จากสถานการณ์การระบาดของโรคติดเชื้อไวรัสโคโรนา 2019 (COVID-19) ที่พบครั้งแรกในประเทศไทย ในช่วงเดือนมกราคม 2563 จนถึงปัจจุบันเป็นระยะเวลา 2 ปี ได้ส่งผลกระทบทางการศึกษากับการศึกษาอย่างมาก เนื่องจากสถานศึกษาถูกสั่งปิด เด็กนักเรียนนักศึกษาต้องหยุดการเรียนในโรงเรียน และปรับตัวเข้าสู่วิถีชีวิตแบบใหม่ (New Normal) ที่ใช้เทคโนโลยีการศึกษาทางไกล ในระบบ DLTV การเรียนการสอนผ่านทีวี ใช้ระบบออนไลน์ ผ่าน Internet แทน
ซึ่งการปรับเปลี่ยนวิธีการเรียนการสอนย่อมมีทั้งข้อดีและข้อเสีย ที่สถาบันการศึกษาต่างๆ ต้องพยายามหาทางปรับปรุงและเลือกในแนวทางการเรียนการสอนที่ดีที่สุดสำหรับเยาวชนไทย อย่างไรก็ตาม ยังมีเยาวชนไทยกลุ่มหนึ่งที่ปรับตัวได้ดีกับการเปลี่ยนแปลงที่เกิดขึ้น พวกเขาไม่หยุดนิ่งในการศึกษาค้นคว้าจนประสบความสำเร็จในการพัฒนาสิ่งประดิษฐ์ใหม่ๆ และได้รับรางวัล สิ่งประดิษฐ์ระดับเยาวชน โครงการ Thailand New Gen Inventor’s Award : I-New Gen Award 2021 ในงานวันนักประดิษฐ์ 65 ซึ่งจัดโดย สำนักงานการวิจัยแห่งชาติ (วช.) ณ ศูนย์นิทรรศการและการประชุมไบเทค บางนา เมื่อเร็วๆ นี้
รถตัดหญ้าบังคับด้วยคลื่นวิทยุ
“รถตัดหญ้าและพ่นสารทางชีวภาพ โดยใช้กลไกการบังคับด้วยคลื่นวิทยุสำหรับการแก้ไขปัญหาการปลูกทุเรียนของเกษตรกร” เป็นผลงานของนักเรียนโรงเรียนสาธิตมหาวิทยาลัยขอนแก่น ฝ่ายมัธยมศึกษา (มอดินแดง) ประกอบด้วย นางสาวกมลนันท์ วงศ์พรมบุตร นายคุณากร ตั้งตระกูล นางสาวญาณภา สิงห์คราม นายวงศ์รวี ศรีไชยโย และ นายปวริศ กองเงินนอก คว้ารางวัลรองชนะเลิศ อันดับ 1 ระดับมัธยมศึกษา กลุ่มการเกษตร ได้รับเหรียญรางวัล Gold เงินรางวัลจำนวน 40,000 บาท พร้อมเกียรติบัตรประกาศเกียรติคุณ จาก ดร.วิภารัตน์ ดีอ่อง ผู้อำนวยการสำนักงานการวิจัยแห่งชาติ
เนื่องจากพื้นที่หมู่บ้านซำตารมย์ ตำบลตระกาจ อำเภอกันทรลักษ์ จังหวัดศรีสะเกษ เป็นแหล่งผลิต “ทุเรียนภูเขาไฟ” ที่มีชื่อเสียง แต่เกษตรกรยังขาดความรู้เรื่องการกำจัดวัชพืชในแปลงปลูกทุเรียน ส่งผลให้ต้นทุเรียนได้รับแร่ธาตุและสารอาหารไปหล่อเลี้ยงลำต้นไม่เพียงพอแล้ว ยังประสบปัญหาการแพร่ระบาดของแมลงศัตรูพืชคือ เพลี้ยไก่แจ้ทุเรียน ทำลายใบอ่อนทุเรียน ทำให้ต้นทุเรียนได้ผลผลิตน้อย
เกษตรกรชาวสวนทุเรียนบ้านซำตารมย์ นิยมใช้เครื่องตัดหญ้าแบบสะพายที่ใช้แรงงานคน ซึ่งไม่เหมาะสมกับการตัดหญ้าในบริเวณที่มีพื้นที่กว้าง ส่วนเครื่องตัดหญ้าแบบรถขับ แม้ใช้ได้กับพื้นที่สวนที่มีบริเวณกว้างได้ดี แต่มีราคาแพงและมีข้อจำกัดเรื่องการดูแลรักษาของระบบเครื่องยนต์ไฮโดรลิกที่ค่อนข้างซับซ้อน ต้องใช้ผู้เชี่ยวชาญในการซ่อมบำรุงรักษา
ดังนั้น เยาวชนนักวิจัยของโรงเรียนสาธิตมหาวิทยาลัยขอนแก่น จึงเกิดแนวคิดพัฒนารถตัดหญ้าที่ควบคุมด้วยรีโมตวิทยุผ่านการส่งสัญญาณด้วยคลื่นวิทยุ เพื่อทำหน้าที่กำจัดวัชพืชและแมลงศัตรูพืชของต้นทุเรียนในพื้นที่ที่มีขนาดกว้าง รวมทั้งดัดแปลงรถตัดหญ้านี้ให้สามารถฉีดพ่นสารสกัดที่มีฤทธิ์ในการยับยั้งแมลงศัตรูพืชของทุเรียน เพื่อประหยัดเวลาการทำงานและลดค่าใช้จ่ายในการกำจัดวัชพืชและแมลงศัตรูพืชของต้นทุเรียนในเวลาเดียวกัน แล้วยังช่วยให้เกษตรกรมีผลกำไรเพิ่มขึ้นในระยะยาวอีกด้วย
โลชั่นบำรุงผิวกายจากเปลือกทุเรียน
“ผลิตภัณฑ์ต้านอนุมูลอิสระจากสารในเปลือกทุเรียน” เป็นผลงานของเยาวชนจากโรงเรียนพุนพินพิทยาคม จังหวัดสุราษฎร์ธานี ประกอบโดย นายวิศรุต เอียดแก้ว นายวรวิชญ์ พลวิชัย นายจิรวัฒน์ ทิพย์พินิจ นายชินกฤต กาญจนกำเนิด และ นางสาวพวงพกา ชาตรีทัพ นักเรียนระดับชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 6 โดยมี คุณครูจิราภรณ์ สมฤดี และ คุณครูจารุวรรณ รักษ์รอด เป็นคุณครูที่ปรึกษา โดยผลิตภัณฑ์ดังกล่าว ได้ส่งเข้าประกวดในโครงการ Thailand New Gen Inventor’s Award : I-New Gen Award 2021 และสามารถคว้ารางวัลชนะเลิศ ระดับมัธยมศึกษา ด้านสุขภาพและการแพทย์
เปลือกทุเรียน เป็นขยะเหลือทิ้งทางการเกษตรที่พบมากในพื้นที่ภาคใต้ แต่ละปีมีขยะเปลือกทุเรียนสูงถึงร้อยละ 50 ของปริมาณทุเรียนทั้งหมด เยาวชนจากโรงเรียนพุนพินพิทยาคมได้ศึกษาพบว่า เปลือกทุเรียนมีสารสำคัญเรียกว่า สารกลุ่มฟินอลิก ซึ่งมีคุณสมบัติต้านอนุมูลอิสระ จึงเกิดแนวคิดนำขยะเปลือกทุเรียนมาพัฒนาเป็นผลิตภัณฑ์โลชั่นบำรุงผิวกายสำหรับผู้ชาย เรียกว่า “Extra DU” โลชั่นมีลักษณะเนื้อเนียนละเอียดค่อนข้างหนืด สีเนื้อโลชั่นมีสีครีม-ขาว กลิ่นโลชั่นหอมและมีกลิ่นเฉพาะตัว ทาง่ายซึมเข้าผิวได้ดี ไม่เหนียวเหนอะหนะ ผู้ใช้มีสุขภาพผิวดีแบบธรรมชาติแล้ว ยังช่วยลดปริมาณขยะเปลือกทุเรียน ทั้งเพิ่มมูลค่าให้กับเปลือกทุเรียนและสร้างรายได้ให้ชุมชนอีกด้วย
นวัตกรรมสีกันไฟนาโนซิลิกาจากแกลบ
นวัตกรรมสีกันไฟนาโนซิลิกาจากแกลบ “Sekam” เป็นผลงานของนักเรียนมัธยมศึกษา โรงเรียนคัมภีร์วิทยา อำเภอบันนังสตา จังหวัดยะลา ประกอบด้วย นางสาวนูรมา แวมะมิง นายอัฟฟาน สา นายซับรี เจะเลาะ นายยุลกิฟลี แม และ ดร.ฮาซัน ดอปอ นายมูฮัมหมัดซุกรี มาแจ อาจารย์ที่ปรึกษา
นวัตกรรมสีกันไฟไหม้นาโนซิลิกาจากแกลบ “Sekam” มีแรงบันดาลใจมาจากพื้นที่จังหวัดยะลามีการทำเกษตรกรรมเยอะและมีขยะเหลือใช้ประเภทแกลบกองทิ้งไว้เป็นจำนวนมาก บางคนใช้วิธีเผาทำลายทำให้เกิดมลภาวะทางอากาศตามมา เนื่องจากประเทศไทยมีการเกิดอัคคีภัยเยอะทุกปี แต่สีกันไฟที่มีขายในท้องตลาดมีราคาแพงมาก เยาวชนนักวิจัยทีมนี้ได้ศึกษาพบว่า แกลบมีซิลิกาเป็นองค์ประกอบหลัก ตัวซิลิกาทนความร้อนสูง จึงเกิดแนวคิดนำซิลิกามาพัฒนามาเป็นสีกันไฟ นาโนซิลิกาจากแกลบ “Sekam”
ซึ่งหลักการทำงาน แค่นำสีกันไฟไปผสมกับสีทาบ้านทั่วไปหรือผสมกับสีรองพื้น ในอัตราส่วน 1 ต่อ 100 เพียงแค่ 1% ใช้ทาทั้งภายนอกและภายใน จะเพิ่มคุณสมบัติกันไฟได้ เนื่องจากตัวนาโนซิลิกาในสีจะกระจายตัวเคลือบผิวของบ้าน ทำให้บ้านไม่ไหม้ ผลการทดสอบด้วยเทคนิค TGA กับมหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์พบว่า เมื่อใช้ปริมาณซิลิกาเพียงแค่ 1% สามารถทนความร้อนได้มากถึง 700 องศาเซลเซียส
ประโยชน์ของ นวัตกรรมสีกันไฟนาโนซิลิกาจากแกลบ “Sekam” คือ 1. สามารถลดขยะจากแกลบ 2. ลดการเผาแกลบ 3. ลดและป้องกันการลุกลามของไฟ 4. เพิ่มมูลค่าให้กับแกลบ 5. นวัตกรรมสีกันไฟนาโนซิลิกาจากแกลบสามารถขายในราคาย่อมเยาที่ประชาชนเข้าถึงได้
หากผู้ประกอบการรายใดสนใจนำนวัตกรรมสีกันไฟนาโนซิลิกาจากแกลบ “Sekam” ไปใช้ประโยชน์เชิงการค้า สามารถติดต่อสอบถามข้อมูลเพิ่มเติมได้ที่ โรงเรียนคัมภีร์วิทยา โทร. 098-007-5729
ปัญหาปลาหมอคางดำ สร้างความปวดหัวให้แก่ชาวประมงอย่างมากเพราะเป็นสัตว์ต่างถิ่นที่ปรับตัวได้เก่ง สามารถอยู่ได้ในแหล่งน้ำทุกประเภท สามารถแพร่พันธุ์ได้อย่างรวดเร็ว กำจัดเท่าไหร่ก็ไม่หมดไม่สิ้น ในรายการ เปลี่ยนมุมคิด สถานีโทรทัศน์รัฐสภา วันที่ 25 พฤษภาคม 2569 เวลา 20.15 น.คุณธวัช สุระบาล ประธานคณะกรรมาธิการการเกษตรและสหกรณ์ วุฒิสภา กล่าวตอนหนึ่งว่า ปัญหาปลาหมอคางดำไม่ควร “หาคนผิด” เพราะมีหลายปัจจัยไม่รู้ว่ามาจากอะไร กรณีปัญหาการลักลอบนำเข้าสัตว์ต่างถิ่นรวมทั้งประเด็นความรับผิดชอบคงต้องรอฟังข้อเท็จจริงจากกระบวนการศาล ทุกวันนี้ หลายพื้นที่ประสบปัญหาเรื่องคุณภาพน้ำอยู่แล้ว จำเป็นต้องจัดการทั้งระบบนิเวศ ไม่ใช่มองแค่ปัญหาปัญหาหมอคางดำเพียงอย่างเดียว ปัญหาเฉพาะหน้าที่ต้องเร่งเดินหน้าจัดการก็คือ ช่วยเหลือเกษตรกรที่ได้รับผลกระทบ รวมทั้งควบคุมการแพร่ระบาด ลดประชากรปลา ผ่านโมเดล “จับ-ลด-ใช้ประโยชน์” พร้อมเปลี่ยนมุมมอง หมอคางดำ จากวายร้ายเป็นทรัพยากร ที่สามารถ นำไปใช้ประโยชน์ได้หลากหลายทั้ง อาหารคน อาหารสัตว์ อาหารพืช ปลาป่น วัตถุดิบเลี้ยงปูขาว และสินค้าโอท็อป เพื่อสร้างห่วงโซ่เศรษฐกิจใหม่ให้ชุมชน
ในวันที่โลกกำลังเผชิญวิกฤตสภาพภูมิอากาศ ทั้งภัยแล้ง อุณหภูมิสูง ดินเสื่อม และต้นทุนการผลิตที่พุ่งสูงขึ้น การทำเกษตรจึงยากกว่าที่เคย โดยเฉพาะปัญหาราคาปุ๋ยและคุณภาพดินที่ถดถอยต่อเนื่อง จนเกษตรกรจำนวนมากต้องลงทุนเพิ่ม แต่ผลผลิตกลับไม่เพิ่มตาม “ไบโอชาร์” จึงถูกมองว่าเป็นหนึ่งในทางรอดสำคัญของภาคเกษตรยุคใหม่ เพราะไม่ใช่เพียงถ่านธรรมดา แต่คือคาร์บอนจากชีวมวลพืชที่มีโครงสร้างรูพรุนสูง ช่วยฟื้นฟูดินถึงระดับโครงสร้างพื้นฐาน ทำให้ดินร่วนซุย อุ้มน้ำได้ดี ลดการสูญเสียธาตุอาหาร และช่วยให้จุลินทรีย์ที่มีประโยชน์เติบโตได้มากขึ้น และสิ่งที่น่าสนใจคือ เกษตรกรสามารถผลิตไบโอชาร์ใช้เองได้จากเศษวัสดุในไร่นา ไม่ว่าจะเป็นฟางข้าว ใบอ้อย กิ่งไม้ ซังข้าวโพด หรือเศษพืชจากสวนผลไม้ เพราะพืชทุกชนิดล้วนมีคาร์บอนเป็นองค์ประกอบ เมื่อนำมาเผาภายใต้สภาวะออกซิเจนจำกัด ก็จะได้ไบโอชาร์ที่สามารถนำกลับไปฟื้นดินในแปลงของตัวเองได้อีกครั้ง คุณประสาน สุขสุทธิ์ อดีตหัวหน้ากลุ่มอารักขาพืช สำนักงานเกษตรจังหวัดสระแก้ว และเจ้าของสวนไผ่โป๋ยแจ่ม สระแก้ว ได้ให้มุมมองในเรื่องของไบโอชาร์ไว้ว่า แม้ไบโอชาร์จะไม่ใช่ยาวิเศษที่แก้ได้ทุกปัญหาในทั
“ถั่วแระญี่ปุ่น” คือถั่วเหลืองฝักสด เป็นพืชล้มลุก มีทรงพุ่ม ผลเป็นฝัก มีลักษณะทรงแบน ยาวรี โค้งงอเล็กน้อย มีขนอ่อนๆ ฝักมีสีเขียว ฝักจะนูนขึ้น มีเมล็ดโตเรียงกันอยู่ข้างใน เมล็ดไม่แก่ไม่อ่อนเกินไป เมล็ดสีเขียว มีรสชาติหวานมันกว่าเมล็ดใหญ่กว่า นุ่มกว่า มีถิ่นกำเนิดในประเทศญี่ปุ่น ต่อมาได้มีปลูกกันมากในหลายประเทศทั่วโลก ญี่ปุ่น จีน และเกาหลี มีประวัติการบริโภคถั่วเหลืองในระยะฝักไม่อ่อนและไม่แก่เกินไป ชาวญี่ปุ่นนิยมรับประทานถั่วแระเป็นกับแกล้มเบียร์ หรืออาหารว่างเกือบทุกครัวเรือน จึงมีการพัฒนาปรับปรุงพันธุ์ถั่วเหลืองให้มีฝักและเมล็ดใหญ่กว่าถั่วเหลืองธรรมดา 2 เท่า เมล็ดนุ่ม รสชาติหวานมัน ทั้งนี้ เพื่อประโยชน์สำหรับบริโภคฝักสดเพียงอย่างเดียว และมีความพยายามปลูกถั่วแระส่งตลาดตลอดทั้งปี ซึ่งความต้องการบริโภคถั่วแระญี่ปุ่น หรือถั่วเหลืองฝักสด (Vegetable Soybean) ของชาวญี่ปุ่น ประมาณปีละ 150,000 ตัน แต่สามารถผลิตภายในประเทศได้เพียง 100,000-110,000 ตัน จึงต้องนำเข้าจากต่างประเทศ ถั่วแระญี่ปุ่นเป็นพืชโปรตีนสูง (ถั่วแระญี่ปุ่น มีโปรตีน 12.7% ถั่วฝักยาว มีโปรตีน 2.4%) รสชาติอร่อย สามารถนำไปประกอบอาหา
ข้อมูลหน่วยงาน สถาบันวิจัยพืชสวน กรมวิชาการเกษตร เลขที่ 50 ถนนพหลโยธิน แขวงลาดยาว เขตจตุจักร กรุงเทพมหานคร 10900 โทรศัพท์ 0 2940 6578 อีเมล : [email protected]
