วันที่ 7 ตุลาคม 2569 ศ.ดร.ยศชนัน วงศ์สวัสดิ์ รองนายกรัฐมนตรี และรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม เป็นประธานในงานแถลงข่าวและส่งมอบนวัตกรรม “รับมือภัยน้ำ ด้วยวิจัยและนวัตกรรม : รู้ทัน บรรเทา เยียวยา ฟื้นฟู” จัดโดยสำนักงานการวิจัยแห่งชาติ(วช.) กระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม ร่วมกับ หน่วยงานภาคีเครือข่ายวิจัย พร้อมกันนี้ นายดนุพร ปุณณกันต์ ผู้ช่วยรัฐมนตรีประจำกระทรวง อว. ร่วมในกิจกรรม โดยมี ดร.วิภารัตน์ ดีอ่อง ผู้อำนวยการสำนักงานการวิจัยแห่งชาติ กล่าวรายงานการใช้ประโยชน์จากผลงานวิจัยเพื่อรับมือภัยน้ำ และนักประดิษฐ์ นักวิจัย และกลุ่มผู้ใช้ประโยชน์ เข้าร่วมพิธี ณ ศูนย์ส่งเสริมการวิจัยเพื่อมรดกทางวัฒนธรรม อาคาร วช.8
ศ.ดร.ยศชนัน วงศ์สวัสดิ์ กล่าวว่า เมื่อมีสถานการณ์ภัยพิบัติเกิดขึ้น งานวิจัยและนวัตกรรม จะเป็นอีกกลไกสำคัญ ที่จะสามารถแสดงให้เห็นการนำไปใช้ประโยชน์ การตอบโจทย์ความต้องการและแก้ไขปัญหาของประชาชน ซึ่งเป็นความท้าทายที่จำเป็นต้องอาศัยการบูรณาการข้อมูล เทคโนโลยี และองค์ความรู้จากงานวิจัย เพื่อช่วยยกระดับศักยภาพของไทย ในแต่ละด้านในการเตรียมความพร้อม รับมือ และลดผลกระทบจากภัยพิบัติได้อย่างมีประสิทธิภาพ รวมทั้ง สามารถนำไปใช้ในการช่วยเหลือประชาชน การฟื้นฟูพื้นที่ และการดูแลคุณภาพชีวิตภายหลังสถานการณ์คลี่คลาย เพื่อให้ประชาชนสามารถกลับคืนสู่ภาวะปกติได้โดยเร็ว
ทั้งนี้ สิ่งสำคัญในการร่วมกันผลักดันผลงานวิจัยและนวัตกรรมจากห้องปฏิบัติการไปสู่การใช้งานจริง และขยายผลไปยังพื้นที่ที่มีความต้องการอย่างเหมาะสม การนำเทคโนโลยีและนวัตกรรมไปทดลองใช้ในพื้นที่จริง จะช่วยให้นักวิจัยสามารถเรียนรู้จากปัญหาและข้อจำกัดที่เกิดขึ้น เพิ่มความเชื่อมั่น เพื่อนำงานวิจัยและนวัตกรรม มาเพิ่มประสิทธิภาพให้ตอบโจทย์ ช่วยเหลือและแก้ไขปัญหาให้มีคุณภาพยิ่งขึ้น
“วันนี้จึงถือเป็นหมุดหมายสำคัญในการเตรียมความพร้อมและเชื่อมโยงการทำงานระหว่างหน่วยงาน นักวิจัย และภาคส่วนต่าง ๆ เพื่อผลักดันนวัตกรรมไทยไปสู่การใช้งานจริงในพื้นที่ โดยเฉพาะการรับมือกับภัยธรรมชาติที่จำเป็นต้องใช้ข้อมูลอย่างเป็นระบบและบูรณาการ เพื่อให้สามารถประเมินสถานการณ์ วางแผนการช่วยเหลือ และสร้างความมั่นใจให้แก่ประชาชนได้อย่างทันท่วงที ขณะเดียวกัน การบรรเทาผลกระทบ การเยียวยา และการฟื้นฟูภายหลังเกิดภัย ก็เป็นอีกหนึ่งภารกิจสำคัญ” รมว.อว. กล่าว
ดร.วิภารัตน์ ดีอ่อง ผู้อำนวยการสำนักงานการวิจัยแห่งชาติ กล่าวว่า วช. ภายใต้ อว. ในฐานะหน่วยงานบริหารจัดการทุนวิจัยและนวัตกรรมของประเทศ พร้อมนำผลงานวิจัยและนวัตกรรมที่เกี่ยวข้องกับการรับมือภัยพิบัติมาส่งมอบ โดยมีแนวคิดในการรับมือคือ “รู้ทัน บรรเทา เยียวยา ฟื้นฟู” ซึ่งครอบคลุมการจัดการภัยพิบัติในแต่ละระยะ ตั้งแต่ก่อนเกิดภัย ระหว่างเกิดภัย และภายหลังสถานการณ์คลี่คลาย โดยมีนวัตกรรมที่ทำหน้าที่เป็นเครื่องมือเฝ้าระวังและประเมินความเสี่ยง ช่วยสำรวจ สนับสนุนและดูแลประชาชนทุกกลุ่มในภาวะฉุกเฉิน ตลอดจนดูแลพื้นที่และสิ่งแวดล้อมหลังสถานการณ์คลี่คลาย ซึ่งจะสะท้อนการประยุกต์ใช้วิทยาศาสตร์ วิจัย และเทคโนโลยีในการดูแลคุณภาพชีวิตของประชาชนได้อย่างแท้จริง
สำหรับการส่งมอบนวัตกรรมรับมือภัยน้ำภายใต้การสนับสนุนทุนวิจัยจาก วช. ได้รับเกียรติจาก ศ.ดร.ยศชนัน วงศ์สวัสดิ์ ส่งมอบให้แก่กลุ่มผู้ใช้งาน หน่วยงานในพื้นที่ รวมถึงผู้ที่เกี่ยวข้อง เพื่อสนับสนุนการรับมือภัยพิบัติอย่างครอบคลุมและเหมาะสมในแต่ละพื้นที่ จำนวน 7 นวัตกรรม ประกอบด้วย
1) นวัตกรรมสีเขียวจากขยะพลาสติกเพื่อฟื้นฟูพื้นที่โรงเรียนประสบอุทกภัยในกรุงเทพมหานคร มอบให้กับ มูลนิธิศูนย์พัฒนาเด็กคลองจั่น จำนวน 38 ชุด
2) AGENT 29 คอปเปอร์นาโนรูปเข็ม นวัตกรรมป้องกันจุลชีพหลังภัยพิบัติน้ำท่วม มอบให้กับ สถาบันอาชีวศึกษาและชุมชน 33 แห่ง จำนวน 700 แกลลอน
3) นวัตกรรม CLEAR SOIL ผลิตภัณฑ์สำหรับย่อยสลายโลหะหนักเพื่อฟื้นฟูสภาพดิน มอบให้กับ เครือข่ายเกษตรกรและวิสาหกิจชุมชน 10 แห่ง จำนวน 1,000 ขวด
4) นวัตกรรมออกซิเจนกระป๋องสำหรับพกพา มอบให้กับ เทศบาลเมืองปทุมธานีและศูนย์บริการสาธารณสุข 24 บางเขน จำนวน 250 กระป๋อง
5) นวัตกรรมแพลตฟอร์มอัจฉริยะ Flood Eye และเครือข่ายเซนเซอร์ Flood Boy เพื่อการเฝ้าระวังและประเมินความเสี่ยงอุทกภัยเชิงพื้นที่ มอบให้กับชุมชน 10 แห่ง ในจังหวัดพระนครศรีอยุธยา จังหวัดสมุทรสาคร และจังหวัดนนทบุรี
6) ระบบอากาศยานไร้คนขับเพื่อการสำรวจและสนับสนุนการจัดการภัยพิบัติอุทกภัย มอบให้กับ สำนักงานป้องกันและบรรเทาสาธารณภัยจังหวัดพระนครศรีอยุธยา
7) นวัตกรรมชุดยังชีพสำหรับแมวในภาวะน้ำท่วม (Gatti Bag & Gatti Box) มอบให้กับ คณะสัตวแพทย์ มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ จำนวน 10 ชุด
ภายในงานยังมีการเสวนาเรื่อง “RE:THINK RE:BUILD RE:LIVE คิดใหม่ ฟื้นใหม่ กลับมาใช้ชีวิตอย่างมั่นคง” เผยแพร่ผลงานวิจัยและนวัตกรรมเด่นที่ได้รับการสนับสนุนจาก วช. ในการเฝ้าระวัง ช่วยเหลือ และฟื้นฟูผู้ประสบภัย ดังนี้ “รู้ทันก่อนภัยมา Flood Eye & Flood Boy : นวัตกรรมเฝ้าระวังและประเมินความเสี่ยงอุทกภัยเชิงพื้นที่” โดย ผศ.ณัฐพล รังสฤษฎ์วรการ มหาวิทยาลัยแม่ฟ้าหลวง และ ศ.ปฏิบัติ ดร.เศรษฐ์ สัมภัตตะกุล มหาวิทยาลัยเชียงใหม่, “ฟื้นพลังในภาวะวิกฤตนวัตกรรมออกซิเจนกระป๋อง : อากาศแห่งความหวังเพื่อผู้ประสบภัย” โดย รศ.ดร.อนรรฆ ขันธะชวนะ มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีพระจอมเกล้าธนบุรี และ “เทคโนโลยีเพื่อชีวิตโดรนอัจฉริยะ : บินฝ่าวิกฤต ช่วยเหลือผู้ประสบภัยอย่างทันท่วงที” โดย นายพิศิษฐ์ มิตรเกื้อกูล สมาคมกีฬาเครื่องบินจำลองและวิทยุบังคับ
พร้อมด้วย การเสวนาเรื่อง “RE:BUILD ฟื้นใหม่ ด้วยวิจัยและนวัตกรรม” ที่สะท้อนการนำองค์ความรู้ด้านวิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรมมาประยุกต์ใช้เพื่อฟื้นฟูพื้นที่และคุณภาพชีวิตประชาชนหลังเกิดภัยพิบัติใน 3 ประเด็น ดังนี้ “ฟื้นพื้นที่ : เปลี่ยนขยะ สร้างพื้นที่ใหม่หลังน้ำท่วม” โดย ผศ.ดร.เวชสวรรค์ หล้ากาศ มหาวิทยาลัยราชภัฏเชียงใหม่, “ฟื้นความปลอดภัย : นาโนเทคโนโลยีเพื่อความปลอดภัยหลังภัยพิบัติ” โดย ศ.ดร.สนอง เอกสิทธิ์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย และ “ฟื้นผืนดิน : พลิกฟื้นผืนดิน สู่สิ่งแวดล้อมที่ปลอดภัย” โดย รศ.ดร.ดุสิต อธินุวัฒน์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์
จากพฤติกรรมความเปลี่ยนแปลงของผู้บริโภค ที่หันมาใส่ใจพิถีพิถันกับอาหารการกินมากขึ้น ส่งผลดีต่อภาคอุตสาหกรรมการท่องเที่ยว ผู้ประกอบการร้านอาหารไม่น้อย และยังส่งต่อการสร้างรายได้ สร้างอาชีพให้กับเกษตรกรรายย่อยได้มีช่องทางเพิ่มรายได้อีกช่องทางหนึ่ง สืบเนื่องจากพฤติกรรมของผู้บริโภคที่หันมาประณีตกับอาหารการกินมากขึ้น บางคนตามหาร้านอาหารที่รสชาติอร่อยใช้วัตถุดิบเกรดพรีเมียม บางคนชอบอาหารที่รสชาติและสีสันสวยงามน่ากิน เพื่อสร้างการอยากอาหาร รวมถึงการถ่ายรูปลงโซเชียล ทำให้เกิดอีกหนึ่งธุรกิจที่น่าสนใจ และสร้างรายได้ดีแบบเงียบๆ ในฉบับนี้ผู้เขียนขอยกให้กับธุรกิจการปลูกดอกไม้-ใบไม้กินได้ ที่ใช้พื้นที่ไม่ต้องมาก แต่ตอบโจทย์การสร้างรายได้ และทันกับยุคสมัยที่สุด จนสามารถสร้างรายได้ให้กับเกษตรกร หรือเจ้าของธุรกิจหลักแสนต่อเดือนเลยทีเดียว คุณนัจนันท์ ศรีพัธยากร หรือ คุณอุ๋ง เจ้าของฟาร์มโรสแมรี่หาดใหญ่ ตั้งอยู่ที่ 20/7 ถนนกองทุนสงเคราะห์ ตำบลบ้านพรุ อำเภอหาดใหญ่ จังหวัดสงขลา อดีตเจ้าหน้าที่การกีฬา ผันตัวเป็นเกษตรกร สร้างงาน สร้างเงินจากสิ่งที่รัก พร้อมกับการพัฒนาไม่หยุดนิ่ง นำไปสู่การสร้างรายได้จากการทำฟา
สถานการณ์น้ำท่วมในหลายพื้นที่ ยังส่งผลกระทบต่อภาคการเกษตรอย่างต่อเนื่อง โดยเฉพาะหรือแปดริ้ว ซึ่งถือเป็นพื้นที่เลี้ยงไก่ไข่สำคัญของประเทศ และครั้งนี้ต้องเผชิญกับน้ำท่วมขังนานกว่า 7 วัน ทำให้ฟาร์มไก่ไข่ขนาดใหญ่ได้รับความเสียหายอย่างหนัก ขณะที่ฟาร์มขนาดเล็กบางส่วนก็ได้รับผลกระทบเช่นกัน ความเสียหายไม่ได้หยุดอยู่แค่ตัวไก่ แต่ยังลุกลามไปถึงปริมาณไข่ที่ออกสู่ตลาด และรายได้ของเกษตรกรในช่วงที่ต้นทุนการผลิตยังอยู่ในระดับสูง คุณมาโนช ชูทับทิม นายกสมาคมผู้เลี้ยงไก่ไข่ กล่าวว่า จากข้อมูลที่ได้รับรายงานจากสำนักงานปศุสัตว์และหน่วยงานที่เกี่ยวข้องในจังหวัดฉะเชิงเทราพบว่า มีไก่ไข่ยืนกรงได้รับความเสียหายรวมกว่า 3 ล้านตัว และยังมีไก่ไข่รุ่นที่อยู่ระหว่างเตรียมเข้าสู่ช่วงให้ผลผลิต เสียหายอีกประมาณ 500,000-600,000 ตัว ส่งผลให้ปริมาณไข่ไก่ในพื้นที่ลดลงอย่างเห็นได้ชัด และต้องใช้เวลาในการฟื้นฟูฟาร์มและนำไก่รุ่นใหม่เข้ามาทดแทน “ความเสียหายที่เกิดขึ้นที่แปดริ้ว ทำให้ไข่หายไปวันละ 2 ล้านกว่าฟอง จากที่ผมสอบถามเกษตรกรที่เสียหาย เขาก็ต้องคิดว่าจะทำอย่างไร บางรายยังมีพ่อแม่พันธุ์อยู่ แต่บางรายหมดแล้วไม่เหลือเลย ตอนน
เมื่อวันที่ 7 ต.ค.2569 นายยศชนัน วงศ์สวัสดิ์ รองนายกรัฐมนตรี และรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม (อว.) ได้เป็นประธานในพิธีส่งมอบ “7 นวัตกรรมไทยสู้ภัยน้ำท่วม” แบบครบวงจร ภายใต้การบริหารงานของ สำนักงานการวิจัยแห่งชาติ (วช.) และสถาบันอุดมศึกษาต่างๆ ครอบคลุมทุกมิติ ตั้งแต่การแจ้งเตือนภัยล่วงหน้า การกู้ชีพเร่งด่วน ไปจนถึงการฟื้นฟูเยียวยาหลังน้ำลด เพื่อช่วยเหลือและดูแลประชาชนผู้ประสบภัยน้ำท่วมไม่ต่ำกว่า 23,000–25,000 ครัวเรือนทั่วประเทศ ชุดยังชีพสำหรับแมวในภาวะน้ำท่วม สำหรับนวัตกรรมใหม่ที่เพิ่งเปิดตัวครั้งแรกในวันนี้ คือ ชุดยังชีพสำหรับแมวในภาวะน้ำท่วม ใช้งานได้ 7-14 วัน มี 2 รูปแบบ คือ Gatti Bagและ Gatti Box น้ำหนักรวมเพียง3-4 กก. พกพาง่าย บรรจุภัณฑ์ย่อยสลายได้เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อม ประกอบด้วย อาหารแมวสูตรโภชนาการสูง ทรายแมวรักษ์โลกผลิตจากมันสำปะหลัง น้ำดื่มและคอกพับได้ จำนวน 1 พันชุด ซึ่งเป็นผลงานของทีมนักวิจัยจากจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย และมหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ ดร.ลัญจกร อมรกิจบำรุง ภาควิชาเคมี คณะวิทยาศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย ซึ่งเป็นหัวหน้าทีมวิจัยช
เกษตรกรรายย่อยกับทางรอด “ข้าวไทย” วันนี้…สถานการณ์ไปถึงไหนแล้ว? คุณนพดล มั่นศักดิ์ ผู้จัดการมูลนิธิโรงเรียนชาวนา จังหวัดนครสวรรค์ สะท้อนภาพปัญหาเชิงโครงสร้างของระบบข้าวไทยว่า เป็นปัญหาที่สะสมมายาวนาน โดยเฉพาะการปล่อยปละละเลยของหน่วยงานภาครัฐต่อการลักลอบนำพันธุ์ข้าวจากต่างประเทศเข้ามาปลูกในประเทศไทย ซึ่งเกิดขึ้นต่อเนื่องมากว่า 5 ปีแล้ว โดยเฉพาะพันธุ์ข้าวจากประเทศเวียดนาม การนำพันธุ์ข้าวเข้ามาปลูกแทบไม่มีการตรวจสอบ ไม่มีการจับกุม และไม่มีมาตรการควบคุมอย่างจริงจัง ทั้งที่ตามกฎหมาย พันธุ์ข้าวจัดอยู่ภายใต้พระราชบัญญัติควบคุมพันธุ์พืช การนำเข้าและจำหน่ายต้องได้รับอนุญาตอย่างถูกต้อง แต่ในทางปฏิบัติกลับมีการใช้วิธีเลี่ยงกฎหมาย ผ่านการจดทะเบียนในลักษณะ “สวมสิทธิ” ใช้ชื่อพันธุ์หนึ่ง แต่แท้จริงแล้วเป็นพันธุ์ที่นำเข้ามาจากต่างประเทศ จากเดิมที่พบการลักลอบนำเข้าพันธุ์ข้าวจากเวียดนามเป็นหลัก ปัจจุบันยังพบพันธุ์จากประเทศอื่น เช่น อินโดนีเซีย เข้ามาแพร่หลายในพื้นที่ปลูกข้าวของไทยมากขึ้น ส่งผลให้เกิดการปะปนของสายพันธุ์ในแปลงนาอย่างกว้างขวาง และกระทบโดยตรงต่อระบบเมล็ดพันธุ์ของประเทศ คุณนพดล อธิบายว่า “เม
