เคยสังเกตกันไหมว่าเวลาแมลงวันบินมาเกาะบนโต๊ะ หรือหน้าต่าง มันมักจะทำท่าทางเหมือน “ถูขาไปมา” อยู่ตลอดเวลา? หลายคนอาจมองว่าเป็นพฤติกรรมแปลกๆ หรือคิดเล่นๆ ว่ามันกำลังวางแผนทำอะไรอยู่สักอย่าง แต่รู้ไหมว่า…จริงๆ แล้ว การถูขาของแมลงวันนั้นมีเหตุผลทางชีววิทยาที่น่าสนใจมากทีเดียว
ก่อนอื่นเลยแมลงวันที่เรารู้จักเป็นสัตว์พาหะนำโรคชนิดหนึ่ง ซึ่งจะเป็นสัตว์ที่กินอาหารเป็นของเหลวได้เท่านั้น เป็นสัตว์ที่ไม่ชอบแสงแดด และมักออกหากินในเวลากลางวัน โดยจะกินอาหารที่เป็นเนื้อสัตว์หรือเป็นเศษอาหาร
บริเวณไหนที่มีแมลงวันอยู่มากๆ เราจะสังเกตเห็นแมลงวันถูขาหน้าของตัวเองในขณะที่กำลังจัดการกับอาหาร ที่มันถูขานั้นเพื่อเป็นการทำความสะอาดขาของมัน ไม่ใช่เป็นการเตรียมพร้อมที่จะจัดการกับอาหารที่อยู่ตรงหน้า แต่เป็นการขัดถูเศษอาหารที่เกาะอยู่ที่ขาให้หลุดออกไป
🪰 ถูขา = ทำความสะอาดตัวเอง
สิ่งที่แมลงวันกำลังทำอยู่จริงๆ คือ “การทำความสะอาด” ไม่ใช่พฤติกรรมประหลาดหรือเล่นอะไรอย่างที่เราคิดกัน แมลงวันมีเส้นขนเล็กๆ จำนวนมากอยู่ทั่วร่างกาย รวมถึงที่ขา ปีก และตา เส้นขนเหล่านี้เป็นเหมือน “อวัยวะรับสัมผัส” ที่ช่วยให้แมลงวันรู้ว่ามีอะไรแตะโดน หรือมีฝุ่น สิ่งสกปรกเกาะอยู่บนตัวหรือเปล่า
เมื่อแมลงวันรู้สึกว่ามีเศษฝุ่นหรือสิ่งสกปรก มันจะรีบใช้ขาหน้า ขากลาง หรือขาหลัง ถูไปมาบริเวณที่สกปรก เพื่อให้เส้นขนและเซนเซอร์สัมผัสต่างๆ กลับมาทำงานได้ดีเหมือนเดิม
👃 เพราะ “เท้า” ของมันคือจมูกและลิ้น
อีกอย่างที่หลายคนอาจไม่เคยรู้ก็คือ แมลงวันใช้ “เท้า” ในการลิ้มรส ขาของมันมีเซนเซอร์รับรสคล้ายลิ้น และยังมีความสามารถในการรับกลิ่นเล็กๆ ด้วย ดังนั้นทุกครั้งที่มันไปเกาะของกิน หรือเดินอยู่บนพื้น มันจะมีสารต่างๆ ติดอยู่ที่ขาทันที
พอแมลงวันเสร็จภารกิจ มันเลยต้อง “ถูเท้าทำความสะอาด” เพื่อให้ขากลับมาสะอาด และสามารถใช้งานรับรสได้อีกครั้งในรอบถัดไป
สิ่งที่ติดอยู่ที่ขาของมันอาจจะเป็นเชื้อแบคทีเรียที่เป็นทั้งพาหนะของไข้ไทฟอยด์ วัณโรค และโรคบิด เศษเหล่านี้ก็จะหล่นในพื้นที่ที่มันตอมอยู่ เศษอาหารที่ติดอยู่ที่ขาของแมลงวันนั้นเป็นสาเหตุที่ทำให้มันต้องถูขาอยู่บ่อยๆ นี่เอง ในอวัยวะของมันอย่างขา จะมีขนเส้นเล็กๆ อยู่เต็มไปหมด และตรงลิ้นจะมีกาวเหนียวๆ ติดอยู่อีกด้วย ไม่ว่ามันจะไปตอมหรือกินอะไรก็ตาม ก็จะมีเศษติดอยู่ที่ขาของมัน
🦠 แล้วมันสะอาดไหม? คำตอบคือไม่
แม้ว่ามันจะถูขาตัวเองอยู่บ่อยๆ แต่ไม่ได้แปลว่าแมลงวันจะ “สะอาด” เสียทีเดียว เพราะด้วยพฤติกรรมที่ชอบเกาะตามขยะ กองมูลสัตว์ หรือของเน่าเสีย แมลงวันจึงมักนำพาเชื้อโรคมาด้วย ไม่ว่าจะเป็นแบคทีเรีย หรือไวรัส
ดังนั้น ถึงแม้จะเข้าใจว่าทำไมแมลงวันต้องถูขา ก็อย่าลืมว่า…ถ้าเห็นแมลงวันมาเกาะอาหาร ก็ต้องรีบปัดออก หรือปิดอาหารให้มิดชิดอยู่เสมอ เพื่อความปลอดภัยของสุขภาพเราเอง
ขอบคุณข้อมูล : kayari , ศูนย์ส่งเสริมและพัฒนาการเรียนรู้ทางวิทยาศาสตร์
หลายคนอาจคิดว่า การเริ่มต้นธุรกิจสักแห่งต้องอาศัยแผนงานที่รัดกุม เงินทุนจำนวนมาก หรือการมองเห็นโอกาสทางการตลาดที่แตกต่างจากคนอื่น แต่ในความเป็นจริงแล้ว ธุรกิจที่เติบโตอย่างงดงามหลายแห่ง กลับมีจุดเริ่มต้นที่เรียบง่ายกว่านั้นมากเพราะบางครั้ง เมล็ดพันธุ์แห่งความสำเร็จอาจงอกงามขึ้นจาก “ความสุขเล็กๆ” ที่เกิดจากการได้ทำในสิ่งที่รัก และค่อยๆ เติบโตตามกาลเวลา วันนี้เทคโนโลยีชาวบ้าน จะมาแชร์เรื่องราวของ “ทำสวนกับมาดาม” ที่เป็นทั้งสวนผัก คาเฟ่ และพื้นที่สีเขียวกลางย่านพระราม 2 ที่ถือกำเนิดขึ้นจากความหลงใหลในต้นไม้ของเพื่อนสนิทสองคน คุณยุ้ย อภิรดี นกสุวรรณ และ คุณแหม่ม พัฐพศิญา ทิพย์สุมณฑา จากความชอบปลูกต้นไม้ในวันว่าง สู่การสร้างพื้นที่แห่งความสุขที่เปิดโอกาสให้ผู้คนได้สัมผัสธรรมชาติ เรียนรู้เรื่องการปลูกผัก และค้นพบคุณค่าของวิถีชีวิตที่เรียบง่ายท่ามกลางเมืองใหญ่ เมื่อความคลั่งไคล้ต้นไม้ เจอกับเพื่อนที่เข้าใจ จุดเริ่มต้นของ “ทำสวนกับมาดาม” เกิดขึ้นในช่วงเวลาที่โลกกำลังเผชิญกับวิกฤตโควิด-19 ช่วงเวลาที่หลายคนต้องใช้ชีวิตอยู่ภายในบ้าน และเริ่มหันกลับมาให้ความสำคัญกับสุขภาพและคุณภาพอาหารที่รับประทาน
เกษตรกรรมในศตวรรษนี้ไม่ได้เผชิญเพียงความท้าทายจากสภาพอากาศที่เปลี่ยนแปลงเท่านั้น แต่ยังต้องรับมือกับปัญหาดินเสื่อมโทรมและดินเค็มที่กำลังขยายตัวในหลายพื้นที่ โดยเฉพาะภาคตะวันออกเฉียงเหนือที่มีพื้นที่ดินเค็มนับล้านไร่ ส่งผลให้ผลผลิตลดลง ต้นทุนเพิ่มขึ้น และความหวังของเกษตรกรจำนวนไม่น้อยค่อยๆ เลือนหายไปพร้อมกับความอุดมสมบูรณ์ของผืนดิน ท่ามกลางความท้าทายดังกล่าว “ไบโอชาร์” กำลังถูกจับตามองในฐานะนวัตกรรม ที่อาจเปลี่ยนของเหลือทางการเกษตร ให้กลายเป็นเครื่องมือฟื้นฟูดินอย่างยั่งยืน โดย ดร.บัวหลวง ฝ้ายเยื่อ จากสถาบันวิจัยสิ่งแวดล้อมเพื่อความยั่งยืน จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย อธิบายว่า ไบโอชาร์ไม่ได้เป็นเพียงถ่านธรรมดา แต่เป็นวัสดุที่ถูกออกแบบมาเพื่อช่วยฟื้นฟูดิน เพิ่มผลผลิต และสร้างความยั่งยืนให้กับระบบเกษตรในระยะยาว ไบโอชาร์ ไม่ใช่ถ่านหุงต้มแต่คือเครื่องมือฟื้นฟูดิน ดร.บัวหลวง เล่าว่า แม้รูปลักษณ์ภายนอกไบโอชาร์จะคล้ายถ่านทั่วไป แต่ความแตกต่างสำคัญอยู่ที่วัตถุประสงค์การใช้งาน ถ่านหุงต้มถูกผลิตขึ้นเพื่อใช้เป็นเชื้อเพลิงและให้พลังงานขณะที่ไบโอชาร์ถูกผลิตขึ้นเพื่อใช้ปรับปรุงคุณภาพดินโดยเฉพาะ ไม่ว่าจะเป็
ในวันที่โลกไม่ได้ขาดแคลนอาหาร แต่กำลังโหยหาความหมายที่ซ่อนอยู่ในอาหารมากกว่าเดิม คำถามสำคัญของภาคการเกษตรไทย อาจไม่ใช่จะผลิตได้มากแค่ไหน แต่คือจะทำอย่างไรให้ผู้คนยินดีจ่ายมากขึ้นให้กับสิ่งที่ผลิตออกมา ตลอดหลายทศวรรษที่ผ่านมา เกษตรกรไทยถูกสอนให้เพิ่มผลผลิต ขยายพื้นที่ปลูก ลดต้นทุน และแข่งขันกันด้วยจำนวน แต่เมื่อผลผลิตล้นตลาด ราคากลับตกต่ำ วงจรเดิมจึงเกิดขึ้นซ้ำแล้วซ้ำเล่า จนหลายคนเริ่มตั้งคำถามว่า แท้จริงแล้วปัญหาอยู่ที่การผลิตน้อยเกินไป หรือเราอาจกำลังมองข้าม “คุณค่า” ที่ซ่อนอยู่ในผลผลิตเหล่านั้น หนึ่งในผู้ที่มองเห็นคำตอบของเรื่องนี้อย่างชัดเจน คือ อาจารย์ขาบ-สุทธิพงษ์ สุริยะ นักปั้นแบรนด์และนักออกแบบภาพลักษณ์ธุรกิจอาหาร ภาคการเกษตร และการท่องเที่ยวเกษตรยั่งยืน แห่ง Karb Studio เจ้าของรางวัลออสการ์อาหารโลก Gourmand Awards ต่อเนื่องกว่า 20 ปี รวม 27 รางวัล ผู้ขับเคลื่อนแนวคิด “Local สู่ เลอค่า” จนกลายเป็นต้นแบบของการเปลี่ยนต้นทุนท้องถิ่นให้กลายเป็นมูลค่าระดับสากล เกษตรไทยไม่ขาดศักยภาพ แต่ขาดยุทธศาสตร์สร้างคุณค่า สำหรับอาจารย์ขาบ ปัญหาสำคัญของภาคเกษตรไทย ไม่ใช่การขาดศักยภาพในการผลิต แต
คุณออน – นวลละออ เชิดเกียรติกุล อดีตมนุษย์เงินเดือนที่ผันตัวมาเป็นเกษตรกรเจ้าของสวนมะพร้าวน้ำหอมอินทรีย์ 100% ภายใต้แบรนด์ “อะโรแมติก ฟาร์ม – Aromatic Farm” ในพื้นที่อำเภอดำเนินสะดวก จังหวัดราชบุรี โดยประยุกต์ใช้ภูมิปัญญาท้องถิ่นควบคู่การจัดการเกษตรยั่งยืนด้วยเทคโนโลยีอัจฉริยะจนประสบความสำเร็จทั้งด้านรายได้และรางวัลมากมาย เมื่อปี พ.ศ. 2561 อะโรแมติก ฟาร์ม เริ่มต้นจากธุรกิจสตาร์ทอัพขนาดเล็ก เดิมเป็นสวนมะพร้าวที่ใช้สารเคมีได้ผลผลิตปีละ 5,000 ผล หลังหันมาใช้แนวทางปฏิบัติ GAP และก้าวเข้าสู่ระบบฟาร์มอินทรีย์อย่างเต็มตัว ภายใน 3 ปี กลับได้ผลผลิตมะพร้าวเพิ่มขึ้นมากกว่าร้อยละ 80 แถมขายผลผลิตได้ราคาสูงขึ้นด้วย ทุกวันนี้ อะโรแมติก ฟาร์ม มีสวนของตัวเอง แต่ยังรับซื้อมะพร้าวส่วนใหญ่จากสมาชิกวิสาหกิจชุมชนบ้านอะโรแมติกฟาร์มในราคาที่สูงกว่าราคาตลาด ในช่วงที่ผ่านมา เมื่อมะพร้าวน้ำหอมเผชิญวิกฤตราคาตกต่ำ เนื่องจากอะโรแมติก ฟาร์ม มีช่องทางการตลาดของตัวเอง ผลผลิตทุกผลผ่านการดูแล คัดกรองเป็นอย่างดี ผนวกกับการบริหารจัดการอย่างเป็นมืออาชีพ ธุรกิจเดินหน้าต่อไปได้ อะโรแมติก ฟาร์ม ทำฟาร์มออร์แกนิก และแปรร
