Featured News เกษตรยั่งยืน

ZERO ORGANIC WASTE ถังหมักขยะอินทรีย์แบบใช้อากาศ ใช้ง่ายในบ้าน เปลี่ยนขยะสดเป็นปุ๋ย ลดขยะล้นเมือง

ปัญหาขยะในครัวเรือนเป็นหนึ่งในต้นตอของวิกฤต “ขยะล้นเมือง” ที่หลายพื้นที่กำลังเผชิญอยู่ในปัจจุบัน ไม่เพียงแต่สร้างภาพลักษณ์ไม่น่ามอง ส่งกลิ่นรบกวน หรือเป็นแหล่งเพาะพันธุ์แมลงพาหะนำโรคเท่านั้น แต่ยังเป็นภาระต่อระบบจัดการของภาครัฐที่ต้องรับมือกับปริมาณขยะจำนวนมหาศาลอย่างไม่หยุดยั้ง โดยเฉพาะ “ขยะอินทรีย์” เช่น เศษอาหาร เศษผัก หรือใบไม้แห้ง ที่มักถูกทิ้งรวมกับขยะทั่วไป ทั้งที่สามารถนำกลับมาใช้ประโยชน์ได้ใหม่

จากปัญหานี้ ทำให้ อาจารย์เมธี จันทโรปกรณ์ และ รศ.ดร.สุนทรี ขุนทอง แห่งภาควิชาทรัพยากรและสิ่งแวดล้อม คณะวิทยาศาสตร์ศรีราชา มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ วิทยาเขตศรีราชา ได้พัฒนา คิดค้น “ถังหมักขยะอินทรีย์แบบใช้อากาศ” สำหรับใช้ในครัวเรือน ตั้งแต่ปี พ.ศ. 2560 ซึ่งเป็นปีที่รัฐบาลประกาศให้ปัญหาขยะเป็น “วาระแห่งชาติ” โดยมีเป้าหมายเพื่อลดขยะตั้งแต่ต้นทางอย่างยั่งยืน

 การทำงานของถังหมักนี้อาศัยกระบวนการย่อยสลายแบบใช้อากาศ โดยสามารถเติมเศษอาหารและใบไม้แห้งได้เรื่อยๆ ใช้ระยะเวลาหมักเพียง 1-2 เดือน ก็สามารถเปิดฝาถังเพื่อนำปุ๋ยหมักไปใช้ได้ทันที

“ถังหมักนี้ถูกออกแบบให้เหมาะกับการใช้งานภายในบ้าน ตั้งวางได้ทุกมุมที่มีอากาศถ่ายเท วัสดุที่ใช้ผลิตมีความทนทาน ใช้งานได้ยาวนานหลายปี ส่วนการหมัก เริ่มจากใส่วัสดุรองพื้นอย่างกากมะพร้าวไว้ชั้นล่างสุด เพื่อช่วยให้อากาศถ่ายเทดี ตามด้วยชั้นกลางที่ใช้ปุ๋ยขี้วัว และชั้นบนสุดใส่เศษอาหาร และผักที่เหลือจากการประกอบอาหาร จุลินทรีย์ธรรมชาติในถังจะทำงานได้ดีที่อุณหภูมิ 25-30 องศาเซลเซียส และสามารถเติมสารเร่ง พด. เพื่อช่วยเร่งการย่อยสลายให้รวดเร็วขึ้น” 


สิ่งที่สำคัญไปกว่านั้น อาจารย์เมธี บอกว่า ผลลัพธ์จากถังหมักนี้ ไม่ใช่แค่ปุ๋ยหมักคุณภาพที่นำกลับมาใช้ปลูกต้นไม้หรือพืชผักในครัวเรือนได้เท่านั้น แต่ยังช่วยลดการปล่อยก๊าซมีเทนจากการฝังกลบขยะอินทรีย์ ซึ่งเป็นก๊าซเรือนกระจกที่มีศักยภาพในการทำลายชั้นบรรยากาศรุนแรงกว่าก๊าซคาร์บอนไดออกไซด์หลายเท่า

อาจารย์เมธี กล่าวทิ้งท้ายไว้ว่า “การจัดการขยะอินทรีย์ตั้งแต่ต้นทางที่บ้านของเราเอง คือกุญแจสำคัญในการลดปัญหาสิ่งแวดล้อม และสร้างความเปลี่ยนแปลงที่ยั่งยืน ถังหมักนี้จึงไม่ใช่เพียงอุปกรณ์ แต่คือจุดเริ่มต้นของการเปลี่ยนโลกจากภายในบ้าน”

วิธีใช้ ZERO ORGANIC WASTE ถังหมักขยะอินทรีย์แบบใช้อากาศ

1. ใส่เศษใบไม้สดหรือแห้ง กากมะพร้าว ปุ๋ยคอก 1-2 กิโลกรัม โรยก้นถังก่อนใส่เศษอาหาร

2. โรยเชื้อ พด.1 ประมาณ 1-2 ช้อนชา หรือปุ๋ยคอกประมาณ 0.5-1 กิโลกรัมให้ทั่ว เพื่อช่วยเพิ่มการย่อยสลาย

3. ทิ้งเศษอาหารได้ต่อเนื่อง หากมีกลิ่นหรือหนอน แก้ไขโดยเติมเศษใบไม้ลงไปคลุม

4. ขยะที่ย่อยยาก เช่น กระดูก เปลือกหอยหรือเปลือกไข่ สามารถทิ้งลงถังหมักได้ แต่ต้องใช้เวลาหมักเพิ่มขึ้น

5. ใช้เวลาหมักประมาณ 1-2 เดือน หลังจากทิ้งครั้งแรก สามารถเปิดฝาถังด้านล่างเพื่อนำปุ๋ยอินทรีย์ไปใช้ ปุ๋ยอินทรีย์แห้งเป็นผงไปผสมดินปลูกได้เลย

6. ไม่ควรใส่ขยะที่เป็นพลาสติกของเหลว เช่น ยาฆ่าแมลง ยาฆ่าหญ้า สารเคมีต่างๆ อาจทำให้ใช้ดินไม่ได้

7. ปุ๋ยชนิดน้ำต้องกรองเอาของแข็งก่อนนำไปใช้

การหมักขยะอินทรีย์ที่ย่อยสลายได้โดยจุลินทรีย์

– สามารถเพิ่มจุลินทรีย์ เช่น พด.1 ของกรมพัฒนาที่ดิน หรือจุลินทรีย์ EM ที่มีจำหน่ายทั่วไป เพื่อช่วยให้การย่อยเกิดได้เร็วขึ้น

– ขยะที่ย่อยยาก เช่น กระดูก เปลือกหอย หรือเปลือกไข่สามารถทิ้งลงถังหมักได้ แต่ต้องใช้เวลาหมักเพิ่มมากขึ้น

– ถังหมักยิ่งมีช่องเติมอากาศให้กับจุลินทรีย์ จึงไม่ต้องคลุกขยะสามารถทิ้งขยะได้อย่างต่อเนื่อง หากเติมใบไม้แห้งจะไม่มีกลิ่นเน่า แต่ถ้าใส่ขยะสดๆ เช่น เศษปลา 

– อาจมีแมลงวันและแมลงจากภายนอกมา มีระบบป้องกันซึ่งต้องเลือกถังที่ออกแบบมาดีและมีฝาปิด

– ใช้เวลาหมักประมาณ 1-2 เดือน ขึ้นอยู่กับขยะที่ใช้หมักและอัตราส่วนของเศษแห้งกับเศษอาหารที่ใส่ลงไป

– ปุ๋ยอินทรีย์ที่ได้สามารถใช้งานได้

– ปุ๋ยชนิดน้ำต้องนำไปกรองของแข็งออกก่อนจึงสามารถนำไปใช้ได้

สำหรับท่านที่สนใจ สามารติดต่อผู้จัดทำถังได้ที่ คณะวิทยาศาสตร์ ศรีราชา มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ เลขที่ 199 หมู่ที่ 6 ถนนสุขุมวิท ตำบลทุ่งสุขลา อำเภอศรีราชา จังหวัดชลบุรี 20230 หมายเลขโทรศัพท์ 085-181-9166, 098-691-1228

เผยแพร่ในระบบออนไลน์ครั้งแรก 07 สิงหาคม 2568

Related Posts