แปรรูปมะนาว

หากพูดถึง “เลมอน มี ฟาร์ม” (Lemon Me Farm) ของ คุณมิ้น หรือ คุณฉัตรชัย ดีสวัสดิ์ หลายท่านอาจมีโอกาสไปเยี่ยมมอาณาจักรมะนาวของคุณมิ้นที่ครบตั้งแต่ต้นน้ำ กลางน้ำ ถึงปลายน้ำ การทำสวนมะนาวญี่ปุ่นอย่างไรให้ได้มะนาวที่มีคุณภาพ การแปรรูปมะนาว การทำตลาดมะนาวผ่านดีไซน์ของผลิตภัณฑ์ที่ทันสมัยสไตล์แดนอาทิตย์อุทัย คุณฉัตรชัย ดีสวัสดิ์ หรือ มิ้น วิศวกรหนุ่ม ดีกรีปริญญาตรีด้านวิศวกรรมศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย และเป็นหนึ่งในเกษตรคนเมือง ที่เป็นเจ้าของสวนมะนาวเกือบร้อยไร่ในพื้นที่จังหวัดนครปฐม ภายใต้ชื่อ “เลมอน มี ฟาร์ม” (Lemon Me Farm) เรียกว่า เป็นสวนมะนาวที่โดดเด่นใกล้พื้นที่กรุงเทพมหานคร ซึ่งเขามีแนวคิดการทำอาณาจักรมะนาวมาจากการสานต่อการทำสวนมะนาวของคุณพ่อ ที่มีอาชีพเป็นเกษตรกรซึ่งทั้งปลูกและขายมะนาวเองมานาน และสามารถส่งลูกเรียนวิศวกรจนจบก็เพราะการทำสวนมะนาว ทำให้คุณฉัตรชัยต่อยอดสวนมะนาวมาเป็น “อาณาจักรมะนาว” ที่นอกจากจะมีสวนมะนาวแล้ว ยังมีมะนาวแปรรูป ใส่ในผลิตภัณฑ์ที่มีดีไซน์ โดนใจตลาด คุณฉัตรชัยเล่าว่า เดิมทีก่อนจะมีเป็นสินค้าแปรรูปมาจากมะนาว และอยู่ในกลุ่มผลิตภัณฑ์ต่างๆ นั้น ได้เคยทำน้ำมะนาวผส

มะนาว เป็นไม้ผลชนิดหนึ่งที่ใครหลายๆ คนรู้จักกันดี ด้วยรสเปรี้ยว ที่มีความโดดเด่นจนกลายเป็นเครื่องปรุงที่มีความหลากหลาย เพราะนอกจากจะทำให้รสชาติอาหารไทย อย่างต้มยำกุ้ง ต้มแซ่บ ยำ นึ่ง ส้มตำ ลาบ มีรสชาติที่อร่อยติดปากคนไทยและชาวต่างชาติแล้ว มะนาวยังมีคุณสมบัติเป็นสมุนไพรที่สามารถช่วยป้องกันโรคลักปิดลักเปิดได้ เพราะเนื่องจากในมะนาวนั้นมีวิตามินซีเป็นปริมาณมาก ในบรรดาเครื่องปรุงรส มะนาวถือว่ามีความสำคัญทางเศรษฐกิจชนิดหนึ่งที่ตลาดมีความต้องการสูงตลอดทั้งปี แต่อย่างไรก็ตาม ในบางช่วงมะนาวมีปริมาณมากเกินความต้องการของผู้บริโภคจนล้นตลาด ส่งผลทำให้ราคามะนาวถูก เกษตรกรผู้ปลูกตลอดจนแม่ค้าพ่อค้า กลุ่มแม่บ้านเกษตรกรในชุมชนจึงได้นำมะนาวมาผ่านกระบวนการถนอมอาหาร โดยการนำมาแปรรูปเป็นผลิตภัณฑ์เก็บรักษาให้ได้นานที่สุด มะนาวสามารถนำไปแปรรูปได้หลากหลายรูปแบบ อาทิ น้ำมะนาวเข้มข้น มะนาวแช่อิ่มตากแห้ง มะนาวดอง แยมมะนาว มะนาวกวนปรุงรส เปลือกมะนาวสามรส เปลือกมะนาวแช่อิ่ม เปลือกมะนาวเชื่อม และนอกจากนี้ มะนาวยังสามารถนำมาแปรรูปเป็นมะนาวผงปรุงรสและมะนาวผงพร้อมดื่ม โดยศูนย์เรียนรู้ชุมชนต้นแบบ กลุ่มแม่บ้านเกษตรกรโพธิ

มะนาว ในภาษาแขมร์ เรียกว่า “โกรจฉมาร์” แยกศัพท์ได้ว่า “โกรจ” แปลว่า ส้ม “ฉมาร์” แปลว่า เล็ก รวมความแล้ว แปลว่า “ส้มเล็ก” ส้มลูกเล็กๆ แขมร์ หมายถึง มะนาว เราชาวไทยมีคำพ้องเสียงมากมาย อย่าง คำว่า “รถ” กับ “รส” ใครเอ่ยคำไหนออกมา เราจะทราบความหมายได้ทันที ด้วยการดูจากสถานการณ์ที่พูด เช่นเดียวกับกัมพูชา หากพูด คำว่า “ฉมาร์” ก็มี คำว่า “ฉมา” ที่เขียนเกือบจะเหมือนกัน และออกเสียงเหมือนกัน จะรู้ความหมายได้ก็ต้องดูสถานการณ์ที่พูด หรือบริบทแวดล้อม คำว่า “ฉมาร์” ที่มีตัว “ร” สะกด แปลว่า เล็ก หรือบาง ส่วน คำว่า “ฉมา” ไม่มี “ร” แปลว่า แมว อย่างปราสาทหินในเขตบันทายมีชัย เขตติดต่อกับจังหวัดสระแก้ว ชื่อว่า “บันทายฉมาร์” แปลว่า ปราสาทเล็ก แต่คนทั่วไป แม้แต่ชาวกัมพูชาเองบางคนก็ยังเข้าใจผิด คิดว่า แปลว่า “ปราสาทแมว” นั่นเป็นเรื่องของภาษา มาเข้าครัวกันดีกว่า ครัวไทยและแขมร์มีมะนาว ใช้ปรุงอาหารกัน ทำให้เกิดสวนมะนาวในภูมิภาคต่างๆ และบางครัวเรือนก็ปลูกมะนาวเพื่อนำมาปรุงอาหารกันอย่างกว้างขวาง ในประเทศไทยเคยมีบางช่วงมะนาวแพง อดีตนายกรัฐมนตรีบางท่านแนะให้นำมะม่วงมาใช้แทนมะนาว นอกจากไม่ได้รับคะแนนเสียงเพิ่มแล้ว ย

สมุทรสาครขึ้นแท่นแหล่งปลูกมะนาวอันดับ 3 ของประเทศ เกษตรกรแห่ปลูกเพิ่มกว่า 2,500 ไร่ กระทรวงเกษตรฯ พาณิชย์ หนุนจดทะเบียน GI ด้านสหกรณ์ปลูกมะนาวบ้านแพ้วฯ ไอเดียเจ๋ง แปรรูปมะนาว พร้อมปั้นแบรนด์ “มีนาว” เจาะกลุ่มรักสุขภาพ ร้านอาหาร วอนรัฐสนับสนุนโรงงานใหม่ช่วยเพิ่มกำลังการผลิต นายเศรณี อนิลบล เกษตรจังหวัดสมุทรสาคร เปิดเผย “ประชาชาติธุรกิจ” ว่า จังหวัดสมุทรสาครมีพื้นที่ปลูกมะนาวประมาณ 8,000 ไร่ เพิ่มขึ้นจากปี 2558 ประมาณ 2,500 ไร่ แต่ยังเป็นอันดับ 3 รองจากเพชรบุรี และราชบุรี เนื่องจากในช่วง 3-4 ปีที่ผ่านมาราคามะนาวสูงขึ้นจึงจูงใจเกษตรกรหันมาปลูกมะนาวเพิ่มมากขึ้น ซึ่งส่วนใหญ่ปลูกมากที่ อ.บ้านแพ้ว ประมาณ 80% ส่วนที่เหลือกระจายใน อ.เมือง และกระทุ่มแบน โดยพันธุ์มะนาวที่นิยมปลูก ได้แก่ พันธุ์แป้นพวงบ้านแพ้ว และพันธุ์แป้นรำไพ จุดเด่นคือ เปลือกบาง น้ำเยอะ และมีกลิ่นหอม จึงเป็นที่ต้องการของตลาด ขณะที่ตลาดส่วนใหญ่เกือบ 100% เป็นการบริโภคในประเทศ แหล่งจำหน่ายหลักอยู่ที่ตลาดไท ซึ่งจะมีทั้งเกษตรกรรมกลุ่มไปจำหน่ายเอง และอีกส่วนมีพ่อค้ารวบรวมและกระจายอยู่ตามจุดใหญ่ นอกจากนี้ยังมีพ่อค้าจากทางภาคใต้มารับซื

คุณมงคล สุทธิสาร หรือ คุณกอล์ฟ เจ้าของบ้านสวนช่อจันทร์ เลขที่ 20 หมู่ที่ 2 บ้านสะอาด ตำบลพรสวรรค์ อำเภอเสลภูมิ จังหวัดร้อยเอ็ด จบการศึกษาระดับปริญญาตรี การตลาด โดยก่อนหน้านี้คุณกอล์ฟทำงานที่ร้านอาหารระดับ 5 ดาว อยู่ที่กรุงเทพฯ ฝ่ายการตลาด ด้วยหน้าที่ต้องมีการจัดหาซื้อวัตถุดิบ บวกกับร้านอาหารที่คุณกอล์ฟทำ มีมากถึง 6 สาขา ช่วงหน้าแล้งร้านอาหารประสบปัญหาขาดแคลนมะนาวเป็นอย่างมาก ทางเชฟไม่สามารถหามะนาวมาทำอาหารได้พอ คุณกอล์ฟจึงต้องลงมาช่วยหาวัตถุดิบ ช่วงนั้นไปเกือบทุกตลาดก็ไม่ค่อยมี หายากมาก มะนาวแป้นรำไพที่เคยใช้ขาดตลาด จึงหันมาใช้มะนาวพันธุ์อื่นแทน แต่ด้วยคุณสมบัติของมะนาวพันธุ์อื่นไม่สามารถสู้แป้นรำไพได้ เพราะมะนาวแป้นรำไพมีลักษณะเด่น เปลือกบาง น้ำหอม ได้รสชาติ ช่วงนั้นลูกค้าที่ร้านขาดหายไปเลย คือรสชาติไม่ได้ กลิ่นไม่ได้ คุณกอล์ฟจึงต้องกลับไปใช้มะนาวแป้นรำไพอย่างเดิม ถึงแม้ว่าราคา ลูกละ 15 บาท ก็ต้องยอม ณ ตอนนั้น คุณกอล์ฟเลยมีความคิดว่าหันมาปลูกมะนาวดีกว่า ปลูกแล้วส่งร้านอาหารที่ตนเองทำงานอยู่นี่แหละ ปลูกแล้วได้ผลดีมาก ทีนี้ผลผลิตไม่พอที่จะส่งร้านอาหารทั้ง 6 สาขา ด้วยเมนูที่หลากหลาย วันห