นายกิจษารธ อ้นเงินทยากร ผู้อำนวยการสำนักงานเศรษฐกิจการเกษตรที่ 10 ราชบุรี (สศท.10) สำนักงานเศรษฐกิจการเกษตร (สศก.) เปิดเผยว่า โครงการห้วยองคตอันเนื่องมาจากพระราชดำริ ตำบลสมเด็จเจริญ อำเภอหนองปรือ จังหวัดกาญจนบุรี ก่อตั้งขึ้นตามพระราชดำริ ในปี พ.ศ. 2533 จนถึงปัจจุบัน เพื่อพัฒนาพื้นที่เสื่อมโทรม จำนวน 20,625 ไร่ ในพื้นที่ หมู่ที่ 3 หมู่ที่ 4 หมู่ที่ 5 และหมู่ที่ 7 ของตำบลสมเด็จเจริญ ครอบคลุมราษฎร รวม 1,102 ราย ให้พื้นที่กลับมาอุดมสมบูรณ์ พร้อมจัดสรรที่ดินทำกินให้กับราษฎรผู้ยากไร้เข้าไปประกอบอาชีพ โดยมีกรมการปกครอง อำเภอหนองปรือ และสำนักงานคณะกรรมการพิเศษเพื่อประสานงานโครงการอันเนื่องมาจากพระราชดำริ เป็นหน่วยงานหลักในการขับเคลื่อน และมีหน่วยงานในสังกัดกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ในพื้นที่ร่วมบูรณาการอีก 7 หน่วยงาน ได้แก่ กรมส่งเสริมการเกษตร กรมวิชาการเกษตร กรมพัฒนาที่ดิน กรมประมง กรมปศุสัตว์ กรมการข้าว และกรมชลประทาน
สำหรับโครงการฯ ได้ตั้งเป้าหมายพื้นที่สำหรับเป็นที่อยู่อาศัยให้แก่ราษฎร 850 ไร่ พื้นที่สำหรับเป็นแปลงเกษตรกรรม 7,200 ไร่ พื้นที่ปลูกสวนป่าและพื้นที่เพื่อการอนุรักษ์ทรัพยากรธรรมชาติ 7,000 ไร่ และพื้นที่ส่วนกลางเพื่อการสาธารณูปโภค และสาธารณูปการ 5,575 ไร่ ซึ่ง สศท.10 ในฐานะหน่วยงานหลักในการติดตามผลการดำเนินงานโครงการฯ ได้ลงพื้นที่ติดตามความก้าวหน้าของโครงการฯ ตั้งแต่ปีงบประมาณ พ.ศ. 2567 เพื่อประเมินผลสัมฤทธิ์ ด้านรายได้ คุณภาพชีวิต และความยั่งยืนของการประกอบอาชีพการเกษตรในพื้นที่ ซึ่งผลการติดตามพบว่า โครงการฯ ได้มีการจัดสรรและพัฒนาพื้นที่บรรลุตามเป้าหมาย 20,625 ไร่ ส่งผลให้ราษฎรได้เข้าอยู่อาศัยและทำกินในพื้นที่ พร้อมทั้งได้รับการส่งเสริมและพัฒนาอาชีพ ซึ่งจากการเก็บรวบรวมข้อมูลของเกษตรกรกลุ่มตัวอย่างในพื้นที่โครงการฯ จำนวน 37 ราย จากจำนวนเกษตรกรที่เข้าร่วมโครงการฯ จำนวน 65 ราย ที่เป็นผู้เข้าร่วมกิจกรรมภายใต้โครงการและยังคงอยู่ในกระบวนการพัฒนาและขยายผลในปีงบประมาณ พ.ศ. 2568 พบว่า มีการพัฒนาและส่งเสริมอาชีพให้เกษตรกร อาทิ แปรรูปมะขามเปรี้ยว และเทคโนโลยีด้านการประมง/ปศุสัตว์ การสนับสนุนปัจจัยการผลิต ได้แก่ ปุ๋ยหมักสูตร พด.1 พันธุ์พืช เช่น มะกรูด มะนาว และส้มโอพันธุ์ขาวแตงกวา รวมถึงลูกพันธุ์สัตว์น้ำ และพันธุ์ไก่ไข่ วัคซีนป้องกันโรค พ่อพันธุ์-แม่พันธุ์ ส่งผลให้ด้านเศรษฐกิจ เกษตรกรมีรายได้เฉลี่ย 192,728 บาท/ครัวเรือน/ปี เพิ่มขึ้นจากปีก่อนที่มีรายได้เฉลี่ยอยู่ที่ 164,892 บาท/ครัวเรือน/ปี (เพิ่มขึ้น 27,836 บาท หรือร้อยละ 16.88) โดยรายได้ส่วนใหญ่มาจาก ด้านพืช เพิ่มขึ้นร้อยละ 19.35 จากการจำหน่ายหน่อไม้ฝรั่ง ด้านประมง เพิ่มขึ้นร้อยละ 11.61 จากการจำหน่ายปลาและนำความรู้ไปปรับใช้ในบ่อดิน ส่วนด้านปศุสัตว์ เพิ่มขึ้นร้อยละ 4.22 จากการจำหน่ายไข่ไก่ อีกทั้งเกษตรกรยังสามารถลดรายจ่ายครัวเรือนได้จากการนำผลผลิตมาบริโภค โดยมีค่าใช้จ่ายเฉลี่ย 143,057 บาท/ครัวเรือน/ปี ลดลงจากปีก่อนที่มีค่าใช้จ่ายเฉลี่ยอยู่ที่ 149,538 บาท/ครัวเรือน/ปี (ลดลง 6,481 บาท หรือร้อยละ 4.33) โดยเฉพาะด้านปศุสัตว์ ลดลงร้อยละ 12.03 จากการนำไข่ไก่มาบริโภคในครัวเรือน และด้านประมง ลดลงร้อยละ 2.81 จากการนำปลามาบริโภคแทนการซื้อ และด้านพืช ลดลงร้อยละ 7.49 อีกทั้งเกษตรกรยังสามารถลดรายจ่ายด้านการเกษตรโดยปรับลดการใช้ปุ๋ยเคมี หันมาใช้ปุ๋ยหมัก ปุ๋ยชีวภาพ สารกำจัดศัตรูพืชและวัชพืช รวมถึงการได้รับสนับสนุนอาหารไก่ไข่ อาหารปลา ด้านการนำไปใช้ประโยชน์ เกษตรกร ร้อยละ 90.91 นำความรู้ไปใช้ในการเลี้ยงไก่ไข่ เพื่อบริโภค/จำหน่าย และลดต้นทุนการผลิต และด้านทรัพยากร ร้อยละ 94.59 มีปริมาณพันธุ์สัตว์น้ำและปศุสัตว์ที่ขยายพันธุ์เพิ่มขึ้น พร้อมทั้งสนับสนุนปัจจัยการผลิตเพื่อเป็นการเพิ่มรายได้ให้กับเกษตรกร
ทั้งนี้ ภาพรวมเกษตรมีความพึงพอใจในระดับมากที่สุด ซึ่ง สศท.10 ได้นำผลการติดตามโครงการห้วยองคตอันเนื่องมาจากพระราชดำริ ตำบลสมเด็จเจริญ อำเภอหนองปรือ จังหวัดกาญจนบุรี ปีงบประมาณ พ.ศ. 2567 เสนอต่อคณะทำงานฯ พร้อมติดตามความก้าวหน้าในปีงบประมาณ พ.ศ. 2568-2569 อย่างต่อเนื่อง 6 ด้าน ได้แก่ 1) ความรู้ความเข้าใจ 2) ด้านการนำไปใช้ประโยชน์ 3) ด้านเศรษฐกิจ 4) ด้านสังคม 5) ด้านทรัพยากร และ 6) ด้านความต่อเนื่อง สำหรับท่านใดสนใจศึกษาดูงานโครงการฯ สอบถามรายละเอียดได้ที่กองอำนวยการโครงการห้วยองคตฯ โทร. 034-675-100 หรือสอบถาม สศท.10 ราชบุรี โทร. 032-337-951 หรืออีเมล [email protected]
ปัญหาปลาหมอคางดำ สร้างความปวดหัวให้แก่ชาวประมงอย่างมากเพราะเป็นสัตว์ต่างถิ่นที่ปรับตัวได้เก่ง สามารถอยู่ได้ในแหล่งน้ำทุกประเภท สามารถแพร่พันธุ์ได้อย่างรวดเร็ว กำจัดเท่าไหร่ก็ไม่หมดไม่สิ้น ในรายการ เปลี่ยนมุมคิด สถานีโทรทัศน์รัฐสภา วันที่ 25 พฤษภาคม 2569 เวลา 20.15 น.คุณธวัช สุระบาล ประธานคณะกรรมาธิการการเกษตรและสหกรณ์ วุฒิสภา กล่าวตอนหนึ่งว่า ปัญหาปลาหมอคางดำไม่ควร “หาคนผิด” เพราะมีหลายปัจจัยไม่รู้ว่ามาจากอะไร กรณีปัญหาการลักลอบนำเข้าสัตว์ต่างถิ่นรวมทั้งประเด็นความรับผิดชอบคงต้องรอฟังข้อเท็จจริงจากกระบวนการศาล ทุกวันนี้ หลายพื้นที่ประสบปัญหาเรื่องคุณภาพน้ำอยู่แล้ว จำเป็นต้องจัดการทั้งระบบนิเวศ ไม่ใช่มองแค่ปัญหาปัญหาหมอคางดำเพียงอย่างเดียว ปัญหาเฉพาะหน้าที่ต้องเร่งเดินหน้าจัดการก็คือ ช่วยเหลือเกษตรกรที่ได้รับผลกระทบ รวมทั้งควบคุมการแพร่ระบาด ลดประชากรปลา ผ่านโมเดล “จับ-ลด-ใช้ประโยชน์” พร้อมเปลี่ยนมุมมอง หมอคางดำ จากวายร้ายเป็นทรัพยากร ที่สามารถ นำไปใช้ประโยชน์ได้หลากหลายทั้ง อาหารคน อาหารสัตว์ อาหารพืช ปลาป่น วัตถุดิบเลี้ยงปูขาว และสินค้าโอท็อป เพื่อสร้างห่วงโซ่เศรษฐกิจใหม่ให้ชุมชน
ในวันที่โลกกำลังเผชิญวิกฤตสภาพภูมิอากาศ ทั้งภัยแล้ง อุณหภูมิสูง ดินเสื่อม และต้นทุนการผลิตที่พุ่งสูงขึ้น การทำเกษตรจึงยากกว่าที่เคย โดยเฉพาะปัญหาราคาปุ๋ยและคุณภาพดินที่ถดถอยต่อเนื่อง จนเกษตรกรจำนวนมากต้องลงทุนเพิ่ม แต่ผลผลิตกลับไม่เพิ่มตาม “ไบโอชาร์” จึงถูกมองว่าเป็นหนึ่งในทางรอดสำคัญของภาคเกษตรยุคใหม่ เพราะไม่ใช่เพียงถ่านธรรมดา แต่คือคาร์บอนจากชีวมวลพืชที่มีโครงสร้างรูพรุนสูง ช่วยฟื้นฟูดินถึงระดับโครงสร้างพื้นฐาน ทำให้ดินร่วนซุย อุ้มน้ำได้ดี ลดการสูญเสียธาตุอาหาร และช่วยให้จุลินทรีย์ที่มีประโยชน์เติบโตได้มากขึ้น และสิ่งที่น่าสนใจคือ เกษตรกรสามารถผลิตไบโอชาร์ใช้เองได้จากเศษวัสดุในไร่นา ไม่ว่าจะเป็นฟางข้าว ใบอ้อย กิ่งไม้ ซังข้าวโพด หรือเศษพืชจากสวนผลไม้ เพราะพืชทุกชนิดล้วนมีคาร์บอนเป็นองค์ประกอบ เมื่อนำมาเผาภายใต้สภาวะออกซิเจนจำกัด ก็จะได้ไบโอชาร์ที่สามารถนำกลับไปฟื้นดินในแปลงของตัวเองได้อีกครั้ง คุณประสาน สุขสุทธิ์ อดีตหัวหน้ากลุ่มอารักขาพืช สำนักงานเกษตรจังหวัดสระแก้ว และเจ้าของสวนไผ่โป๋ยแจ่ม สระแก้ว ได้ให้มุมมองในเรื่องของไบโอชาร์ไว้ว่า แม้ไบโอชาร์จะไม่ใช่ยาวิเศษที่แก้ได้ทุกปัญหาในทั
“ถั่วแระญี่ปุ่น” คือถั่วเหลืองฝักสด เป็นพืชล้มลุก มีทรงพุ่ม ผลเป็นฝัก มีลักษณะทรงแบน ยาวรี โค้งงอเล็กน้อย มีขนอ่อนๆ ฝักมีสีเขียว ฝักจะนูนขึ้น มีเมล็ดโตเรียงกันอยู่ข้างใน เมล็ดไม่แก่ไม่อ่อนเกินไป เมล็ดสีเขียว มีรสชาติหวานมันกว่าเมล็ดใหญ่กว่า นุ่มกว่า มีถิ่นกำเนิดในประเทศญี่ปุ่น ต่อมาได้มีปลูกกันมากในหลายประเทศทั่วโลก ญี่ปุ่น จีน และเกาหลี มีประวัติการบริโภคถั่วเหลืองในระยะฝักไม่อ่อนและไม่แก่เกินไป ชาวญี่ปุ่นนิยมรับประทานถั่วแระเป็นกับแกล้มเบียร์ หรืออาหารว่างเกือบทุกครัวเรือน จึงมีการพัฒนาปรับปรุงพันธุ์ถั่วเหลืองให้มีฝักและเมล็ดใหญ่กว่าถั่วเหลืองธรรมดา 2 เท่า เมล็ดนุ่ม รสชาติหวานมัน ทั้งนี้ เพื่อประโยชน์สำหรับบริโภคฝักสดเพียงอย่างเดียว และมีความพยายามปลูกถั่วแระส่งตลาดตลอดทั้งปี ซึ่งความต้องการบริโภคถั่วแระญี่ปุ่น หรือถั่วเหลืองฝักสด (Vegetable Soybean) ของชาวญี่ปุ่น ประมาณปีละ 150,000 ตัน แต่สามารถผลิตภายในประเทศได้เพียง 100,000-110,000 ตัน จึงต้องนำเข้าจากต่างประเทศ ถั่วแระญี่ปุ่นเป็นพืชโปรตีนสูง (ถั่วแระญี่ปุ่น มีโปรตีน 12.7% ถั่วฝักยาว มีโปรตีน 2.4%) รสชาติอร่อย สามารถนำไปประกอบอาหา
“ไม่มีประวัตินำเข้า แต่ 11 บริษัทส่งออกปลากว่า 200,000 ตัว ได้อย่างไร?” อาจเป็นเพียงคำถามสั้นๆ แต่กลับสะท้อนความผิดปกติสำคัญในระบบข้อมูลประมงไทย เพราะในขณะที่หน่วยงานรัฐยืนยันว่า ประเทศไทยมีการนำเข้าปลาหมอคางดำอย่างถูกต้องตามกฎหมายเพียงครั้งเดียวเพื่อการวิจัย กลับปรากฏข้อมูลการส่งออกปลาชนิดเดียวกันไปยังต่างประเทศจำนวนมหาศาลในช่วงเวลาใกล้เคียงกัน ถึงวันนี้ สำคัญที่สุดคือ เหตุใดร่องรอยทางการค้าเหล่านี้จึงยังไม่เคยได้รับคำอธิบายที่ชัดเจนต่อสาธารณะ ย้อนกลับไปในปี 2553 ประเทศไทยอนุญาตให้นำเข้าปลาหมอคางดำอย่างถูกต้องตามกฎหมายเพียงกรณีเดียว คือการนำเข้าปลา 2,000 ตัว เพื่อใช้ในการวิจัย ภายใต้ระบบควบคุมของหน่วยงานรัฐ ต่อมามีคำชี้แจงว่าโครงการดังกล่าว “ล้มเหลว” และปลาทั้งหมดถูกกำจัดไปแล้ว หลังจากนั้น ในปี 2555 เริ่มมีรายงานการพบปลาหมอคางดำในแหล่งน้ำธรรมชาติของไทย ก่อนที่สถานการณ์จะขยายตัวอย่างรวดเร็วในหลายจังหวัดชายฝั่งและระบบนิเวศน้ำกร่อย คำถามสำคัญจึงเกิดขึ้นว่า หากการนำเข้ามีเพียงครั้งเดียว และโครงการวิจัยสิ้นสุดลงตามที่กล่าวอ้าง เหตุใดปลาชนิดนี้จึงสามารถแพร่กระจายได้กว้างขวางเช่นนี้ ประเด็นท
