เผาถ่าน
การเลี้ยงแพะนับเป็นอาชีพที่ชาวบ้านทุกพื้นที่ให้ความสนใจกันเพิ่มขึ้นเรื่อยๆ ทั้งนี้ อาจเป็นผลมาจากวิธี และการดูแลที่ไม่ยุ่งยาก รวมถึงต้นทุนไม่สูง ประกอบกับยังสามารถเลือกเลี้ยงเพื่อเป็นรายได้หลักหรือรองก็ได้ เพราะมีตลาดรองรับอย่างชัดเจน หากอนาคตจำนวนแพะในตลาดเพิ่มมากขึ้น ขณะที่กำลังซื้อไม่เพิ่มตามหรือเพิ่มอย่างช้าๆ ก็อาจทำให้ราคาซื้อ-ขายไม่สูงอย่างในอดีต ฉะนั้น ผู้เลี้ยงแพะรายใหม่จึงอาจต้องทบทวนวิธีการเลี้ยงแพะให้รัดกุม หาตลาดหรือผู้รับซื้อที่ชัดเจนเสียก่อนการตัดสินใจ แต่สำหรับชาวบ้านอำเภอขามสะแกแสง อย่าง คุณจารุ จารุชัยสิริ หรือ ลุงจารุ วัย 72 ปี พักอยู่บ้านเลขที่ 87 หมู่ที่ 1 บ้านโนนเมือง ตำบลโนนเมือง อำเภอขามสะแกแสง จังหวัดนครราชสีมา ที่เพิ่งหันมาเลี้ยงแพะรายนี้ดูจะไม่ธรรมดา เพราะไม่ตั้งใจเลี้ยงแพะขายเพียงอย่างเดียว เนื่องจากอาจประสบปัญหาราคาในอนาคต แต่ยังนำมูลแพะมาใส่ถุงขาย แถมยังนำไม้กระถินที่แพะกินมาเผาเป็นถ่านขาย มีรายได้เพิ่มขึ้นแบบคู่ขนานอีกด้วย เดิมลุงจารุมีอาชีพเกษตรด้วยการทำนากับพืชอื่นๆ แต่ประสบปัญหาฟ้าฝนไม่ตกตามฤดูสร้างความเสียหายแล้วยังมีผลกระทบต่อรายได้ตามมา ด้วยเหตุนี้จึ
วันที่ 30 มีนาคม 2560 สถานการณ์พายุในพื้นที่ จ.สกลนคร ยังเกิดต่อเนื่องแม้สถานการณ์เริ่มเบาลง แต่ยังส่งผลให้ต้นไม้ตามถนนต่างๆหักโค่นทับถนน กลับผลดีต่อชาวบ้านโนนสูง ต.พังขว้าง อ.เมือง จ.สกลนคร ถือโอกาสนำรถไถนาเดินตามตระเวนไปตามท้องถนนในพื้นที่ จากนั้นนำเอาต้นไม้ เช่น ต้นยูคา ต้นกระถิน ต้นขี้เหล็ก และต้นไม้ทั่วไป ที่หักโค่นจากแรงลมพายุ ทำการตัดแต่งกิ่งให้ได้ขนาด จากนั้นขนไปยังที่นาซึ่งทำเป็นเตาดินสำหรับเผาถ่าน นายทวีศักดิ์ สำราญใจ อายุ 55 ปี กล่าวว่า ตนมีอาชีพรับจ้างทั่วไป แต่ช่วงนี้พายุได้พัดเอาต้นไม้ตามถนนและในบริเวณบ้านของชาวบ้านหักโค่น ตนจะอาสาไปตัดต้นไม้นำออกจากพื้นที่ให้แทนโดยไม่มีค่าจ้าง จากนั้นตากแดดให้แห้งพอดี ก่อนจะใส่เตาเผาถ่าน โดยใช้เวลาในการเผาถ่านต่อรอบ 10-12 วัน จะได้ถ่านประมาณ 10 กระสอบปุ๋ย ขายกระสอบปุ๋ยละ 160 บาท ใน 1 เดือนจะมีรายได้จากการเผาถ่ายขายประมาณ 4-5 พันบาท เป็นรายได้เสริมอย่างดีโดยไม่ได้ลงทุนอะไรมากนอกจากค่าน้ำมันรถไถถือว่าเป็นการพลิกวิกฤตเป็นโอกาสในช่วงที่เกิดพายุฤดูร้อนในระยะนี้
ปกติชาวสวนลำไยจะต้องตัดแต่งกิ่งลำไยหลังการเก็บเกี่ยว กิ่งลำไยจะกลายเป็นขยะเหลือใช้แต่เกษตรกรชาวอำเภอเชียงคำ จังหวัดพะเยา ได้นำกิ่งลำไยมาเผาถ่านใช้ในครัวเรือน ปรากฎว่า ถ่านไม้ลำไยขี้เถ้าน้อย ไฟแรง จึงผลิตถ่านไม้ลำไยออกขาย เป็นสินค้าเสริมรายได้ในสวนลำไยได้อย่างดี เกษตรกรเจ้าของไอเดียดังกล่าว คือ นายจันทร์ แสงศรีจันทร์ บ้านเลขที่ 68 หมู่ 12 ต.น้ำแวน อ.เชียงคำ จ.พะเยา ปลูกลำไยประมาณ 200 ต้น ทุกปีจะต้องมีการตัดแต่งกิ่งลำไย เพื่อจัดพุ่มและให้ผลผลิตมากขึ้น ลูกโต ซึ่งการตัดแต่งกิ่งลำไยนั้นกิ่งของไม้ลำไยที่ตัดหากปล่อยทิ้งก็เสียดาย ดังนั้นจึงนำมาทำเป็นฟืนหรือทำถ่านไม้ลำไยสำหรับใช้ในครัวเรือน ปีแรกๆเมื่อลองนำมาทำพบว่า ถ่านที่ทำมาจากไม้ลำไยจะมีเนื้อแน่น ขี้เถ้าน้อย ไฟแรง ทำให้ประหยัดเวลาในการทำอาหาร แต่ละปีจะมีต้นลำไยประมาณ 200 ต้น ที่จะตัดแต่งกิ่งแล้วนำมาแปรรูปเป็นถ่านไม้ลำไยจะได้ถ่านน้ำหนักไม่น้อยกว่า 500 กก. เก็บไว้ใช้ได้ตลอดทั้งปี ส่วนที่เหลือก็ขายให้กับเพื่อนบ้านและผู้ที่นิยมใช้ถ่าน กก.ละ 12 บาท นายจันทร์ กล่าวต่อว่า การตัดแต่งกิ่งลำไยของชาวสวนลำไยน้ำแวนจะตัดทุกปี บ้างก็ขายเป็นฟืนให้แก่โรงงาน
