒนาการเกษตรอย่างยั่งยืน คือ นายธนวัฒน์ มโนวชิรสรรค์ Young Smart Farmer จังหวัดพังงา เกษตรกรผู้ผลิตมังคุดทิพย์พังงา ภายใต้แบรนด์ “สวนบ้านแม่” (บริษัทสวนบ้านแม่ จำกัด) ซึ่งเป็นสินค้า GI ของจังหวัดพังงา โดยได้รับการคัดเลือกเป็นเกษตรกรดีเด่นระดับภาคใต้ ประจำปี 2568 สาขาอาชีพทำสวน นายธนวัฒน์ เจ้าของสวนบ้านแม่ ตำบลบางม่วง อำเภอตะกั่วป่า จังหวัดพังงา ได้เริ่มเส้นทางอาชีพเกษตรกรรมตั้งแต่ปี 2558 โดยผันตัวจากอาชีพนักออกแบบ มาสานต่อสวนมังคุดของครอบครัว บนพื้นที่ 20 ไร่ ประมาณ 400 ต้น ได้พัฒนาการผลิตมังคุดและต่อยอดสู่การแปรรูป
ทะเลที่ไหนไม่ฟินเท่าเกาะสมุย จังหวัดสุราษฎร์ธานี แหล่งท่องเที่ยวตากอากาศที่คุณตักตวงความสุขได้ครบครัน ไม่ว่าจะเป็นทะเลใสสะอาด ธรรมชาติป่าเขา น้ำตก หรืออาหารอร่อยจากซีฟู้ดและอาหารพื้นบ้าน ใครที่วางแผนไปเกาะสมุยทริปนี้ อยากเชิญชวนให้ไปเยี่ยมชม “เรือนไทยเมล่อนฟาร์มสมุย” ตั้งอยู่เลขที่ 138/1 หมู่ที่ 1 ตำบลมะเร็ต อำเภอเกาะสมุย ฟาร์มแห่งนี้ปลูกเมล่อนเชิงพาณิชย์ มีจุดเด่นตรงความหวาน หอม กรอบ เพราะปลูกด้วยดินชายทะเล เป็นเมล่อนเกรดคุณภาพ รับรองมาตรฐาน GAP คุณอภิเชษฐ์ รตจีน หรือ คุณธง เจ้าของฟาร์มเมล่อนรายนี้เป็นคนกรุงเทพฯ ซื้อที่ดินและปลูกบ้านไว้ที่เกาะสมุย เห็นมีพื้นที่ว่างจึงใช้ประโยชน์ด้วยการปลูกเมล่อน ซึ่งเวลานั้นยังไม่มีใครปลูกเมล่อนจริงจัง หาความรู้จากหลายแหล่งเพื่อมาปรับใช้ปลูกเมล่อนบนพื้นที่เกาะสมุยเพราะมีสภาพอากาศแปรปรวน โดยเริ่มจากการสร้างโรงเรือนจำนวน 2 โรง เพื่อลองปลูกแล้วพบว่าผลผลิตมีคุณภาพดีระดับใช้ได้ มีรสหวาน กรอบ มีคนชื่นชอบ ขายหมด เมื่อเป็นเช่นนั้นจึงสร้างโรงเรือนเพิ่มอีก 4 โรง คุณธงบอกถึงเหตุผลที่ปลูกเมล่อนได้คุณภาพเพราะเกิดจากความโชคดีที่ก่อนสร้างบ้านขุดหน้าดินเก็บไว้ เป็นหน
แพะพันธุ์บอร์ เป็นแพะเนื้อที่นิยมนำมาเลี้ยงเป็นสายพันธุ์ที่มีเลือดร้อย เพราะจากการเป็นสายเลือดแท้นี้เอง จึงทำให้แพะพันธุ์บอร์เด่นในเรื่องของการให้เนื้อมาก เป็นแพะที่มีโครงสร้างขนาดตัวที่ใหญ่ โดยเกษตรกรส่วนใหญ่จะนิยมนำมาเลี้ยงเพื่อขยายพันธุ์จำหน่าย เพราะยังมีเกษตรกรหลายท่านที่ต้องการแพะพันธุ์บอร์มาต่อยอด นำไปปรับปรุงและพัฒนาแพะภายในฟาร์มให้มีคุณภาพต่อไป คุณชรินทร์ วิทยาภรณ์ หรือ คุณหนึ่ง เจ้าของแขมณรงค์ฟาร์มแพะ ตั้งอยู่เลขที่ 200 หมู่ที่ 9 ตำบลบางขุด อำเภอสรรคบุรี จังหวัดชัยนาท ดีกรีสถาปนิกหนุ่ม จากสาขาสถาปัตยกรรมและการวางแผน คณะสถาปัตยกรรมศาสตร์ สถาบันเทคโนโลยีพระจอมเกล้าเจ้าคุณทหารลาดกระบัง ได้ชื่นชอบในเรื่องของการทำปศุสัตว์ จึงได้มีการออกแบบวางแผนการทำฟาร์มแพะสร้างเป็นอาชีพเสริม จนเกิดรายได้ควบคู่ไปกับการทำงานประจำได้เป็นอย่างดี แพะเป็นสัตว์เลี้ยง อาชีพเสริมทำเงินได้ คุณหนึ่ง เล่าให้ฟังว่า อาชีพหลักของเขาเป็นสถาปนิก หลังจากที่แต่งงานและได้มาอยู่กับภรรยา ช่วงนั้นบ้านของภรรยามีการเลี้ยงสุกรไว้ ต่อมาจึงเกิดความสนใจในเรื่องของการเลี้ยงแพะ ทำให้ได้ศึกษาเรื่องของสายพันธุ์แพะจากแหล่งต่างๆ