เดือนห้าเป็ง
เมื่อไม่นานมานี้ ชาวบ้านในพื้นที่ หมู่ที่ 6 ตำบลบ้านตุ่น อำเภอเมือง จังหวัดพะเยา กำลังช่วยกันเก็บส้มป่อยผลไม้มงคล เดือนห้าเป็ง (วันเพ็ญเดือน 5 เหนือ) 1 ปี มี 1 ครั้ง ปีนี้ตรงกับวันที่ 28 มกราคม ที่ผ่านมาชาวล้านนานิยมเก็บมาไว้เพื่อประกอบพิธีงานมงคลต่างๆ ตลอดจนนำเข้าปลุกเสกพิธีกรรมทั้งทางศาสนาและพิธีกรรมของชาวบ้าน เชื่อเป็นผลไม้มีความเป็นสิริมงคล ที่สืบทอดกันมาตั้งแต่โบราณกาลจนถึงปัจจุบัน เมื่อถึงเทศกาลสงกรานต์ ซึ่งถือเป็นเทศกาลส่งท้ายปีเก่า ต้อนรับปีใหม่ของชาวล้านนา ทุกคนมีความสุข สนุกสนานเบิกบานใจ แต่ก็ไม่ลืมที่จะทำอะไรหลายๆ อย่างเพื่อให้เกิดสิริมงคลแก่ชีวิต โดยที่การกระทำบางอย่างพบว่า มีเรื่องของต้นไม้เข้าไปมีส่วนเกี่ยวข้อง ในด้านของความเชื่ออยู่ค่อนข้างมาก นิทานจากพรหมจักร ชาดก ชาดกล้านนาเรื่อง “อุสสาบารส” กล่าวถึง เรื่องของส้มป่อยว่า ครั้งหนึ่ง มีควายชื่อทรพี คิดอยากเอาชนะพ่อ จึงท้าชนทรพาผู้พ่อ ทั้งสองต่อสู้กันจนเวลาล่วงเลย ฝ่ายทรพีเพลี่ยงพล้ำถูกทรพาไล่ขวิดจนถอยร่นไปไกล ขณะนั้นเองทรพีได้ถอยไปชนต้นส้มป่อยที่กำลังออกฝักอยู่ ด้วยกำลังที่ชนอย่างแรงทำให้ฝักส้มป่อยหล่นลงมาถูกหัวทรพี ทันใด
