สมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวง เสด็จพระราชดำเนินจังหวัดแม่ฮ่องสอนเพื่อเยี่ยมราษฎรบนพื้นที่สูง ตั้งแต่ปี พ.ศ. 2509-2544 รวมทั้งหมด 17 ครั้ง ทรงพระราชทานโครงการพระราชดำริต่างๆ มากมาย ทั้งการพัฒนาภาคการเกษตรและแหล่งน้ำ การอนุรักษ์ป่าไม้ งานหัตถกรรมสิ่งทอ การพัฒนาระบบสาธารณสุข เพื่อให้ราษฎรบนพื้นที่สูงมีคุณภาพชีวิตและความเป็นอยู่ที่ดีในทุกด้าน ทำให้จังหวัดแม่ฮ่องสอน มีโครงการพระราชดำริมากที่สุดในประเทศไทย
สมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวง ทรงเป็นห่วงราษฎรบนพื้นที่สูงจะมีแหล่งอาหารโปรตีนไม่เพียงพอ ทรงพระราชทานพระราชดำริส่งเสริมการเลี้ยงไก่พื้นเมือง “ไก่แม่ฮ่องสอน” ซึ่งเป็นแหล่งโปรตีนที่มีคุณภาพ ส่งผลให้ราษฎรบนพื้นที่สูง ทั้งชาวกะเหรี่ยง มูเซอ ลีซอ ฯลฯ หันมาเลี้ยง “ไก่แม่ฮ่องสอน” จนถึงทุกวันนี้
ลักษณะเด่นของไก่แม่ฮ่องสอน
ไก่แม่ฮ่องสอน (Mae Hong-Son Chicken) มีถิ่นกำเนิดในพื้นที่อำเภอขุนยวม ลักษณะประจำพันธุ์ : เพศผู้ มีขนคอและหลังสีเหลืองแดงเข้ม ขนลำตัวและหางมีสีดำ มีปุยขนที่โคนหาง หงอนจักร ใบหน้าแดง แข้งและปากมีสีดำหรือเทา มีขนตุ้มหูสีเหลือง ผิวหนังขาวอมแดง ส่วนไก่เพศเมีย มีขนลำตัวสีน้ำตาลกระเหลือง หรือสีน้ำตาลทั้งตัว หงอนจักร ใบหน้าแดง ปากและแข้งสีดำหรือเทาหรือน้ำตาล มีขนตุ้มหูสีเหลือง ผิวหนังขาวอมแดง
ลักษณะทางเศรษฐกิจ
ไก่เพศผู้ (อายุ 20 สัปดาห์) น้ำหนักตัวเฉลี่ย 1,100 กรัม มีความสมบูรณ์แข็งแรง ทนทานต่อสภาพแวดล้อม ส่วนไก่เพศเมีย (อายุ 20 สัปดาห์) น้ำหนักตัวเฉลี่ย 880 กรัม อายุเมื่อให้ไข่ฟองแรก 160 วัน และให้ไข่เฉลี่ย 82 ฟองต่อตัวต่อปี สามารถฟักไข่และเลี้ยงลูกได้เอง สิ่งสำคัญที่สุดคือ เนื้อไก่มีรสชาติอร่อย เป็นเอกลักษณ์เฉพาะคือ นุ่ม แน่น และหนังบาง มีไขมันน้อย ด้วยความมีเอกลักษณ์ ผู้เชี่ยวชาญด้านสัตว์ปีก กรมปศุสัตว์จึงให้คำจำกัดความไก่แม่ฮ่องสอนว่า “ไก่แม่ฮ่องสอน หนังบาง เนื้อแน่น กินแทนเขียดแลว”
อนุรักษ์สายพันธุ์ไก่ฮ่องสอน
กรมปศุสัตว์ได้เก็บรวบรวมอนุรักษ์สายพันธุ์ “ไก่แม่ฮ่องสอน” ซึ่งเป็นไก่พื้นเมืองของท้องถิ่น ให้ได้เป็นไก่พันธุ์แท้ ไม่ให้มีการสูญเสียพันธุ์หรือมีการปนเปื้อนจากสายเลือดไก่พันธุ์อื่นๆ ผลจากการวิจัย (งบประมาณปี 2545-2547) สามารถคัดเลือกไก่แม่ฮ่องสอมพันธุ์แท้ได้ จำนวน 1 พันธุ์ ซึ่งถือว่าเป็นฝูงไก่พันธุ์ที่ต้นพันธุ์ (Foundation stock) ที่เป็นสมบัติของประเทศไทย โดยกรมปศุสัตว์เป็นผู้เก็บรักษาและขยายพันธุ์แก่เกษตรกรทั่วไป จากนั้นได้ยื่นคำขอขึ้นทะเบียนพันธุ์สัตว์ปีกของกรมปศุสัตว์ โดย นายอำนวย เลี้ยวธารากูล เมื่อวันที่ 2 กันยายน พ.ศ. 2556 ใช้ชื่อ “ไก่แม่ฮ่องสอน” และต่อมากลุ่มเกษตรกรเลี้ยงไก่พื้นเมืองในพื้นที่อำเภอขุนยวม ได้ยื่นหนังสือขอขึ้นทะเบียนไก่แม่ฮ่องสอนเป็นสัตว์พื้นเมืองประจำถิ่น เมื่อวันที่ 22 กรกฎาคม 2557
การแนะแนวทางการเลี้ยง
แต่เดิมชาวบ้านเลี้ยงไก่พื้นเมืองด้วยเหตุผลเพื่อเป็นไก่ต่อไก่ตั้ง เป็นไก่สวยงาม เป็นไก่ชน และเพื่อการบริโภค แนวทางการเลี้ยงของชาวบ้านเป็นแบบธรรมชาติ ใช้พืชผักที่ประกอบเกษตรกรรมเป็นอาหาร ใช้บริเวณที่พักเป็นพื้นที่เลี้ยง ข้อจำกัดในการเลี้ยงไก่แม่ฮ่องสอนของชาวบ้านที่ผ่านมาพบว่า เมื่อไก่ฟักไข่แล้วไม่ได้คุณภาพ ลูกไก่มักไม่รอดบ้าง สุขภาพไม่สมบูรณ์บ้าง เพราะสาเหตุส่วนหนึ่งมาจากปัญหาสภาพอากาศที่เปลี่ยนแปลง เกิดจากการฟักไข่ของแม่ไก่ที่ไม่ค่อยสมบูรณ์ดีนัก จึงประสบความสำเร็จไม่เกิน 80 เปอร์เซ็นต์ ทำให้ประชากรสัตว์มีน้อย ต่อมาหันมาใช้ตู้ฟักไข่ ทำให้การเลี้ยงไก่มีความสมบูรณ์มากยิ่งขึ้น
ไก่พันธุ์นี้สามารถออกไข่ได้ครั้งละ 8-10 ฟอง เมื่อนำมาบริโภคแล้วพบว่าไข่ไก่พันธุ์นี้ แม้มีขนาดเล็กกว่าไข่ทั่วไป แต่มีรสชาติอร่อยกว่าและอุดมไปด้วยคุณค่าทางอาหารเนื่องจากไก่พื้นเมืองแม่ฮ่องสอนกินอาหารจากธรรมชาติอย่างหยวกกล้วย รำข้าว ข้าวโพด พืชผักต่างๆ ที่มีในท้องถิ่น ไข่ไก่พันธุ์นี้ได้ราคาขายแพงกว่าไข่ทั่วไป
จุดเด่นของไก่แม่ฮ่องสอนก็คือ เลี้ยงง่าย แข็งแรง อดทน กินอาหารธรรมชาติได้ จึงประหยัดต้นทุน วิธีการเลี้ยงของสมาชิกแตกต่างกัน บางรายเลี้ยงในเล้าที่มีบริเวณ บางรายเลี้ยงปล่อยแบบมีอาณาเขต หรือเลี้ยงแบบผสม ทางกรมปศุสัตว์สนับสนุนให้ชาวบ้านหันมาเลี้ยงไก่พื้นเมืองอย่างเป็นระบบมากขึ้น มีการวางแผนเลี้ยง จดบันทึก ควบคุมโรค ตลอดจนการสร้างโรงเลี้ยงที่ได้มาตรฐาน รวมทั้งการเฝ้าระวังโรคที่มีผลต่อสุขภาพไก่และจัดหาตลาดรองรับให้ด้วย เพื่อต้องการฟื้นฟูไก่แม่ฮ่องสอนให้กลับมาเป็นสัตว์เลี้ยงอันเป็นเอกลักษณ์ของจังหวัดและเป็นสัตว์เศรษฐกิจที่สร้างรายได้ให้แก่ชาวบ้าน
ด้านตลาด
สำนักงานปศุสัตว์จังหวัดแม่ฮ่องสอนฟื้นฟูโดยส่งเสริมชาวบ้านเลี้ยงไก่แม่ฮ่องสอนตั้งแต่ต้นน้ำ กลางน้ำ และปลายน้ำ หวังอนุรักษ์พันธุ์ไก่พื้นเมืองแม่ฮ่องสอนไม่ให้สูญพันธุ์เพราะถือเป็นเอกลักษณ์และความภูมิใจของทางจังหวัด พร้อมร่วมมือกับชาวบ้านจัดตั้ง “กลุ่มเลี้ยงไก่พื้นบ้านแม่ฮ่องสอน” เพื่อขับเคลื่อนไปสู่อุตสาหกรรมแปรรูปสร้างรายได้กลับมาสู่ชุมชน
สมาชิกที่เลี้ยงไก่พื้นเมืองจะมีรายได้จากการขาย 3 ทาง คือ 1. ขายเป็นไก่เนื้อ เพราะมีจุดเด่นคือ เนื้อแน่น นิ่ม หนังบาง 2. ขายไก่สำหรับใช้ในพิธีกรรมของชนเผ่า 3. ไก่แม่ฮ่องสอนมีลักษณะสวยงาม เลี้ยงเป็นไก่ต่อไก่ตั้งหรือไก่สวยงามได้ เมื่ออายุ 6-8 เดือน โดยราคาซื้อขายเริ่มตั้งแต่ 800-1,500 บาท ลูกไก่ชนิดนี้มีราคาสูงกว่าลูกไก่ทั่วไป การเลี้ยงจะต้องแยกพื้นที่ต่างหาก มักเลี้ยงปล่อยเพื่อต้องการให้ไก่ไม่เครียดแล้วช่วยทำให้ขนสวย ใช้อาหารชนิดเดียวกับไก่พื้นเมือง
ผู้สนใจสามารถสอบถามรายละเอียดไก่พื้นเมืองแม่ฮ่องสอนเพิ่มเติมได้ที่ สำนักงานปศุสัตว์จังหวัดแม่ฮ่องสอน โทรศัพท์ 053-612-043
สมัยก่อนมักเข้าใจผิดว่ามีพื้นที่น้อยจะไม่สามารถทำการเกษตรได้ แต่ปัจจุบันพื้นที่น้อยสามารถสร้างรายได้ให้กับหลายๆ คนได้ชนิดที่ว่ามากกว่าการทำงานประจำ โดยเฉพาะในช่วงนี้การปลูกดอกไม้ที่สมัยก่อนเป็นเพียงการประดับเพื่อความสวยงามเท่านั้น แต่ในยุคนี้เป็นสินค้าสวยงามที่ทำเงินให้กับผู้ปลูกได้อย่างเป็นกอบเป็นกำ ชนิดที่ว่าแซงเงินเดือนงานประจำและมีเงินเหลือเก็บไว้ใช้ยามฉุกเฉินในอนาคตได้อีกด้วย คุณฐิรนาถ นิธิภัทร์ธนโภคิน หรือ คุณฝน ได้มีแนวความคิดและสร้างจุดเริ่มต้นของการปลูกดอกไม้กินได้ขึ้น โดยศึกษาในเรื่องของสายพันธุ์ต่างๆ ว่าแบบไหนดอกสีอะไรเป็นที่ต้องการของตลาด จากนั้นจึงหาซื้อพันธุ์ดอกไม้จากพื้นที่ต่างๆ เข้ามาปลูกพร้อมกับเรียนรู้การขยายพันธุ์เอง นอกจากทำให้มีผลผลิตตลอดปีแล้ว ยังประหยัดต้นทุนในเรื่องของการซื้อเมล็ดพันธุ์ใหม่ๆ ด้วยเช่นกัน ใช้พื้นที่สนามหญ้าหน้าบ้าน ไม่ถึง 20 ตารางวา ปลูกดอกไม้ คุณฝน เล่าให้ฟังว่า ช่วงแรกทำงานประจำอยู่ที่บริษัท ต่อมาเมื่อได้มาแต่งงาน จึงได้ลาออกจากงานมาเป็นแม่บ้านอย่างเต็มตัว เพราะต้องดูแลลูกน้อยที่ยังเล็กอยู่ และในขณะนั้นคุณแม่ของสามีพาคุณฝนไปซื้อต้นไม้ที่มีดอกสวย
หากใครกำลังมองหาเครื่องดื่มที่ดีต่อสุขภาพ รสเปรี้ยวหวาน ซ่าเบา ๆ หอมสดชื่น ดื่มแล้วได้ฟีลพิเศษในทุกโมเมนต์ ขอแนะนำเครื่องดื่มสปาร์คกลิ้ง “ เบียงวิก้า” ( BIENVICA) ที่ผสานพลังธรรมชาติจาก ดอกกุหลาบ แอปเปิ้ลไซเดอร์ และสารสกัดจากต้นกระบองเพชรโนปาล ดื่มสนุก ได้บรรยากาศเหมือนจิบแชมเปญแต่ 0% แอลกอฮอล์ ให้ทั้งความสดชื่นและความผ่อนคลาย เหมาะสำหรับสายสุขภาพในช่วงที่อยากรีเฟรชตัวเอง ผลิตภัณฑ์เบียงวิก้าเป็นผลงานของ Startup สายเกษตร คือ คุณตั้ม – ธนกฤต ลี้ไวโรจน์ กรรมการผู้จัดการ บริษัท สกลนคร สร้างสุข จำกัด ซึ่งตั้งอยู่ในพื้นที่ 172 หมู่ 5 บ้านฮางโฮง อำเภอเมือง เทศบาลนครสกลนคร จังหวัดสกลนคร อีเมล: [email protected]. โทร: 064 654 0592 FB : Bienvica เบียงวิก้า – Beyond Cider รู้จัก “ โนปาล ” กระบองเพชรกินได้ กระบองเพชรกินได้ มีชื่อเรียกในเม็กซิโกว่า โนปาล (Nopal) มีชื่อทางพฤกษศาสตร์ว่า Opuntia ficus-indica ในเม็กซิกมีการค้นพบ Opuntia เป็นพืชในตระกูลกระบองเพชร ประมาณ 114 ชนิด ชาวอเมริกาใต้ใช้โนปาลเป็นพืชอาหารมานานกว่า 1,200 ปี โนปาลเป็นทั้งผักและผลไม้ กินได้ทั้งดิบและสุก นิยมนำใบอ่อนม
รายงานข่าว โดย คุณกาญจนา จินตกานนท์/ตราด “การท่องเที่ยว”เป็นโครงสร้างสำคัญทางเศรษฐกิจของจังหวัดจันทบุรี ซึ่งเป็นจังหวัดเมืองรองที่มีนักท่องเที่ยวเดินทางเข้ามาจำนวนมากในปี 2567 ข้อมูลกระทรวงท่องเที่ยวและกัฬา นักท่องเที่ยวมีจำนวน 4,439,138 คน และสร้างมูลค่า 18,452.36 ล้านบาท มหาวิทยาลัยราชภัฏรำไพพรรณี โดยสำนักศิลปวัฒนธรรมและพัฒนาชุมชน เห็นว่าสถาบันการศึกษาเป็นส่วนสำคัญที่จะช่วยพัฒนาชุมชน เพื่อเพิ่มมูลค่าทางเศรษฐกิจและสร้างรายได้ให้กับชุมชน จึงมีโครงการต่างๆที่จะช่วยสนับสนุนส่งเสริมการท่องเที่ยวทั้งในเชิงประวัติศาสตร์และศิลปะวัฒนธรรม ซึ่งในปี 2569 “ชม วัง ชิมผลไม้ เสน่ห์สวนสมเด็จ” เป็นโครงการหนึ่งที่เปิดตัวเมื่อ 27-28 มิถุนายนที่ผ่านมานี้ มีนักท่องเที่ยวสนใจร่วมเดินทางเข้าร่วมทริปที่จัดเป็นรอบๆละ40-50คน ดร.สมพงษ์ เส้งมณีย์ รองผอ.สำนักศิลปวัฒนธรรมและพัฒนาชุมชน เล่าว่า ที่มาของ โครงการ “ชม วัง ชิมผลไม้ เสน่ห์สวนสมเด็จ” เปรียบเสมือนการการเปิดประตูมืองจันท์รองรับนักท่องเที่ยวนักเดินทาง โดยมีรูปแบบที่พัฒนาเพิ่มขึ้น จากเดิมโครงการเปิดเมืองจันทบุรีจัดโปรแกรมเที่ยวให้นักท่องเที่ยวจัดชม วัง“สว
“กบ” เป็นหนึ่งในสัตว์เศรษฐกิจของพะเยา ที่ช่วยสร้างอาชีพ เสริมรายได้ให้เกษตรกรได้เป็นอย่างดี แต่การเลี้ยงกบแบบดั้งเดิมมักประสบปัญหาน้ำเน่าเสีย จากการให้อาหารเหลือ หรือปล่อยกบหนาแน่นเกินไป ทำให้สภาพแวดล้อมที่ย่ำแย่ กบกัดกันเอง ทำให้ป่วยและตายได้ นอกจากนี้ยังพบปัญหาการเลี้ยงกบที่มีขนาดโตไม่เท่ากัน ทำให้กบกินกันเอง กบที่ตัวใหญ่กว่าจะกินกบตัวเล็กเป็นอาหาร ทำให้จำนวนกบลดลงอย่างรวดเร็ว ส่งผลให้ต้นทุนสูงและผลผลิตไม่สม่ำเสมอ ที่ผ่านมา เกษตรกรพยายามป้องกันไม่ให้กบกัดกินกันเองโดยหมั่นคัดแยกขนาดกบ ตัวใหญ่และตัวเล็กออกจากกันทุกๆ 2-3 สัปดาห์ หากเจอกบป่วย จะแยกกบป่วยออก ล้างทำความสะอาดบ่อ ให้อาหารในปริมาณที่พอเหมาะ ไม่กองทิ้งไว้ และหมั่นเปลี่ยนถ่ายน้ำเป็นประจำสัปดาห์ละ 1-2 ครั้ง เพื่อแก้ไขปัญหาน้ำเน่าเสีย ยกระดับการเลี้ยงกบสู่สัตว์เศรษฐกิจเชิงพาณิชย์ ดร.วารัชต์ มัธยมบุรุษ รองผู้อำนวยการสถาบันนวัตกรรมและถ่ายทอดเทคโนโลยี มหาวิทยาลัยพะเยา กล่าวว่า จังหวัดพะเยามีศักยภาพด้านการเลี้ยงกบ แต่เกษตรกรยังเผชิญปัญหาต้นทุนการผลิตที่สูง ขาดองค์ความรู้และเทคโนโลยีกรเลี้ยงที่เหมาะสม ความต้องการของตลาดมีมากกว่า
