วัยเกษียณ
“จริงๆ ผู้สูงอายุไม่ได้ต้องการแค่มีร่างกายที่แข็งแรง หรือมีจิตใจที่กระชุ่มกระชวย แต่เขาอยากอยู่ในแต่ละวันอย่างมีความหมาย และมีความหมายสำหรับลูกหลานด้วย” คำบอกเล่าของ “คุณเป้-รสรี ซันจวน” ผู้ให้บริการรถแท็กซี่รับ-ส่งผู้สูงอายุ “Go MAMMA” ธุรกิจที่เกิดมาเพื่อผู้สูงอายุโดยแท้จริง ธุรกิจนี้เกิดจากการมองเห็นช่องว่างของการดูแลผู้สูงอายุ และต้องการช่วยแบ่งเบาภาระของลูกหลาน จึงเริ่มต้นจากบริการแท็กซี่รับ-ส่ง พาไปพบแพทย์ ก่อนจะขยายไปสู่ Lifestyle Destination ทั้งพาไปเที่ยว เดินห้าง และพบปะเพื่อนฝูง ก่อนจะพบว่า การที่ผู้สูงวัยได้ออกไปใช้ชีวิตนอกบ้าน ไม่เพียงช่วยเติมพลังและสร้างความกระชุ่มกระชวย แต่ยังทำให้พวกเขามีความสุข ขณะเดียวกันยังช่วยลดความกังวลและความตึงเครียดภายในครอบครัว ทำให้ลูกหลานเบาใจมากขึ้น จุดเริ่มต้น Go MAMMA คุณเป้ทำงานด้าน Family Care เกี่ยวกับการดูแลเด็กมายาวนาน 20 ปี ทำให้เธอมองเห็น “ช่องว่าง” ว่ายังมีคนอีกกลุ่มที่ยังไม่ค่อยได้รับการดูและมักจะถูกนึกถึงเป็นลำดับสุดท้าย นั่นก็คือ ปู่ย่าตายายหรือผู้สูงอายุ ซึ่งอาจเกิดจากหลายปัจจัย ทั้งทรัพยากรคน เวลา รายได้ และภาวะเศรษฐกิ
เมื่อพูดถึงการวางแผนเกษียณ หลายคนนึกถึงตัวเลขเงินออม เงินลงทุน หรือคำถามยอดฮิตว่า ‘ต้องมีเงินกี่ล้านถึงจะพอ’ แต่ในวันที่ประเทศไทยกำลังเผชิญการเปลี่ยนแปลงโครงสร้างประชากรครั้งใหญ่ คำถามสำคัญอาจไม่ใช่แค่มีเงินพอหรือไม่ แต่อยู่ที่เราจะยังมีอิสระในการใช้ชีวิตและตัดสินใจเลือกอนาคตของตัวเองได้อีกนานแค่ไหน ดังนั้น เคทีซี จึงชวนคนไทยเตรียมชีวิตให้พร้อมกว่าที่เคย โครงสร้างประชากรเปลี่ยน ข้อมูลจาก สถาบันวิจัยประชากรและสังคม มหาวิทยาลัยมหิดล ระบุว่า ปี 2568 ประเทศไทยมีเด็กเกิดใหม่เพียง 416,574 คน ขณะที่มีผู้เสียชีวิต 559,684 คน ส่งผลให้จำนวนประชากรลดลงต่อเนื่องเป็นปีที่ 5 สะท้อนการเปลี่ยนแปลงโครงสร้างประชากรอย่างรวดเร็ว ขณะที่ สำนักงานสภาพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ คาดการณ์ว่า ภายในปี 2576 ประเทศไทยจะเข้าสู่ “สังคมสูงวัยระดับสุดยอด” โดยประชากร 1 ใน 3 จะมีอายุ 60 ปีขึ้นไป แนวโน้มดังกล่าวทำให้การวางแผนเกษียณไม่ใช่เพียงเรื่องของเงินออม แต่เป็นเรื่องของการเตรียมความพร้อมรอบด้าน ทั้งสุขภาพ ที่อยู่อาศัย ความสัมพันธ์ และการบริหารจัดการทรัพย์สิน เพื่อให้ยังสามารถใช้ชีวิตได้อย
ทันทีที่ก้าวเข้าไปในรั้วบ้านของ “ป้าจิบ” สิ่งแรกที่สะดุดตาคือเสื้อผ้าที่แสนจะแฟชั่น ที่ป้าจิบบอกกับเส้นทางเศรษฐีด้วยรอยยิ้มว่า “ชุดนี้ตัดเอง ใช้เวลาไม่กี่ชั่วโมงก็เสร็จแล้ว” ป้าจิบในวัย 60 ปี เต็มไปด้วยความสดใส พร้อมกับเอเนอร์จี้ความกระตือรือร้นในการทำกิจกรรมหลายอย่าง จนเราแทบไม่เชื่อ เมื่อป้าจิบเริ่มเล่าให้ฟังว่า “ชีวิตวัยรุ่น ชีวิตแม่บ้าน ไม่มีอะไรเลยค่ะ…เงียบมาก เงียบจนไม่คิดว่าเราจะมีอนาคต” หากมองย้อนกลับไปในอดีต ชีวิตของเธอมีเพียงแค่การทำกับข้าว รับส่งลูก ดูแลความเรียบร้อยในบ้าน เป็นวงจรชีวิตที่เรียบง่ายจนเจ้าตัวยังไม่เคยคาดคิดเลยว่า ชีวิตในวัยเกษียณของเธอจะเปลี่ยนไป เพราะตอนนี้ได้ตัดชุดใส่เองในแบบที่ตัวอยากเป็น รวมถึงการแบกกระเป๋าเป้เที่ยวคนเดียวมาแล้วหลายประเทศ วันนี้ เส้นทางเศรษฐีออนไลน์ จะพาไปพูดคุยกับ คุณจิบ-สุภาวดี บัณฑิต ถึงจุดเริ่มต้นของการท่องเที่ยวในวัยเกษียณ และเรื่องราวการทำแบรนด์ยาหม่องที่ชื่อสุดพีก “ยาหม่องฤาษีอุ้มนางพันธุรัตน์วิ่งข้ามเขา 3 ลูกไม่มีเหนื่อย” จุดเริ่มต้นจากการให้สิ่งดีๆ กับคนที่รัก ป้าจิบเล่าว่า ช่วงนั้นพี่สาวที่อยู่เยอรมันอยากไ
บทความโดย ธนดล มีชัยมาตร์ กลิ่นหอมอ่อนๆ ลอยอยู่ภายในร้าน เสียงเพลงเบาๆ คลอไปกับบรรยากาศอันเงียบสงบ ก่อนจะได้รับข้าวเหนียวมะม่วงจากร้าน ก.พานิช เป็นมื้อต้อนรับ นี่คือประสบการณ์แรกเมื่อก้าวเข้ามาที่ “Ukiyo Massage & Spa” ร้านสปาบนถนนตะนาวที่ไม่ได้มีเพียงบริการนวด แต่ยังให้ความสำคัญกับรายละเอียดเล็กๆ ในเรื่อง “รูป รส กลิ่น และเสียง” เบื้องหลัง Ukiyo คือ คุณอ๋า-สรัญญา ถวิลวิทู เจ้าของวัย 62 ปี ที่ตัดสินใจก้าวเข้าสู่ธุรกิจใหม่ หลังจากครอบครัวทำธุรกิจสลากกินแบ่งมานาน โดยมองเห็นโอกาสจากพื้นที่ชั้น 2 ของอาคารเดิมที่เคยปล่อยว่าง ขณะที่ คุณเผือก-นราธิป ผลบุณยรักษ์ สามีของคุณอ๋า เข้ามามีส่วนสำคัญในการวางแนวคิดและออกแบบพื้นที่ จากประสบการณ์ด้านธุรกิจบริการและการทำงานร่วมกับสถาปนิกในโรงแรมชั้นนำของไทย เปลี่ยนพื้นที่เดิม ให้เป็นโอกาสใหม่ เดิมพื้นที่ดังกล่าวมีทางเลือกทั้งการทำที่พักหรือเกสต์เฮาส์ และธุรกิจสปา ก่อนจะเลือกสปา เพราะสามารถรองรับลูกค้าได้หลายรอบต่อวัน อีกทั้งคุณสรัญญาเองก็ชื่นชอบการนวดและเข้าสปาอยู่แล้ว ประกอบกับมีทีมงานที่มีประสบการณ์ด้านสปาโดยตรง จึงกลายเป็นจุดเริ่มต้นของ Ukiyo Mas
ทำงานหาเงินมาทั้งชีวิต แต่คำถามยอดฮิตที่หลายคนไม่กล้าคิดคือ “หลังเกษียณเราต้องมีเงินเท่าไหร่ถึงจะรอด?” ยิ่งยุคนี้คนเราอายุยืนขึ้น หรือ Longevity Risk ถ้าไม่วางแผน ระวังเงินออมจะหมดก่อนหมดลมหายใจ ลองคิดเล่นๆ ว่า ถ้าวันนี้เรามีค่าใช้จ่ายเดือนละ 30,000 บาท ด้วยผลกระทบของเงินเฟ้อ ในอีก 20-30 ปีข้างหน้า อาจจะพุ่งไปถึงเดือนละ 60,000 บาท! สรุปแล้ว ถ้าต้องใช้ชีวิตหลังเกษียณไปอีกสัก 20 ปี เราอาจจะต้องมีเงินก้อนเตรียมไว้ถึง 14.4 ล้านบาท! ที่เอ่ยมาอาจยังไม่รวมค่าหมอ ค่าซ่อมบ้าน ซ่อมรถนะ ฟังดูเป็นตัวเลขที่ชวนท้อ แต่เรื่องนี้ ทีทีบี (ttb) ได้เชิญกูรูการเงินอย่าง คุณศักดา สรรพปัญญาวงศ์ (Avenger Planner) และคุณแก๊ปเปอร์ (MoneyStudio) มาเปิดคัมภีร์ในกิจกรรม fintalk ชวนมนุษย์เงินเดือนมาสำรวจ “3 กระเป๋าเงิน” ที่เราอาจจะมีอยู่แล้ว แต่ยังดึงศักยภาพมาใช้ไม่เต็มที่ ลองมาเช็กกันดูว่าคุณมีครบไหม? จากการสำรวจค่าใช้จ่ายพื้นฐานในปัจจุบันและนำมาคำนวณผลกระทบจากเงินเฟ้อในระยะยาว ตัวอย่างเช่น หากปัจจุบันมีค่าใช้จ่ายอยู่ที่ 30,000 บาทต่อเดือน ในอีก 20-30 ปีข้างหน้า ค่าใช้จ่ายดังกล่าวอาจเพิ่มขึ้นเป็นประมาณ
ในวัย 61 ปี ขณะที่หลายคนกำลังวางแผนใช้ชีวิตหลังเกษียณอย่างเงียบสงบ คุณเชา-ชวลิต จริตธรรม อายุ 69 ปี หรือหลายคนเรียกติดปากกันว่า “ปาป้าเชา” ดีกรีอดีตผู้บริหารบริษัทเอกชนผู้คร่ำหวอดในวงการมานานกว่า 30 ปี กลับเลือกเส้นทางที่แตกต่างออกไป นั่นคือการเริ่มต้นธุรกิจร้านกาแฟเล็กๆ ที่ชื่อว่า “ปาป้าเชา” ชีวิตใหม่ในวัยเกษียณ ชีวิตของผู้บริหารที่ต้องทำงานมานานกว่า 30 ปี ดำเนินไปอย่างราบรื่น จนกระทั่งถึงจุดเปลี่ยนสำคัญ ที่จะต้องไปดูแลแม่ ดูแลพี่สาวที่เจ็บป่วย ใช้เวลาอยู่กับครอบครัว เป็นช่วงเวลาที่เขาตัดสินใจพักบทบาทในองค์กรใหญ่ เพื่อกลับมาดูแลคนที่เขารัก หลังจากที่คุณแม่และพี่สาวจากไปได้สักพัก ระหว่างที่คุณชวลิต หรือ พี่เชา กำลังประกอบธุรกิจเล็กๆ เช่น ขายของและทำอาหารขาย ลูกสาวของพี่เชา ก็ได้เข้ามาเป็นส่วนหนึ่งของเส้นทางชีวิตใหม่นี้ โดยช่วงเวลาหนึ่งก็คุยกันกับลูกสาว ที่สนใจงานทางด้านเป็นช่างแต่งหน้า เธอได้ลาออกจากงานประจำมาทำงานเป็นช่างแต่งหน้า จากนั้นก็เริ่มคุยกันว่า จะทำอย่างไรกันต่อ ก็เริ่มหาสถานที่เพื่อให้เป็นสตูดิโอใช้ในการแต่งหน้า หลังจากนั้นเธอจึงบอกว่า “พ่อก็ทำร้านกาแฟสิ เราจะได้อยู่ด้
ในวัย 70 กว่าๆ ขณะที่ใครหลายคนกำลังนั่งหมดไฟ หรือพักผ่อนแบบปล่อยให้เวลาผ่านไปในแต่ละวัน แต่สำหรับ New Chapter อย่าง คุณลุงเคที (แทน เคียน ทัต) KT (Tan Kian Tat) ในวัย 77 และ คุณป้าย่าจู (Yazhu) วัย 73 ที่มอบเวลาวัยเกษียณให้กับร้านไอศกรีมเล็กๆ ที่ชื่อ Freshio Gelato ที่เป็นเสมือนเครื่องมือพิสูจน์ว่าไฟในการทำงานของคนเราไม่มีวันมอดดับตามอายุ จาก “ราชาเครย์ฟิช” สู่ชีวิตที่ว่างจนหายใจไม่ออก ย้อนกลับไปในยุคทอง คุณลุงเคที เขาเป็นนักธุรกิจระดับพรีเมียมในประเทศจีน ที่ถูกขนานนามว่าเป็น “ราชาเครย์ฟิช” ผู้กุมบังเหียนโรงงาน 8 แห่ง ส่งออกกุ้งแช่แข็งมูลค่านับพันล้านบาทไปทั่วโลก ส่วนคุณป้าย่าจู ก็ไม่ใช่แม่บ้านธรรมดา เธอคือนักบริหารร้านกาแฟฝีมือดีในเซี่ยงไฮ้ที่มีสาขากระจายไปทั่วเมือง แต่เมื่อถึงเวลาที่ต้อง “เกษียณ” จริงๆ ทั้งคู่ย้ายไปใช้ชีวิตสงบๆ ที่แคนาดา แต่ทว่าความเงียบเหงาหลังเกษียณนี้เองที่เป็นเสมือนศัตรูของพวกเขา “ผมเป็นพวกบ้างาน ชีวิตที่แคนาดาคือการขับรถไปนั่นมานี่อย่างไร้จุดหมาย มันว่างเกินไป และมันเป็นการใช้เงินไปวันๆ โดยไม่มีอะไรตอบแทนกลับมา” คุณลุงเล่าถึงความอึดอัดในใจ เปลี่ยนหยาดน้ำตาเป็นพล
หลายคนอาจมองว่าการทำธุรกิจคือการสร้างกำไร แต่สำหรับ เจค แจบส์ (Jake Jabs) ซีอีโอวัย 95 ปี แห่ง American Furniture Warehouse หนึ่งในตัวอย่างความประทับใจที่ความสำเร็จไม่ได้วัดกันแค่ที่ยอดขาย แต่ยังรวมถึงการส่งต่อโอกาสให้ผู้อื่นอีกด้วย ชุบชีวิตร้านที่เกือบล้มละลาย ย้อนกลับไปในปี 1975 เขาตัดสินใจซื้อกิจการร้านเฟอร์นิเจอร์ที่กำลังจะล้มละลาย ด้วยเงิน 80,000 ดอลลาร์สหรัฐ (ราว 2.7 ล้านบาท) ด้วยวิสัยทัศน์และการบริหารที่แข็งแกร่ง เขาค่อยๆ พลิกฟื้นธุรกิจจนกลายเป็นอาณาจักรร้านเฟอร์นิเจอร์ยักษ์ใหญ่ที่มีถึง 18 สาขา ครอบคลุมทั้งในรัฐโคโลราโด แอริโซนา และเท็กซัส แม้ว่าในปัจจุบัน American Furniture Warehouse จะยังคงเป็นธุรกิจของครอบครัวไม่ใช่บริษัทมหาชน แต่ในปี 2025 บริษัทก็ทำรายได้สูงถึง 858 ล้านดอลลาร์สหรัฐ หรือประมาณ 3 หมื่นล้านบาท จนก้าวขึ้นเป็นหนึ่งในบริษัทเอกชนรายใหญ่ของรัฐโคโลราโด แต่สิ่งที่ทำให้ผู้คนชื่นชมเขาไม่ใช่เพียงความสำเร็จทางธุรกิจ หากคือการนำความสำเร็จนั้นกลับไปช่วยเหลือสังคม ในช่วงปีที่ผ่านมา เขาบริจาคเงินให้กับองค์กรการกุศลในรัฐโคโลราโดมากกว่า 1 ล้านดอลลา
วัยเกษียณ ไม่ใช่อุปสรรคของการเริ่มต้นใหม่ แต่เป็นโอกาสให้เราได้ค้นพบทั้ง “ความสุข” และ “เป้าหมายชีวิต” จากอาชีพใหม่ที่ทำด้วยความตั้งใจ เช่นเรื่องราวของ คุณดามพ์ ภูมิจิตร และ คุณพิม-ศิริเพ็ญ ปรุงวนิชศิริ คู่รักวัยเกษียณ ที่เปลี่ยนบ้านเป็นคาเฟ่เล็กๆ “Dough A Lot” เสิร์ฟเบเกิลและเพรทเซลโฮมเมด พร้อมเครื่องดื่มรสชาติเข้มข้น จนกลายเป็นร้านโปรดของลูกค้าทุกช่วงวัย ในคอลัมน์ New Chapter เส้นทางเศรษฐีออนไลน์ จะพาไปพูดคุยกับคุณดามพ์และคุณพิม ถึงเรื่องราวของการเริ่มต้นอาชีพใหม่หลังวัยเกษียณ ที่พิสูจน์ว่า ชีวิตบทใหม่สามารถเริ่มต้นได้เสมอ ยุคเปลี่ยนผ่านของคนวงการโทรทัศน์ คุณดามพ์กับคุณพิม ทำงานในสถานีโทรทัศน์ที่เดียวกัน ผ่านทั้งยุครุ่งเรืองของวงการโทรทัศน์และยุคที่แข่งขันกันอย่างดุเดือด “สมัยก่อนถ้าเกิดทัน เมื่อไหร่ที่ฉายละครตอนจบ ถนนจะว่าง เพราะคนกลับบ้านมาดูโทรทัศน์ พอเป็นดิจิตอลทีวี มีคนกินเพิ่มประมาณ 21 คน พอมีแพลตฟอร์มเข้ามา คนกินมีเป็นร้อย แต่เค้กก้อนเท่าเดิม มันก็เลยทำให้ทุกอย่างค่อนข้างลำบากสำหรับวงการทีวี สำหรับสื่อสารมวลชน ก็คิดว่าเราคงจะคิดไม่ทันพวกเด็กๆ สมัยนี้แล้ว ขอเป็นคนดูดีกว่า เป็นค
“Laluka Pizza” (ลาลูก้า พิซซ่า) ร้านแป้งย่างแห่งลำลูกกา ธุรกิจเล็กๆ ในบ้านของ “คุณหมู-อนุสรณ์ เสนีย์ประกรณ์ไกร” อดีตนักออกแบบบ้าน ที่พบปัญหาสุขภาพจนกลายเป็น “จุดเปลี่ยน” ให้เริ่มต้น “สร้างอาชีพใหม่” ในคอลัมน์ New Chapter “เส้นทางเศรษฐีออนไลน์” ขอพาไปพูดคุยกับคุณหมูถึงการเปิดร้านพิซซ่า จากทำไม่เป็นสู่ร้านที่ลูกค้าอุดหนุนมายาวนาน 6 ปี คุณหมูทำงานออกแบบบ้านทั้งภายในและภายนอกมานาน 30 ปี ก่อนพบปัญหาสุขภาพ ทำให้เขาเริ่มเดินเหินไม่สะดวก เข้าไซต์งานลำบาก ส่งผลกระทบต่อการทำงาน กลายเป็นจุดเปลี่ยนให้เขาเริ่มมองหาสิ่งใหม่ที่สามารถทำเองได้ที่บ้าน “สิ่งแรกที่ผมตั้งใจไว้ถ้าออกมาทำอย่างอื่น คือต้องทำได้ด้วยตัวคนเดียว จากงานที่ผ่านมาของผมมีหลายปาร์ตี้ มีความวุ่นวายมากขึ้นเรื่อยๆ ผมแก่แล้วเลยรู้สึกว่าอะไรที่จะลดความวุ่นวายได้บ้าง คิดไว้หลายอย่างจะทำนู่นทำนี่ แต่สุดท้ายจบที่อาหารเพราะผมชอบกิน แต่เผอิญว่าทำไม่เป็น ดังนั้นจะทำอาหารอะไรก็ยากพอๆ กัน” คุณหมูเล่าให้ฟัง จากโจทย์ที่คุณหมูตั้งไว้ คำตอบที่ได้คือ “พิซซ่า” เป็นเมนูที่เขามองว่าสามารถทำคนเดียวได้ที่บ้าน ด้วยกระบวนการตั้งแต่ต้นจนจบใช้
