กระทรวงเกษตรและสหกรณ์เดินหน้าขับเคลื่อนการยกระดับขีดความสามารถในการแข่งขันภาคเกษตร ตามแผนปฏิบัติราชการของกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ ระยะ 5 ปี (พ.ศ. 2566-2570) โดยมุ่งส่งเสริมและสนับสนุนการผลิต การแปรรูป และการพัฒนาผลิตภัณฑ์จากฐานเกษตรกรรมและฐานทรัพยากรชีวภาพ เพื่อเชื่อมโยงสู่ภาคอุตสาหกรรมต่อเนื่อง รวมทั้งส่งเสริมการปลูกพืชสมุนไพรให้เป็นพืชเศรษฐกิจตามความเหมาะสมของพื้นที่ นับเป็นโอกาสสำคัญในการสร้างรายได้ของกลุ่มเกษตรกร วิสาหกิจชุมชน ซึ่งถือว่าเป็นผู้ผลิตที่สำคัญภายในประเทศ
สำนักงานเศรษฐกิจการเกษตรที่ 12 นครสวรรค์ (สศท.12) สำนักงานเศรษฐกิจการเกษตร (สศก.) ได้ลงพื้นที่ติดตามกลุ่มแปลงใหญ่ตะไคร้บ้านวงฆ้อง หมู่ที่ 11 ตำบลลานกระบือ อำเภอลานกระบือ จังหวัดกำแพงเพชร เพื่อศึกษาแนวทางการขับเคลื่อนและการพัฒนาแปลงใหญ่สมุนไพร ซึ่งนับเป็นตัวอย่างความสำเร็จของการรวมกลุ่มเกษตรกรผู้ปลูกพืชสมุนไพรที่เข้มแข็ง ภายใต้การสนับสนุนจากหน่วยงานภาครัฐตลอดจนสถาบันการศึกษาในพื้นที่ โดยมีสำนักงานเกษตรจังหวัดกำแพงเพชรให้การส่งเสริมและผลักดันอย่างต่อเนื่อง ทำให้กลุ่มมีการพัฒนาการผลิตตะไคร้และพืชสมุนไพรอื่นๆ ที่ได้รับการรับรองมาตรฐาน GAP นับเป็นการสร้างมูลค่าเพิ่มให้กับพืชสมุนไพรในพื้นที่ โดยจุดเริ่มต้นของกลุ่มเกิดขึ้นในปี 2550 จากการรวมตัวของเกษตรกรในนามวิสาหกิจชุมชนกลุ่มฟื้นฟูเศรษฐกิจบ้านวงฆ้อง ซึ่งมีเป้าหมายเพื่อผลิตปุ๋ยอินทรีย์ใช้เองภายในชุมชน เพื่อลดต้นทุนการผลิตและลดการใช้สารเคมีในการปลูกข้าวและมันสำปะหลัง ซึ่งเป็นรายได้หลักของครัวเรือนในพื้นที่ โดยสมาชิกกลุ่มหลายรายมีพื้นฐานการเพาะปลูกพืชสมุนไพร เช่น ตะไคร้ อัญชัน และมะกรูดอยู่ก่อนแล้ว จึงถือเป็นอาชีพเสริมที่ช่วยเพิ่มรายได้และใช้ประโยชน์พื้นที่การเกษตรอย่างคุ้มค่า
จากแนวคิดดังกล่าว กลุ่มแปลงใหญ่ตะไคร้บ้านวงฆ้อง ได้มีการต่อยอดและพัฒนาเป็นแปลงใหญ่ตะไคร้บ้านวงฆ้องอย่างเป็นทางการ ในปี 2561 ซึ่งปัจจุบันมีพื้นที่ปลูกรวมกว่า 120 ไร่ เกษตรกรสมาชิก 80 ราย มี นายสุธรรม แสงเพ็ชร เป็นประธานแปลงใหญ่ ได้ดำเนินการร่วมกันผลิตและแปรรูปตะไคร้เป็นสมุนไพรแห้งพร้อมจำหน่าย ด้านสถานการณ์การผลิตและการตลาด เกษตรกรกลุ่มแปลงใหญ่นิยมปลูกตะไคร้ 2 พันธุ์ ได้แก่ พันธุ์เกษตรเขียว และพันธุ์เกษตรขาว
ภายใน 1 ปี สามารถปลูกตะไคร้ได้ 1-2 รอบ ระยะเวลาการปลูกจนถึงเก็บเกี่ยว 6-8 เดือนต่อรอบ ให้ผลผลิตเฉลี่ย 3,000 กิโลกรัมต่อไร่ ผลผลิตรวม 360 ตันต่อปี ซึ่งสมาชิกกลุ่มมีการวางแผนการผลิตอย่างเป็นระบบ โดยแบ่งรอบการเพาะปลูกเพื่อให้มีผลผลิตออกสู่ตลาดอย่างต่อเนื่องตลอดทั้งปี โดยผลผลิตร้อยละ 70 สมาชิกจะจำหน่ายกันเองให้กับผู้ผลิตและจำหน่ายพริกแกงในท้องถิ่น และผลผลิตร้อยละ 30 สมาชิกจะจำหน่ายให้กลุ่มในราคารับซื้อ 5-6 บาทต่อกิโลกรัม
สำหรับการดำเนินงานของกลุ่ม แบ่งเป็น ผลผลิตตะไคร้สด ร้อยละ 10 นำมาทำความสะอาด คัดแยกขนาด และส่งจำหน่ายให้กับผู้ค้าส่งผักและสมุนไพร ในราคาเฉลี่ย 7-8 บาทต่อกิโลกรัม ส่วนผลผลิตตะไคร้สด ร้อยละ 90 นำมาแปรรูปเป็นต้นตะไคร้แห้งและใบตะไคร้แห้ง โดยกลุ่มจะล้างทำความสะอาด ตัดแต่งส่วนรากออก แล้วหั่นต้นและใบเป็นแว่นหรือซอยเป็นชิ้นบางๆ ก่อนนำไปตากแห้งหรืออบด้วยตู้อบลมร้อนจนแห้งสนิท จากนั้นจึงบรรจุในถุงเพื่อจำหน่ายให้กับพ่อค้าคนกลางและผู้แปรรูปสมุนไพรในประเทศ
ตะไคร้แห้งของกลุ่มถือเป็นวัตถุดิบสำคัญในการผลิตผลิตภัณฑ์สมุนไพร เช่น ลูกประคบ และยาสมุนไพรต่างๆ ด้านราคาจำหน่าย แบ่งเป็น ต้นตะไคร้แห้ง ราคา 38-40 บาทต่อกิโลกรัม และใบตะไคร้แห้ง ราคา 15-16 บาทต่อกิโลกรัม ทั้งนี้ จากการจำหน่ายตะไคร้สดและตะไคร้แห้งสามารถสร้างรายได้ให้กลุ่มเฉลี่ย 684,300 บาทต่อปี นอกจากนี้ กลุ่มยังมีการแปรรูปสมุนไพรแห้งชนิดอื่นเพื่อจำหน่าย อาทิ อัญชัน ผิวมะกรูด และผักเสี้ยนผี
ทั้งนี้ การขับเคลื่อนของแปลงใหญ่ตะไคร้บ้านวงฆ้องได้รับการสนับสนุนอย่างต่อเนื่องจากหน่วยงานสังกัดกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ ในการส่งเสริมและผลักดันให้เกษตรกรมีการรวมกลุ่มอย่างเข้มแข็ง มีการพัฒนาองค์ความรู้ ขยายพื้นที่เพาะปลูก และยกระดับคุณภาพผลผลิตให้ได้มาตรฐาน GAP ตลอดจนสนับสนุนปัจจัยการผลิตอย่างต่อเนื่อง เพื่อสร้างโอกาสทางอาชีพ เพิ่มรายได้ และเสริมสร้างความเข้มแข็งให้กับเศรษฐกิจฐานรากอย่างยั่งยืน
สำหรับแนวทางการขับเคลื่อนของกลุ่มในระยะต่อไป กลุ่มมีแผนที่จะพัฒนาศักยภาพของสมาชิกโดยมุ่งเน้นการจัดกิจกรรมอบรมให้ความรู้ด้านการทำยาสมุนไพร และการพัฒนาทักษะการแปรรูปผลผลิต ทั้งนี้ นายสุธรรม แสงเพ็ชร ประธานกลุ่ม ได้มีบทบาทสำคัญในการถ่ายทอดประสบการณ์ด้านการปลูกและการแปรรูปตะไคร้ รวมถึงการผลิตปุ๋ยอินทรีย์ใช้เองภายในกลุ่ม เพื่อลดต้นทุนการผลิตและสร้างความยั่งยืนให้แก่เกษตรกรในพื้นที่ หากผู้ที่สนใจสามารถติดต่อสอบถามข้อมูลเพิ่มเติม ได้ที่ นายสุธรรม แสงเพ็ชร ประธานกลุ่มแปลงใหญ่ตะไคร้บ้านวงฆ้อง หมู่ที่ 11 ตำบลลานกระบือ อำเภอลานกระบือ จังหวัดกำแพงเพชร โทร. 082-180-9984
เผยแพร่ในระบบออนไลน์เป็นครั้งแรกเมื่อวันที่ 29 ตุลาคม 2568
อัญชัน หลายคนมองว่าเป็นวัชพืช จริงๆ แล้วไม่ถือว่าเป็นวัชพืชโดยตรง แต่ก็มีลักษณะบางอย่างที่คล้ายวัชพืชในบางบริบท เช่น โตเร็ว เลื้อยคลุมพื้นที่ได้ง่าย ถ้าไม่ควบคุม อัญชันอาจขึ้นคลุมต้นไม้อื่นหรือแทรกในแปลงเพาะปลูกได้ ในทางการเกษตรและสมุนไพร อัญชันถือเป็นพืชที่มีประโยชน์มาก เช่น ใช้ทำสีอาหาร สกัดเป็นสมุนไพร หรือใช้เป็นพืชคลุมดินบำรุงดิน เพราะเป็นพืชตระกูลถั่วที่ช่วยตรึงไนโตรเจน ปัจจุบันมีเกษตรกรในพื้นที่จังหวัดมหาสารคามเริ่มมีการปลูกอัญชันสร้างรายได้กันมากขึ้น โดยการปลูกและนำไปตากขายเป็นดอกแห้ง ให้กับพ่อค้าแม่ค้าที่จะส่งออกไปต่างประเทศ โดยตลาดหลักตอนนี้อยู่ที่ประเทศจีนสำหรับการนำไปทำสมุนไพร ชมพู่-เฌอพัชญ์ นามชารี พนักงานบริษัทเอกชน เจ้าของสวนพรธิดา การ์เด้น – สวนอัญชัน ออร์แกนิค ปากทางบ้านนาเลา อำเภอวาปีปทุม จังหวัดมหาสารคาม ผู้เป็นแรงผลักดันและสนับสนุนให้ครอบครัวสร้างรายได้เสริมจากการปลูกอัญชันส่งขายสร้างรายได้เสริมกว่าเดือนละ 30,000 บาท จุดเริ่มต้นของการปลูกอัญชันสร้างรายได้ คุณชมพู่เล่าให้ฟังว่า เกิดจากที่คุณแม่เห็นเพื่อนบ้านเริ่มปลูกอัญชันกันเยอะ จึงได้มาปรึกษากับตนเองว่าอยากจะปลูกอัญ
ช่วงนี้หลายพื้นที่ในกรุงเทพมหานครและพื้นที่โดยรอบต้องเผชิญกับฝนที่ตกลงมาอย่างต่อเนื่อง ส่งผลให้บางพื้นที่มีปริมาณน้ำสะสมและระบายออกไม่ทัน โดยเฉพาะพื้นที่ลุ่มต่ำ ถนน ตรอกซอกซอย และบริเวณที่มีข้อจำกัดด้านการระบายน้ำ จนเกิดน้ำท่วมขังในหลายจุด สถานการณ์ที่เกิดขึ้นทำให้ประชาชนและผู้ประกอบการจำนวนไม่น้อยตั้งรับไม่ทัน กว่าจะรู้ตัวว่าน้ำกำลังไหลเข้าพื้นที่ก็อาจสายเกินกว่าจะจัดเตรียมกระสอบทรายหรืออุปกรณ์ป้องกันน้ำท่วมได้ทัน ขณะที่บางพื้นที่ได้รับความเสียหายทั้งบ้านเรือน ทรัพย์สิน สินค้า และอุปกรณ์ต่างๆ เหตุการณ์ดังกล่าวสะท้อนให้เห็นว่า การเตรียมพร้อมรับมือน้ำท่วมไม่ควรรอจนกว่าน้ำจะมาถึง โดยเฉพาะพื้นที่ที่มีความเสี่ยงหรือเคยประสบปัญหาน้ำท่วมมาก่อน การเตรียมอุปกรณ์สำหรับป้องกันน้ำไว้ล่วงหน้า จึงเป็นอีกหนึ่งวิธีที่จะช่วยลดความเสียหายและเพิ่มเวลาในการรับมือเมื่อเกิดเหตุฉุกเฉิน จากเดิมที่หลายคนคุ้นเคยกับการใช้ “กระสอบทราย” เป็นแนวกั้นน้ำ ปัจจุบันมีการพัฒนาถุงป้องกันน้ำท่วมรูปแบบใหม่ที่เน้นความสะดวกในการจัดเก็บ ขนย้าย และนำมาใช้งานได้อย่างรวดเร็ว หนึ่งในนั้นคือ กระสอบทรายรุ่น Eco หรือถุงกันน้ำท่วมสำเ
1 ตุลาคม 2569 กรมส่งเสริมสหกรณ์ ครบ 54 ปี พร้อมขับเคลื่อนงานตามนโยบายรัฐบาล เดินหน้าพัฒนาศักยภาพสหกรณ์และกลุ่มเกษตรกร เป็นกลไกสำคัญในการสร้างความเข้มแข็งให้กับเศรษฐกิจฐานราก และยกระดับคุณภาพชีวิตของสมาชิกและเกษตรกร ภายใต้นโยบาย DRIVE+S พัฒนาสหกรณ์และกลุ่มเกษตรกรให้มีความเข้มแข็ง มีธรรมาภิบาล สามารถปรับตัวให้ทันต่อการเปลี่ยนแปลง และเติบโตได้อย่างมั่นคงและยั่งยืน นายรพีภัทร์ จันทรศรีวงศ์ ปลัดกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ เป็นประธานในงานวันคล้ายวันสถาปนากรมส่งเสริมสหกรณ์ ครบ 54 ปี โดยมีพิธีสักการะสิ่งศักดิ์สิทธิ์ประจำกรมส่งเสริมสหกรณ์ พิธีสงฆ์ พิธีรับพระราชทานเครื่องราชอิสริยาภรณ์ เบื้องหน้าพระบรมฉายาลักษณ์ พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว และอ่านสารรัฐมนตรีว่าการกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ ปลัดกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ เปิดเผยว่า ในโอกาสครบรอบ 54 ปีของกรมส่งเสริมสหกรณ์ ได้มอบแนวทางการปฏิบัติงานขอให้ร่วมกันพัฒนาสหกรณ์ทั่วประเทศให้เข้มแข็ง ในส่วนของการทำงานต้องทำแบบเชิงบูรณาการร่วมกับหน่วยงานภายในกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ เพื่อให้สหกรณ์มีศักยภาพในการแข่งขันจนเป็นที่ยอมรับ สร้างความเชื่อมั่นให้แก่สมาชิกและประชาชนทั่
“แค่เปลี่ยนความคิด ชีวิตก็เปลี่ยน” เป็นคำกล่าวถึงความจริงใจที่เต็มเปี่ยมของ คุณสุริยา ขันแก้ว ชื่อเล่นที่เรียกกันว่า “อู๋” อยู่บ้านเลขที่ 137/1 หมู่ที่ 11 บ้านแม่ลานเหนือ ตำบลห้วยอ้อ อำเภอลอง จังหวัดแพร่ 54150 e-mail : [email protected] หรือ Facebook : suriyakhunkaew การศึกษาปริญญาตรี วิศวกรรมไฟฟ้า มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีพระจอมเกล้าพระนครเหนือ ภรรยา คุณหทัยรัตน์ ขันแก้ว มีลูกชายและลูกสาว รวม 2 คน คุณสุริยา ขันแก้ว นับเป็นเกษตรกรรุ่นใหม่ที่หันหลังให้กับงานประจำบริษัทเอกชนที่มีรายได้เป็นเงินเดือน เดือนละเกือบแสนบาท มาทำเกษตร แต่ก่อนที่จะเริ่มต้นกลับมาใช้ชีวิตถิ่นเดิมที่บ้านเกิดในชนบท เขาวางแผนชีวิตและครอบครัวไว้อย่างน่าสนใจ วางแผน วาดฝัน ออกแบบแปลงเกษตร การจัดการแปลง ศึกษาหาความรู้จนมั่นใจว่าการเกษตรและครอบครัว ลงมือทำจริงแบบค่อยเป็นค่อยไป ไม่ก้าวกระโดด จุดเด่นการทำเกษตรของคุณสุริยาจึงอยู่ที่การวางแผนและผลิตพืชผลทางการเกษตรจากการปลูกข้าวเพียงอย่างเดียว เป็นแบบผสมผสานในแปลงนาเดียวกันสร้างมูลค่าเพิ่มของพื้นที่ การนำเทคโนโลยีการจ่ายน้ำแบบ เปิด-ปิด อัตโนมัติ มาใช้ในแปลง ทุ่นเวลาและแรงงาน
