ไข่น้ำ-ผำ
สมัยเรียนโบราณคดีที่ศิลปากร ผมจำได้ว่ามีปราสาทโบราณหลังหนึ่งในรายชื่อปราสาทเขมร ภาคตะวันออกเฉียงเหนือ คือปราสาทหนองไข่น้ำ บ้านโคกงิ้ว ตำบลปะคำ อำเภอปะคำ บุรีรัมย์ ผมไม่เคยไปสำรวจปราสาทหลังนี้หรอกครับ แถมตอนนั้นก็ไม่เคยนึกสงสัยด้วยซ้ำว่า ไข่น้ำนี่มันคืออะไรแน่ จะบอกว่าโบราณคดีไทยเวลานั้นไม่ค่อยสนใจเรื่องชื่อบ้านนามเมือง (Place name) ที่อาจจะเชื่อมโยงไปถึงเรื่องอื่นๆ ได้ ก็เห็นจะจริง หวังว่าตอนนี้สถานการณ์น่าจะดีขึ้นบ้างแล้ว ผมมารู้ตอนหลังว่า ไข่น้ำนั้นคืออีกชื่อหนึ่งของสาหร่ายน้ำเม็ดกลมจิ๋วๆ ที่ส่วนใหญ่คนรู้จักในชื่อ “ผำ” (Swamp algae) เป็นของที่ชาวบ้านช้อนไปทำอาหารกินมานานแล้ว ไข่น้ำ เป็นคำภาษาไทย ดังนั้น ปราสาท “หนองไข่น้ำ” จึงเป็นปราสาทแบบเขมร ที่ภายหลังคงมีชุมชนที่ใช้ภาษาไทยเคลื่อนย้ายเข้าไปตั้งบ้านเรือนแวดล้อมอยู่ ชื่อหนองไข่น้ำ ยังมีซ้ำอีกหลายแห่ง เช่น ที่อำเภอเมือง นครราชสีมา, อำเภอหนองแค สระบุรี บ่งถึงการเรียกนามสถานที่ด้วยชื่อของกินที่ตนคุ้นเคยอย่างแท้จริง ไข่น้ำ หรือ ผำ นี้ ถ้าจัดประเภทตามสรรพคุณโภชนาการ คงเข้าทำเนียบตามกระแส super foods สมัยใหม่ คือเป็นวัตถุดิบซึ่งมีสารอาหารส
