กรมส่งเสริมการเกษตรลงพื้นที่จังหวัดเชียงราย เยี่ยมชมและติดตามการดำเนินงานของเครือข่าย Young Smart Farmer (YSF) ซึ่งเป็นกำลังสำคัญในการขับเคลื่อนภาคการเกษตรยุคใหม่ โดยปัจจุบันจังหวัดเชียงรายมี Young Smart Farmer จำนวน 27,578 ราย ที่ร่วมกันพัฒนาการผลิต การแปรรูป และการตลาดสินค้าเกษตรมูลค่าสูง พร้อมเชื่อมโยงกับการท่องเที่ยวเชิงเกษตรและเศรษฐกิจสร้างสรรค์ของพื้นที่
นายวีรศักดิ์ บุญเชิญ รองอธิบดีกรมส่งเสริมการเกษตร กล่าวว่า การลงพื้นที่ครั้งนี้ได้เยี่ยมชมตัวอย่างเกษตรกรรุ่นใหม่และวิสาหกิจชุมชนที่โดดเด่น ซึ่งนำทรัพยากรท้องถิ่นมาต่อยอดเป็นผลิตภัณฑ์มูลค่าเพิ่ม โดยเริ่มจากวิสาหกิจชุมชนท่องเที่ยวตำบลนางแล ซึ่งเป็นศูนย์กลางการเชื่อมโยงเครือข่ายการท่องเที่ยวชุมชน วิถีเกษตร และวัฒนธรรมท้องถิ่น สร้างรายได้หมุนเวียนให้กับชุมชนอย่างยั่งยืน
“การลงพื้นที่ในครั้งนี้สะท้อนให้เห็นถึงศักยภาพของ Young Smart Farmer จังหวัดเชียงราย ที่สามารถพัฒนาเกษตรกรรมสมัยใหม่ (Smart Agriculture) ควบคู่กับเศรษฐกิจสร้างสรรค์ (Creative Economy) และการท่องเที่ยวเชิงเกษตร ซึ่งเป็นกลไกสำคัญในการยกระดับสินค้าเกษตรไทยให้มีมูลค่าเพิ่ม และสร้างรายได้ที่มั่นคงให้กับเกษตรกรในพื้นที่ ทั้งนี้ กรมส่งเสริมการเกษตรยังคงเดินหน้าสนับสนุนเครือข่าย Young Smart Farmer อย่างต่อเนื่อง ทั้งด้านองค์ความรู้ เทคโนโลยี และการเชื่อมโยงตลาด เพื่อผลักดันให้เกษตรกรรุ่นใหม่เป็นผู้นำการเปลี่ยนแปลงภาคเกษตรไทย และขับเคลื่อนเศรษฐกิจฐานรากให้เติบโตอย่างยั่งยืนในอนาคต” รองอธิบดีกรมส่งเสริมการเกษตร กล่าว
จากนั้นได้เยี่ยมชม TASUD HERB ผู้ประกอบการด้านสมุนไพรที่นำพืชสมุนไพรท้องถิ่นมาพัฒนาเป็นผลิตภัณฑ์แปรรูปที่มีเอกลักษณ์ รวมถึง “ฮัก ณ เชียงราย” อำเภอเมือง จังหวัดเชียงราย ที่นำเสนอผลิตภัณฑ์คราฟต์จากสับปะรดภูแลและสับปะรดนางแล เช่น craft โซดาจากแกนสับปะรด ซึ่งนำส่วนเหลือจากการแปรรูปมาสร้างมูลค่าเพิ่ม พร้อมต่อยอดเป็นผลิตภัณฑ์หลากหลาย ได้แก่ ฮักนะภูแลพาย พายสับปะรดภูแลเชียงรายทั้งลูก ชีสทาร์ตสับปะรดนางแลเชียงราย และ Butter Cake สูตร Gluten Free Low Sugar ที่ตอบโจทย์ผู้บริโภครุ่นใหม่และตลาดสุขภาพ
นอกจากนี้ ยังมีการนำเสนอภาพรวมการดำเนินงานของเครือข่าย Young Smart Farmer จังหวัดเชียงราย ผ่านตัวแทนเกษตรกรรุ่นใหม่จากกลุ่มต่าง ๆ ซึ่งสะท้อนความหลากหลายของนวัตกรรมเกษตรในพื้นที่ อาทิ ไร่บุญกาหลง วิสาหกิจชุมชน Mango Smart Farm, Infarm Organic Herb ฟาร์มสมุนไพรอินทรีย์, โอโซนฟาร์ม ที่นำเทคโนโลยี IoT มาบริหารจัดการฟาร์ม, สวนย่าน้อย, คำหล้า คาเคา และโกโก้ ฮิลล์ ผู้พัฒนาโกโก้คุณภาพตั้งแต่ต้นน้ำถึงปลายน้ำ, สวนชาดอยตุง ที่พัฒนาชาเป็นสินค้าเกษตรพรีเมียม, Srima Coffee (ศรีมา คอฟฟี่) ผู้ผลิตกาแฟคุณภาพของพื้นที่, และสวนผลเจริญ ที่ต่อยอดการตลาดผ่าน “รถมะพร้าว Food Truck” สร้างช่องทางจำหน่ายรูปแบบใหม่
การลงพื้นที่ในครั้งนี้ไม่เพียงสะท้อนความเข้มแข็งของเครือข่าย Young Smart Farmer ในจังหวัดเชียงรายเท่านั้น แต่ยังแสดงให้เห็นถึงทิศทางการพัฒนาภาคเกษตรไทยที่กำลังก้าวสู่ “เกษตรมูลค่าสูง” อย่างเป็นรูปธรรม โดยอาศัยนวัตกรรม เทคโนโลยี และความคิดสร้างสรรค์เป็นตัวขับเคลื่อนสำคัญ
ทั้งนี้ กรมส่งเสริมการเกษตรมีเป้าหมายในการผลักดันให้ Young Smart Farmer เป็นแกนหลักของการพัฒนาเกษตรกรรมยุคใหม่ ที่ไม่เพียงผลิตสินค้าเกษตรคุณภาพ แต่ยังสามารถบริหารจัดการธุรกิจเกษตรได้อย่างครบวงจร เชื่อมโยงตั้งแต่การผลิต การแปรรูป การตลาด ไปจนถึงการท่องเที่ยวและบริการ เพื่อสร้างมูลค่าเพิ่มและยกระดับรายได้ของเกษตรกรอย่างยั่งยืน
ความร่วมมือของเครือข่าย Young Smart Farmer ในครั้งนี้ จึงถือเป็นต้นแบบสำคัญของการพัฒนาเกษตรกรรมไทยในอนาคต ที่ผสาน “คนรุ่นใหม่–เทคโนโลยี–อัตลักษณ์ท้องถิ่น” เข้าด้วยกันอย่างลงตัว พร้อมสร้างความมั่นคงทางอาหาร และขับเคลื่อนเศรษฐกิจฐานรากให้เติบโตอย่างแข็งแกร่งในระยะยาว.
ปัญหาปลาหมอคางดำ สร้างความปวดหัวให้แก่ชาวประมงอย่างมากเพราะเป็นสัตว์ต่างถิ่นที่ปรับตัวได้เก่ง สามารถอยู่ได้ในแหล่งน้ำทุกประเภท สามารถแพร่พันธุ์ได้อย่างรวดเร็ว กำจัดเท่าไหร่ก็ไม่หมดไม่สิ้น ในรายการ เปลี่ยนมุมคิด สถานีโทรทัศน์รัฐสภา วันที่ 25 พฤษภาคม 2569 เวลา 20.15 น.คุณธวัช สุระบาล ประธานคณะกรรมาธิการการเกษตรและสหกรณ์ วุฒิสภา กล่าวตอนหนึ่งว่า ปัญหาปลาหมอคางดำไม่ควร “หาคนผิด” เพราะมีหลายปัจจัยไม่รู้ว่ามาจากอะไร กรณีปัญหาการลักลอบนำเข้าสัตว์ต่างถิ่นรวมทั้งประเด็นความรับผิดชอบคงต้องรอฟังข้อเท็จจริงจากกระบวนการศาล ทุกวันนี้ หลายพื้นที่ประสบปัญหาเรื่องคุณภาพน้ำอยู่แล้ว จำเป็นต้องจัดการทั้งระบบนิเวศ ไม่ใช่มองแค่ปัญหาปัญหาหมอคางดำเพียงอย่างเดียว ปัญหาเฉพาะหน้าที่ต้องเร่งเดินหน้าจัดการก็คือ ช่วยเหลือเกษตรกรที่ได้รับผลกระทบ รวมทั้งควบคุมการแพร่ระบาด ลดประชากรปลา ผ่านโมเดล “จับ-ลด-ใช้ประโยชน์” พร้อมเปลี่ยนมุมมอง หมอคางดำ จากวายร้ายเป็นทรัพยากร ที่สามารถ นำไปใช้ประโยชน์ได้หลากหลายทั้ง อาหารคน อาหารสัตว์ อาหารพืช ปลาป่น วัตถุดิบเลี้ยงปูขาว และสินค้าโอท็อป เพื่อสร้างห่วงโซ่เศรษฐกิจใหม่ให้ชุมชน
ในวันที่โลกกำลังเผชิญวิกฤตสภาพภูมิอากาศ ทั้งภัยแล้ง อุณหภูมิสูง ดินเสื่อม และต้นทุนการผลิตที่พุ่งสูงขึ้น การทำเกษตรจึงยากกว่าที่เคย โดยเฉพาะปัญหาราคาปุ๋ยและคุณภาพดินที่ถดถอยต่อเนื่อง จนเกษตรกรจำนวนมากต้องลงทุนเพิ่ม แต่ผลผลิตกลับไม่เพิ่มตาม “ไบโอชาร์” จึงถูกมองว่าเป็นหนึ่งในทางรอดสำคัญของภาคเกษตรยุคใหม่ เพราะไม่ใช่เพียงถ่านธรรมดา แต่คือคาร์บอนจากชีวมวลพืชที่มีโครงสร้างรูพรุนสูง ช่วยฟื้นฟูดินถึงระดับโครงสร้างพื้นฐาน ทำให้ดินร่วนซุย อุ้มน้ำได้ดี ลดการสูญเสียธาตุอาหาร และช่วยให้จุลินทรีย์ที่มีประโยชน์เติบโตได้มากขึ้น และสิ่งที่น่าสนใจคือ เกษตรกรสามารถผลิตไบโอชาร์ใช้เองได้จากเศษวัสดุในไร่นา ไม่ว่าจะเป็นฟางข้าว ใบอ้อย กิ่งไม้ ซังข้าวโพด หรือเศษพืชจากสวนผลไม้ เพราะพืชทุกชนิดล้วนมีคาร์บอนเป็นองค์ประกอบ เมื่อนำมาเผาภายใต้สภาวะออกซิเจนจำกัด ก็จะได้ไบโอชาร์ที่สามารถนำกลับไปฟื้นดินในแปลงของตัวเองได้อีกครั้ง คุณประสาน สุขสุทธิ์ อดีตหัวหน้ากลุ่มอารักขาพืช สำนักงานเกษตรจังหวัดสระแก้ว และเจ้าของสวนไผ่โป๋ยแจ่ม สระแก้ว ได้ให้มุมมองในเรื่องของไบโอชาร์ไว้ว่า แม้ไบโอชาร์จะไม่ใช่ยาวิเศษที่แก้ได้ทุกปัญหาในทั
“ถั่วแระญี่ปุ่น” คือถั่วเหลืองฝักสด เป็นพืชล้มลุก มีทรงพุ่ม ผลเป็นฝัก มีลักษณะทรงแบน ยาวรี โค้งงอเล็กน้อย มีขนอ่อนๆ ฝักมีสีเขียว ฝักจะนูนขึ้น มีเมล็ดโตเรียงกันอยู่ข้างใน เมล็ดไม่แก่ไม่อ่อนเกินไป เมล็ดสีเขียว มีรสชาติหวานมันกว่าเมล็ดใหญ่กว่า นุ่มกว่า มีถิ่นกำเนิดในประเทศญี่ปุ่น ต่อมาได้มีปลูกกันมากในหลายประเทศทั่วโลก ญี่ปุ่น จีน และเกาหลี มีประวัติการบริโภคถั่วเหลืองในระยะฝักไม่อ่อนและไม่แก่เกินไป ชาวญี่ปุ่นนิยมรับประทานถั่วแระเป็นกับแกล้มเบียร์ หรืออาหารว่างเกือบทุกครัวเรือน จึงมีการพัฒนาปรับปรุงพันธุ์ถั่วเหลืองให้มีฝักและเมล็ดใหญ่กว่าถั่วเหลืองธรรมดา 2 เท่า เมล็ดนุ่ม รสชาติหวานมัน ทั้งนี้ เพื่อประโยชน์สำหรับบริโภคฝักสดเพียงอย่างเดียว และมีความพยายามปลูกถั่วแระส่งตลาดตลอดทั้งปี ซึ่งความต้องการบริโภคถั่วแระญี่ปุ่น หรือถั่วเหลืองฝักสด (Vegetable Soybean) ของชาวญี่ปุ่น ประมาณปีละ 150,000 ตัน แต่สามารถผลิตภายในประเทศได้เพียง 100,000-110,000 ตัน จึงต้องนำเข้าจากต่างประเทศ ถั่วแระญี่ปุ่นเป็นพืชโปรตีนสูง (ถั่วแระญี่ปุ่น มีโปรตีน 12.7% ถั่วฝักยาว มีโปรตีน 2.4%) รสชาติอร่อย สามารถนำไปประกอบอาหา
กรมส่งเสริมการเกษตร ส่งเสริมให้เกษตรกรสามารถลดต้นทุนและเพิ่มรายได้ในการทำการเกษตรมาอย่างต่อเนื่อง รวมถึงประสิทธิภาพการพ่นสารเคมีป้องกันกำจัดศัตรูพืช ส่วนหนึ่งขึ้นอยู่กับสภาพแวดล้อมที่ต้องคำนึงถึงหลายปัจจัย ได้แก่ ทิศทางและความเร็วลม อุณหภูมิ ความชื้นสัมพัทธ์ และโอกาสการเกิดฝนตกในขณะพ่นสาร ซึ่งปัจจัยต่างๆ ล้วนส่งผลโดยตรงต่อการตกค้างของละอองสารในพื้นที่เป้าหมายและการป้องกันกำจัดศัตรูพืชได้อย่างมีประสิทธิภาพ ก่อนพ่นสารเคมีฯ ควรใช้สารเคมีป้องกันกำจัดศัตรูพืชตามหลัก 3 ถูก เพื่อประสิทธิภาพสูงสุดในการควบคุมศัตรูพืช คือ 1. ถูกเวลา โดยพ่นในตอนเช้าหรือเย็นซึ่งมีอุณหภูมิต่ำและความชื้นสัมพัทธ์สูงกว่า 70% เพื่อให้พืชดูดซึมสารได้ดีที่สุด ควรตรวจสอบสภาพอากาศ และหลีกเลี่ยงการพ่นสารเมื่อมีแนวโน้มว่าฝนจะตกภายใน 1-4 ชั่วโมงข้างหน้า เพื่อป้องกันการชะล้างสารไปโดยไร้ประโยชน์ 2. ถูกชนิด หากจำเป็นต้องพ่นสารในฤดูฝนหรือช่วงที่ฝนตกบ่อย ควรเลือกสารประเภทดูดซึม (Systemic) ซึ่งพืชจะดูดซึมเข้าไปในเนื้อเยื่อได้ภายใน 1-4 ชั่วโมง ทำให้ป้องกันกำจัดศัตรูพืชได้ดีกว่าสารประเภทสัมผัสตาย ที่สารอาจถูกฝนชะล้างไปก่อนจะสัมผัสและ
