เถายั้งดง
เมื่อราวหลายปีก่อน ผมเคยมาแนะนำชักชวนให้รู้จัก และลองทำกับข้าวจากเครือเขือง หรือชื่ออื่นที่คนเรียกกันก็คือ ประเปร๊อะ, เถายั้งดง, กำลังควายถึก ฯลฯ ในตำราพฤกษศาสตร์ระบุว่า มันเป็นไม้เถายืนต้นรอเลื้อย ขึ้นได้ดีทั้งป่าโปร่งแห้งแล้งหรือที่ลุ่มชุ่มชื้นริมน้ำ ตอนนั้นจำได้ว่าลองชวนทำแกงแบบแกงหน่อไม้ใส่น้ำคั้นใบย่านาง โดยที่ผมเองก็ยังไม่เคยเห็นตัวจริงๆ ของเถาเครือเขืองมาก่อนเลย เห็นแต่ภาพจากหนังสือพืชผักสมุนไพรเท่านั้น ที่พูดถึงขึ้นมาในเวลานั้น เพราะผมมีข้อสันนิษฐานอยู่ว่า การที่มีคนเขมรอีสานเด็ดเอายอดและใบอ่อนของเครือเขือง ซึ่งภาษาพื้นถิ่นของชาวบ้านทมอ อำเภอปราสาท จังหวัดสุรินทร์ เรียก “ประเปร๊อะ” นั้น อาจเป็นเค้าที่มาของชื่อ “แกงเปรอะ” ที่คนภาคกลางเรียก แกงหน่อไม้ใส่น้ำคั้นใบย่านาง พริกตำหอมแดงข้าวเบือ ตะไคร้ทุบ ใบแมงลัก ก็เป็นได้ เพราะแกงประเปร๊อะของชาวบ้านทมอเขาก็แกงแบบนี้ เพียงแต่ใส่ยอดประเปร๊อะเพิ่มเข้าไป คำเรียกนี้อาจกร่อนเหลือแค่แกง “เปรอะ” ซึ่งคนต่างถิ่นย่อมหานิยามความหมายไม่ได้ เนื่องจากประเปร๊อะเป็นชื่อภาษาเขมรที่ไม่ใคร่เป็นที่รู้จัก ตลอดจนเดี๋ยวนี้ก็ดูจะมีคนกินเป็นกันน้อยลงมากแล้ว ท
หลายคนอาจมองว่า ใบไม้ที่ร่วงอยู่ใต้ต้น หรือพืชที่ปลูกอยู่ริมรั้วบ้าน เป็นเพียงสิ่งธรรมดาที่ไม่มีมูลค่า แต่ในความเป็นจริงแล้ว พืชหลายชนิดที่อยู่ใกล้ตัว ไม่ว่าจะเป็นใบมะละกอ ใบมะม่วง ใบฝรั่ง ใบมะนาว ไปจนถึงไม้ดอกหลากหลายชนิดที่ปลูกไว้เพื่อความสวยงาม ล้วนเป็นวัตถุดิบสำคัญที่ตลาดสมุนไพรและอุตสาหกรรมสุขภาพยังมีความต้องการอย่างต่อเนื่อง เพราะในสายตาของผู้ที่เข้าใจตลาดสมุนไพรแล้ว “ใบไม้ทุกใบมีมูลค่า” เพียงแต่ต้องรู้ว่าจะนำไปต่อยอดอย่างไร วันนี้เทคโนโลยีชาวบ้านจะพาไปรู้จัก ‘อาชีพรับซื้อสมุนไพร’ กับ คุณนุช–ณิชาดา กิตติโชติธนกุล เจ้าของ “ณิชาดา บ้านสมุนไพร63” เป็นหนึ่งในธุรกิจที่หลายคนอาจไม่เคยรู้จัก แต่เบื้องหลังผลิตภัณฑ์สมุนไพร ชาชง หรือเครื่องดื่มเพื่อสุขภาพจำนวนมาก ล้วนต้องอาศัยเครือข่ายผู้รวบรวมวัตถุดิบจากเกษตรกรรายย่อยทั่วประเทศ ก่อนส่งต่อเข้าสู่กระบวนการแปรรูป จุดเริ่มต้นของหลายธุรกิจที่ประสบความสำเร็จ มักไม่ได้เกิดจากความต้องการกำไรสูงสุด แต่เกิดจาก “ทางรอด” ของชีวิต เช่นเดียวกับเรื่องราวของธุรกิจสมุนไพรแห่งนี้ ที่เริ่มต้นจากวินาทีที่ชีวิตเกือบถึงทางตัน เมื่อ R
กระทรวงเกษตรและสหกรณ์ได้ดำเนินโครงการพัฒนาเกษตรกรปราดเปรื่อง (Smart Farmer) เพื่อส่งเสริม สนับสนุน และยกระดับศักยภาพเกษตรกรให้ก้าวสู่การเป็น Smart Farmer และ Young Smart Farmer โดยมุ่งพัฒนาเกษตรกรอย่างรอบด้าน ให้มีความรู้ ทักษะ และทัศนคติที่สอดคล้องกับการทำเกษตรสมัยใหม่ เป็นต้นแบบ ในการประกอบอาชีพแก่เกษตรกรรายอื่น ตลอดจนเสริมสร้างความพร้อมในการรับมือกับการเปลี่ยนแปลงของสภาพภูมิอากาศ เทคโนโลยีที่ก้าวหน้า และความผันผวนของตลาดโลก ต้นแบบของเกษตรกรรุ่นใหม่ที่ประสบความสำเร็จในการพัฒนาการเกษตรอย่างยั่งยืน คือ นายธนวัฒน์ มโนวชิรสรรค์ Young Smart Farmer จังหวัดพังงา เกษตรกรผู้ผลิตมังคุดทิพย์พังงา ภายใต้แบรนด์ “สวนบ้านแม่” (บริษัทสวนบ้านแม่ จำกัด) ซึ่งเป็นสินค้า GI ของจังหวัดพังงา โดยได้รับการคัดเลือกเป็นเกษตรกรดีเด่นระดับภาคใต้ ประจำปี 2568 สาขาอาชีพทำสวน นายธนวัฒน์ เจ้าของสวนบ้านแม่ ตำบลบางม่วง อำเภอตะกั่วป่า จังหวัดพังงา ได้เริ่มเส้นทางอาชีพเกษตรกรรมตั้งแต่ปี 2558 โดยผันตัวจากอาชีพนักออกแบบ มาสานต่อสวนมังคุดของครอบครัว บนพื้นที่ 20 ไร่ ประมาณ 400 ต้น ได้พัฒนาการผลิตมังคุดและต่อยอดสู่การแปรรูป
ทะเลที่ไหนไม่ฟินเท่าเกาะสมุย จังหวัดสุราษฎร์ธานี แหล่งท่องเที่ยวตากอากาศที่คุณตักตวงความสุขได้ครบครัน ไม่ว่าจะเป็นทะเลใสสะอาด ธรรมชาติป่าเขา น้ำตก หรืออาหารอร่อยจากซีฟู้ดและอาหารพื้นบ้าน ใครที่วางแผนไปเกาะสมุยทริปนี้ อยากเชิญชวนให้ไปเยี่ยมชม “เรือนไทยเมล่อนฟาร์มสมุย” ตั้งอยู่เลขที่ 138/1 หมู่ที่ 1 ตำบลมะเร็ต อำเภอเกาะสมุย ฟาร์มแห่งนี้ปลูกเมล่อนเชิงพาณิชย์ มีจุดเด่นตรงความหวาน หอม กรอบ เพราะปลูกด้วยดินชายทะเล เป็นเมล่อนเกรดคุณภาพ รับรองมาตรฐาน GAP คุณอภิเชษฐ์ รตจีน หรือ คุณธง เจ้าของฟาร์มเมล่อนรายนี้เป็นคนกรุงเทพฯ ซื้อที่ดินและปลูกบ้านไว้ที่เกาะสมุย เห็นมีพื้นที่ว่างจึงใช้ประโยชน์ด้วยการปลูกเมล่อน ซึ่งเวลานั้นยังไม่มีใครปลูกเมล่อนจริงจัง หาความรู้จากหลายแหล่งเพื่อมาปรับใช้ปลูกเมล่อนบนพื้นที่เกาะสมุยเพราะมีสภาพอากาศแปรปรวน โดยเริ่มจากการสร้างโรงเรือนจำนวน 2 โรง เพื่อลองปลูกแล้วพบว่าผลผลิตมีคุณภาพดีระดับใช้ได้ มีรสหวาน กรอบ มีคนชื่นชอบ ขายหมด เมื่อเป็นเช่นนั้นจึงสร้างโรงเรือนเพิ่มอีก 4 โรง คุณธงบอกถึงเหตุผลที่ปลูกเมล่อนได้คุณภาพเพราะเกิดจากความโชคดีที่ก่อนสร้างบ้านขุดหน้าดินเก็บไว้ เป็นหน
แพะพันธุ์บอร์ เป็นแพะเนื้อที่นิยมนำมาเลี้ยงเป็นสายพันธุ์ที่มีเลือดร้อย เพราะจากการเป็นสายเลือดแท้นี้เอง จึงทำให้แพะพันธุ์บอร์เด่นในเรื่องของการให้เนื้อมาก เป็นแพะที่มีโครงสร้างขนาดตัวที่ใหญ่ โดยเกษตรกรส่วนใหญ่จะนิยมนำมาเลี้ยงเพื่อขยายพันธุ์จำหน่าย เพราะยังมีเกษตรกรหลายท่านที่ต้องการแพะพันธุ์บอร์มาต่อยอด นำไปปรับปรุงและพัฒนาแพะภายในฟาร์มให้มีคุณภาพต่อไป คุณชรินทร์ วิทยาภรณ์ หรือ คุณหนึ่ง เจ้าของแขมณรงค์ฟาร์มแพะ ตั้งอยู่เลขที่ 200 หมู่ที่ 9 ตำบลบางขุด อำเภอสรรคบุรี จังหวัดชัยนาท ดีกรีสถาปนิกหนุ่ม จากสาขาสถาปัตยกรรมและการวางแผน คณะสถาปัตยกรรมศาสตร์ สถาบันเทคโนโลยีพระจอมเกล้าเจ้าคุณทหารลาดกระบัง ได้ชื่นชอบในเรื่องของการทำปศุสัตว์ จึงได้มีการออกแบบวางแผนการทำฟาร์มแพะสร้างเป็นอาชีพเสริม จนเกิดรายได้ควบคู่ไปกับการทำงานประจำได้เป็นอย่างดี แพะเป็นสัตว์เลี้ยง อาชีพเสริมทำเงินได้ คุณหนึ่ง เล่าให้ฟังว่า อาชีพหลักของเขาเป็นสถาปนิก หลังจากที่แต่งงานและได้มาอยู่กับภรรยา ช่วงนั้นบ้านของภรรยามีการเลี้ยงสุกรไว้ ต่อมาจึงเกิดความสนใจในเรื่องของการเลี้ยงแพะ ทำให้ได้ศึกษาเรื่องของสายพันธุ์แพะจากแหล่งต่างๆ