สุดยอดงานวิจัย ม.แม่โจ้ คว้ารางวัล ชนะเลิศ (Platinum Award)
ครองถ้วยพระราชทานสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี
งาน Thailand Research Expo 2016
มหาวิทยาลัยแม่โจ้ได้รับรางวัลชนะเลิศ (Platinum Award) ถ้วยรางวัลพระราชทานสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี จากงานมหกรรมวิจัยแห่งชาติ 2559 Thailand Research Expo 2016 ณ โรงแรมเซ็นทาราแกรนด์และ บางกอกคอนเวนชั่นเซ็นเตอร์ กรุงเทพฯ เมื่อวันที่ 17-21 สิงหาคม 2559 ที่ผ่านมา
งานมหกรรมวิจัยแห่งชาติ 2559 หรือ Thailand Research Expo 2016 จัดโดย สำนักงานคณะกรรมการวิจัยแห่งชาติ(วช.) ร่วมกับเครือข่ายร่วมด้านการวิจัยเพื่อส่งเสริมและพัฒนางานวิจัยของไทย โดยมี 9 ประเด็นกลุ่มงานวิจัย ซึ่งมีการจัดแสดงนิทรรศการผลงานวิจัยจากหน่วยงานเครือข่ายระบบวิจัยทั่วประเทศมากกว่า 100 หน่วยงาน พร้อมการนำเสนอผลงานวิจัยมากกว่า 500 ผลงาน ซึ่งมหาวิทยาลัยแม่โจ้ได้ส่งงานวิจัยนำเสนอในกลุ่มงานวิจัยเพื่อการผลิตและเพิ่มมูลค่าสินค้าเกษตรและอาหาร จำนวน 2 ผลงาน ได้แก่
- ผลงาน นวัตกรรมระบบการผลิตและการเพิ่มมูลค่าปลาหนังลูกผสมเพื่อชุมชน ของ รองศาสตราจารย์ ดร.เกรียงศักดิ์ เม่งอำพัน, ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร.ดวงพร อมรเลิศพิศาล, อ.ดร.สุดาพร ตงศิริ, และทีมงาน คณะเทคโนโลยีการประมงและทรัพยากรทางน้ำ ซึ่งผลงานวิจัยนี้เป็น ระบบการผลิตปลาหนังลูกผสมช่วยเพิ่มผลผลิตปลาเศรษฐกิจให้กับชุมชน โดยเพิ่มมูลค่าเนื้อปลาเป็นอาหารสุขภาพ อาทิ เนื้อปลาแช่แข็ง ไส้อั่ว ไส้กรอก เพิ่มมูลค่าเศษเหลือเป็นอาหารปลา การสกัดน้ำมันปลาน้ำจืดที่มีกรดไขมันโอเมก้า 9 มีฤทธิ์ชีวภาพในการต้านอนุมูลอิสระ ป้องกันโรคหลอดเลือดและเบาหวาน และสกัด คอลลาเจนจากหนังปลาเป็นเครื่องสำอาง ครีมคอลลาเจนจากหนังปลา ลิปสติกน้ำมันปลา โดยมีรางวัลนวัตกรรมระดับนานาชาติการันตี (EUROINVENT 2016: VIII European Exhibition of Creativity and Innovation, Romania) ซึ่งทั้งระบบเป็นผลงานพร้อมใช้ (นำไปพัฒนาต่อยอด / ขยายผล) จำหน่ายเชิงพาณิชย์ สร้างรายได้ให้เกษตรกรอย่างยั่งยืน
- ผลงาน ผลิตภัณฑ์จากส่วนต่างๆ ของมะเกี๋ยง พืชอนุรักษ์ในโครงการอนุรักษ์พันธุกรรมพืชอันเนื่องมาจากพระราชดำริ สมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี ของ ผู้ช่วยศาสตราจารย์ อุมาพร อุประ, รองศาสตราจารย์ ดร.วิจิตรา แดงปรก, อาจารย์ ดร.รัฐพงศ์ ปกแก้ว, ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร.กรผกา อรรคนิตย์ และทีมงาน คณะวิศวกรรมและอุตสาหกรรมเกษตร โดยผลงานวิจัยนี้ เป็นการแปรรูปมะเกี๋ยง ซึ่งเป็นพื้นเมืองที่ใกล้จะสูญพันธุ์ ให้เป็นผลิตภัณฑ์หลากหลายเพิ่มมูลค่าให้กับมะเกี๋ยงเพื่อให้เกิดการอนุรักษ์ขึ้น จากการวิจัยพบว่า มะเกี๋ยงมีสารออกฤทธิ์ทางชีวภาพหรือสารต้านอนุมูลอิสระสูง จึงนำมาแปรรูปเป็นอาหารให้ผู้บริโภคยอมรับ และมีรสชาดดี ได้แก่ น้ำมะเกี๋ยง บรั่นดี น้ำส้มสายชู แยมมะเกี๋ยง น้ำมะเกี๋ยงเข้มข้น น้ำมะเกี๋ยงอัดก๊าซคาร์บอนไดออกไซด์ ชาจากผลมะเกี๋ยง ชาจากยอดอ่อนมะเกี๋ยง ซึ่งจากการดำเนินงานโครงการนี้ สามารถสนองพระราชดำริในโครงการอนุรักษ์พันธุกรรมพืชอันเนื่องมาจากพระราชดำริ สมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาห์ สยามบรมราชกุมารี (อพ.สธ) ช่วยให้ได้กระบวนการผลิตผลิตภัณฑ์จากมะเกี๋ยงเป็นที่ยอมรับจากผู้บริโภค ชุมชนสามารถใช้ประโยชน์จากพืชมะเกี๋ยงอย่างมีประสิทธิภาพ รวมทั้งจะเป็นการปลุกจิตสำนึกให้ชุมชนและท้องถิ่นสามารถอนุรักษ์พันธุกรรมพืชมะเกี่ยงร่วมกันได้อย่างยั่งยืน
โดยทั้งสองผลงานได้ผ่านเกณฑ์การพิจารณาจากคณะกรรมการ 3 เกณฑ์หลัก ได้แก่ 1. เป็นผลงานวิจัยที่มีคุณค่า สามารถนำไปใช้ประโยชน์ได้จริงๆ ตอบสนองเชิงพาณิชย์ และสังคมชุมขน 2. มีเทคนิคการนำเสนอผลงานวิจัยให้กับผู้เยี่ยมชมงานจนได้รับความสนใจเป็นอย่างมาก และ 3. มีการจัดแสดงนิทรรศการได้สวยงาม น่าสนใจ ส่งผลงให้ มหาวิทยาลัยแม่โจ้ได้รับรางวัลชนะเลิศ Platinum Award ในการแสดงผลงานวิจัยในครั้งนี้ ครองถ้วยพระราชทานสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี
ผู้ช่วยศาสตราจารย์ พาวิน มะโนชัย รองอธิการบดีฝ่ายวิจัย มหาวิทยาลัยแม่โจ้ กล่าวว่า “เป็นความภาคภูมิใจที่ทางคณะกรรมการวิจัยแห่งชาติ สถาบันวิจัยระดับชาติล้วนชื่นชมผลงานจากแม่โจ้ในความสำเร็จครั้งนี้ ขอแสดงความยินดีกับผลงานวิจัยของทีมงานมหาวิทยาลัยแม่โจ้ที่ได้รับรางวัลแห่งความสำเร็จระดับชาติมาอย่างต่อเนื่อง ขอขอบคุณนักวิจัยที่ทุ่มเทและมุ่งมั่นเพื่อมหาวิทยาลัยทุก ๆ ท่าน อาทิ รองศาสตราจารย์เกรียงศักดิ์ เม่งอำพัน ผู้ช่วยศาสตราจารย์.ดร.ดวงพร อมรเลิศพิศาล อ.ดร.สุดาพร ตงศิริ และทีมงาน คณะเทคโนโลยีการประมงฯ ผู้ช่วยศาสตราจารย์อุมาพร อุประ รองศาสตราจารย์ ดร.วิจิตรา แดงปรก, อาจารย์ ดร.รัฐพงศ์ ปกแก้ว, ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร.กรผกา อรรคนิตย์และทีมงาน คณะวิศวกรรมและอุตสาหกรรมเกษตร และนักวิจัยอีกหลายท่าน เราเชื่อมั่นว่า แม่โจ้จะมีนักวิจัยระดับชาติและนานานชาติเช่นนี้สืบต่อไป เป็นแบบอย่างแก่นักวิจัยรุ่นถัดไปด้วย”
ปัญหาปลาหมอคางดำ สร้างความปวดหัวให้แก่ชาวประมงอย่างมากเพราะเป็นสัตว์ต่างถิ่นที่ปรับตัวได้เก่ง สามารถอยู่ได้ในแหล่งน้ำทุกประเภท สามารถแพร่พันธุ์ได้อย่างรวดเร็ว กำจัดเท่าไหร่ก็ไม่หมดไม่สิ้น ในรายการ เปลี่ยนมุมคิด สถานีโทรทัศน์รัฐสภา วันที่ 25 พฤษภาคม 2569 เวลา 20.15 น.คุณธวัช สุระบาล ประธานคณะกรรมาธิการการเกษตรและสหกรณ์ วุฒิสภา กล่าวตอนหนึ่งว่า ปัญหาปลาหมอคางดำไม่ควร “หาคนผิด” เพราะมีหลายปัจจัยไม่รู้ว่ามาจากอะไร กรณีปัญหาการลักลอบนำเข้าสัตว์ต่างถิ่นรวมทั้งประเด็นความรับผิดชอบคงต้องรอฟังข้อเท็จจริงจากกระบวนการศาล ทุกวันนี้ หลายพื้นที่ประสบปัญหาเรื่องคุณภาพน้ำอยู่แล้ว จำเป็นต้องจัดการทั้งระบบนิเวศ ไม่ใช่มองแค่ปัญหาปัญหาหมอคางดำเพียงอย่างเดียว ปัญหาเฉพาะหน้าที่ต้องเร่งเดินหน้าจัดการก็คือ ช่วยเหลือเกษตรกรที่ได้รับผลกระทบ รวมทั้งควบคุมการแพร่ระบาด ลดประชากรปลา ผ่านโมเดล “จับ-ลด-ใช้ประโยชน์” พร้อมเปลี่ยนมุมมอง หมอคางดำ จากวายร้ายเป็นทรัพยากร ที่สามารถ นำไปใช้ประโยชน์ได้หลากหลายทั้ง อาหารคน อาหารสัตว์ อาหารพืช ปลาป่น วัตถุดิบเลี้ยงปูขาว และสินค้าโอท็อป เพื่อสร้างห่วงโซ่เศรษฐกิจใหม่ให้ชุมชน
ในวันที่โลกกำลังเผชิญวิกฤตสภาพภูมิอากาศ ทั้งภัยแล้ง อุณหภูมิสูง ดินเสื่อม และต้นทุนการผลิตที่พุ่งสูงขึ้น การทำเกษตรจึงยากกว่าที่เคย โดยเฉพาะปัญหาราคาปุ๋ยและคุณภาพดินที่ถดถอยต่อเนื่อง จนเกษตรกรจำนวนมากต้องลงทุนเพิ่ม แต่ผลผลิตกลับไม่เพิ่มตาม “ไบโอชาร์” จึงถูกมองว่าเป็นหนึ่งในทางรอดสำคัญของภาคเกษตรยุคใหม่ เพราะไม่ใช่เพียงถ่านธรรมดา แต่คือคาร์บอนจากชีวมวลพืชที่มีโครงสร้างรูพรุนสูง ช่วยฟื้นฟูดินถึงระดับโครงสร้างพื้นฐาน ทำให้ดินร่วนซุย อุ้มน้ำได้ดี ลดการสูญเสียธาตุอาหาร และช่วยให้จุลินทรีย์ที่มีประโยชน์เติบโตได้มากขึ้น และสิ่งที่น่าสนใจคือ เกษตรกรสามารถผลิตไบโอชาร์ใช้เองได้จากเศษวัสดุในไร่นา ไม่ว่าจะเป็นฟางข้าว ใบอ้อย กิ่งไม้ ซังข้าวโพด หรือเศษพืชจากสวนผลไม้ เพราะพืชทุกชนิดล้วนมีคาร์บอนเป็นองค์ประกอบ เมื่อนำมาเผาภายใต้สภาวะออกซิเจนจำกัด ก็จะได้ไบโอชาร์ที่สามารถนำกลับไปฟื้นดินในแปลงของตัวเองได้อีกครั้ง คุณประสาน สุขสุทธิ์ อดีตหัวหน้ากลุ่มอารักขาพืช สำนักงานเกษตรจังหวัดสระแก้ว และเจ้าของสวนไผ่โป๋ยแจ่ม สระแก้ว ได้ให้มุมมองในเรื่องของไบโอชาร์ไว้ว่า แม้ไบโอชาร์จะไม่ใช่ยาวิเศษที่แก้ได้ทุกปัญหาในทั
“ถั่วแระญี่ปุ่น” คือถั่วเหลืองฝักสด เป็นพืชล้มลุก มีทรงพุ่ม ผลเป็นฝัก มีลักษณะทรงแบน ยาวรี โค้งงอเล็กน้อย มีขนอ่อนๆ ฝักมีสีเขียว ฝักจะนูนขึ้น มีเมล็ดโตเรียงกันอยู่ข้างใน เมล็ดไม่แก่ไม่อ่อนเกินไป เมล็ดสีเขียว มีรสชาติหวานมันกว่าเมล็ดใหญ่กว่า นุ่มกว่า มีถิ่นกำเนิดในประเทศญี่ปุ่น ต่อมาได้มีปลูกกันมากในหลายประเทศทั่วโลก ญี่ปุ่น จีน และเกาหลี มีประวัติการบริโภคถั่วเหลืองในระยะฝักไม่อ่อนและไม่แก่เกินไป ชาวญี่ปุ่นนิยมรับประทานถั่วแระเป็นกับแกล้มเบียร์ หรืออาหารว่างเกือบทุกครัวเรือน จึงมีการพัฒนาปรับปรุงพันธุ์ถั่วเหลืองให้มีฝักและเมล็ดใหญ่กว่าถั่วเหลืองธรรมดา 2 เท่า เมล็ดนุ่ม รสชาติหวานมัน ทั้งนี้ เพื่อประโยชน์สำหรับบริโภคฝักสดเพียงอย่างเดียว และมีความพยายามปลูกถั่วแระส่งตลาดตลอดทั้งปี ซึ่งความต้องการบริโภคถั่วแระญี่ปุ่น หรือถั่วเหลืองฝักสด (Vegetable Soybean) ของชาวญี่ปุ่น ประมาณปีละ 150,000 ตัน แต่สามารถผลิตภายในประเทศได้เพียง 100,000-110,000 ตัน จึงต้องนำเข้าจากต่างประเทศ ถั่วแระญี่ปุ่นเป็นพืชโปรตีนสูง (ถั่วแระญี่ปุ่น มีโปรตีน 12.7% ถั่วฝักยาว มีโปรตีน 2.4%) รสชาติอร่อย สามารถนำไปประกอบอาหา
ข้อมูลหน่วยงาน สถาบันวิจัยพืชสวน กรมวิชาการเกษตร เลขที่ 50 ถนนพหลโยธิน แขวงลาดยาว เขตจตุจักร กรุงเทพมหานคร 10900 โทรศัพท์ 0 2940 6578 อีเมล : [email protected]
