เมืองน่าอยู่
จากแผนแม่บทเพื่อการพัฒนาอย่างยั่งยืนดังกล่าวพบว่าไม่ได้มีแต่เรื่องสังคม และเศรษฐกิจ แต่ได้ให้ความสำคัญไปถึงเรื่องสิ่งแวดล้อม ที่ทำให้ไม่ว่าจะดำเนินโครงการใด จำเป็นจะต้องมีการประเมินผลกระทบด้านสิ่งแวดล้อมก่อนเสมอ การจัดการ “เมืองน่าอยู่” จึงต้องควบคู่ “สิ่งแวดล้อมที่ยั่งยืน” กลายเป็นที่มาของ “หลักสูตรวิทยาศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชาการจัดการเมืองน่าอยู่ และสิ่งแวดล้อมที่ยั่งยืน” จัดโดยคณะสิ่งแวดล้อมและทรัพยากรศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหิดล ซึ่งเป็นหลักสูตรเดียวในประเทศไทย ที่รวมเอาเรื่องการจัดการเมือง และการจัดการสิ่งแวดล้อมเอาไว้อย่างลงตัวตามแนวทางของ “Agenda21” แห่งสหประชาชาติ ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร. มณฑิรา ยุติธรรม ประธานหลักสูตรวิทยาศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชาการจัดการเมืองน่าอยู่และสิ่งแวดล้อมที่ยั่งยืน คณะสิ่งแวดล้อมและทรัพยากรศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหิดล ได้กล่าวถึงยุทธศาสตร์การจัดการเมือง โดยใช้มิติของสิ่งแวดล้อมเพื่อการพัฒนาอย่างยั่งยืนว่า ปัจจุบันได้มีการประยุกต์ใช้ “การวางแผนยุทธศาสตร์เมือง และเกณฑ์ชี้วัดด้านสิ่งแวดล้อมเมือง” มาเป็นตัวช่
จังหวัดน่าน เป็นจังหวัดหนึ่งในไม่กี่จังหวัด ที่ยังคงรักษาเอกลักษณ์ วัฒนธรรม สร้างความเป็นอัตลักษณ์ของจังหวัดให้ติดตาตรึงใจผู้ที่ไปเยี่ยมเยือนให้ได้เห็นอยู่เสมอ สำนักงานมาตรฐานสินค้าเกษตรและอาหารแห่งชาติ (มกอช.) เลือกจังหวัดน่าน เป็นจังหวัดนำร่อง ในการส่งเสริมการนำมาตรฐานไปใช้ในสถานศึกษาระดับมัธยม ด้วยเหตุผลที่โรงเรียนหลายแห่งในจังหวัดน่าน มีโรงเรียนระดับมัธยมศึกษาหลายแห่ง ที่ยังคงหลักสูตรการสอนในเชิงวิชาชีพ เพื่อนำทักษะที่ได้ไปประกอบอาชีพในอนาคต อีกทั้งยังมีโรงเรียนหลายแห่งเป็นโรงเรียนประจำ รับนักเรียนที่มีปัญหาครอบครัว ขาดความพร้อม และมีภูมิลำเนาห่างไกล จำเป็นต้องพักค้างที่โรงเรียน เป็นเสมือนโรงเรียนกินนอน ดังนั้น ภาระค่าใช้จ่ายเรื่องปากท้องก็เป็นส่วนหนึ่งที่โรงเรียนต้องรับผิดชอบ และการทำการเกษตรภายในโรงเรียน เพื่อให้ได้ผลผลิตมาใช้เป็นวัตถุดิบในการประกอบอาหาร ก็เป็นวิธีหนึ่งในการลดภาระค่าใช้จ่ายภายในโรงเรียน มกอช. เลือกโรงเรียน 6 แห่ง ที่จังหวัดน่าน เป็นโรงเรียนนำร่อง ในการส่งเสริมมาตรฐาน GAP (Good Agriculture Practice) ให้ได้อาหารปลอดภัย และนักเรียนปฏิบัติได้จริง แท้จริงแล้ว มกอช. เห
