พลังคลื่นจิ๋ว “ไมโครเวฟ” ปิดจุดด้อย สร้างโอกาสสินค้าเกษตรแปรรูปสู่ตลาดโลก

ในงานมหกรรมงานวิจัยแห่งชาติ 2569  มหาวิทยาลัยวลัยลักษณ์ ได้เปิดมุมมองใหม่ของนวัตกรรมฟิสิกส์ “ พลังคลื่นจิ๋ว ไมโครเวฟ ” ผลงานของ รองศาสตราจารย์ ดร.หมุดตอเล็บ หนิสอ  ซึ่งนวัตกรรมดังกล่าว มีคุณค่ามากกว่าแค่อุ่นอาหาร  เพราะสามารถเปลี่ยนแปลงชีวิต และสร้างประโยชน์ให้สินค้าเกษตรและอุตสาหกรรมอาหารแปรรูปของประเทศไทย ให้ยกระดับ สู่ผลิตภัณฑ์พรีเมียม ก้าวสู่ตลาดโลกได้อย่างยั่งยืน ช่วยคงคุณค่าสารอาหารในอะโวคาโด บริษัท บริบูรณ์ฟาร์ม จำกัด ผู้ผลิตและจำหน่ายผลิตภัณฑ์ น้ำมันอะโวคาโดสกัดเย็น (Avocado Softgel) เจ้าแรกในประเทศไทยที่มีงานวิจัยรองรับ ที่เป็นรู้จักในชื่อแบรนด์  “ริบูรณ์”  สินค้าของบริษัทผ่านการรับรองโดยสำนักงานคณะกรรมการอาหารและยา (อย.) ที่สำคัญได้รับรางวัล Best of the Best จากกิจกรรมพัฒนาเกษตรอุตสาหกรรมต้นแบบอัจฉริยะ (Genius Academy) ซึ่งจัดโดยกรมส่งเสริมอุตสาหกรรม นอกจากนี้ยังได้รับการสนับสนุนจากสำนักงานนวัตกรรมแห่งชาติ (NIA) ในการทำการวิจัยต่างๆ อีกด้วย คุณฐิติรัตน์ ศักดาปรีชา กรรมการผู้จัดการ บริษัท บริบูรณ์ฟาร์ม จำกัด เล่าให้ฟังว่า  ในช่วงแรก บริษัทแปรรูปน้ำมันอะโวกาโด โดยใช้เตาอบลมร้อน

คุณศิริวิมล กิตะพาณิชย์ หรือ คุณเปิ้ล เจ้าของไร่รื่นรมย์ และผู้ประกอบการผลิตภัณฑ์เครื่องดื่มฟังก์ชั่นจากจิงจูฉ่าย ในพื้นที่ตำบลงิ้ว อำเภอเทิง จังหวัดเชียงราย ที่นำความชื่นชอบและใจที่รักต่อการทำอาชีพเกษตร นำมาต่อยอดพื้นที่ปลูกเกษตรอินทรีย์ผสมผสานกับการท่องเที่ยว รวมถึงการแปรรูปผลิตภัณฑ์จากพืชผักออร์แกนิก ให้ตอบโจทย์ผู้ที่ชื่นชอบธรรมชาติและรักสุขภาพมากที่สุดในพื้นที่เกือบ 3 ไร่ ในเวลากว่า 6 ปีที่ผ่านมา คุณเปิ้ล เล่าว่า จุดเริ่มต้นของการปลูกจิงจูฉ่าย เกิดขึ้นจากมีลูกค้าติดต่อเข้ามาหาคุณเปิ้ลว่า มีความต้องการที่อยากจะได้จิงจูฉ่ายแบบสด ไร้สารเคมี ออร์แกนิกแท้ และปลอดภัย 100% เนื่องจากลูกค้าป่วยเป็นมะเร็ง จึงเป็นสิ่งที่จุดประกายความคิดในการที่จะปลูกจิงจูฉ่ายแบบจริงจัง จึงติดต่อไปยัง ผศ.ดร.ทานตะวัน พิรักษ์ หัวหน้าโครงการวิจัยอาจารย์ประจำสาขา ภาควิชาพัฒนาผลิตภัณฑ์ คณะอุตสาหกรรมเกษตร แห่งมหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ และคณะทีมนักวิจัย ในการพัฒนาผักจิงจูฉ่ายต่อยอดทางธุรกิจในเชิงพาณิชย์ “เริ่มขึ้นเมื่อ 6 ปีที่แล้วค่ะ และก็ทำงานวิจัยกับมหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ จุดเริ่มต้นเกิดขึ้นคือมีลูกค้าติดต่อมา เขาอยาก

ท่ามกลางกระแสอาหารเพื่อสุขภาพที่เติบโตต่อเนื่องทั่วโลก แนวคิดเรื่อง “แป้งทดแทน” ไม่ได้เป็นเพียงเทรนด์ชั่วคราว แต่คือการปรับโครงสร้างการบริโภคในระยะยาว หนึ่งในผู้ที่มองเห็นโอกาสนี้อย่างเป็นระบบคือ ผศ.ดร.ธรรมรัตน์ แก้วมณี CO-FOUNDER & CTO บริษัท มูซาเรี่ยม จำกัด (Musarium Co.,Ltd.) ผู้พลิกโจทย์ปัญหาเกษตรกรให้กลายเป็นนวัตกรรมอาหารที่เชื่อมโยงตั้งแต่ต้นน้ำถึงปลายน้ำอย่างยั่งยืน จุดเริ่มต้นของการพัฒนา “แป้งจากกล้วยน้ำว้า” ไม่ได้เกิดจากการตั้งต้นทำธุรกิจ หากแต่เริ่มจากบทบาทนักวิจัยด้านวิทยาศาสตร์การอาหารโดยตรง โจทย์สำคัญมาจากผู้ประกอบการและเกษตรกรที่มองเห็นกระแสการบริโภคอาหารเพื่อสุขภาพ โดยเฉพาะการใช้แป้งกล้วยชงน้ำดื่มเพื่อบรรเทาอาการโรคกระเพาะและกรดไหลย้อน ซึ่งมีความต้องการในตลาดระดับหนึ่ง  แต่ปัญหากลับอยู่ที่ “ผลิตได้มาก แต่ขายได้น้อย” หลายชุมชนตั้งโรงงานขนาดเล็กหรือรวมกลุ่มเป็นวิสาหกิจชุมชน ผลิตแป้งได้หลักร้อยกิโลกรัมต่อเดือน ขณะที่ยอดจำหน่ายในลักษณะผลิตภัณฑ์เพื่อสุขภาพกลับอยู่เพียงหลักไม่กี่กิโลกรัม ทำให้เกิดภาวะโอเวอร์ซัพพลายอย่างชัดเจน “แป้งกล้วยถือว่ามีคุณประโยชน์และคุณสมบัติหลายอ

ในวันที่เรื่องของสุขภาพกลายเป็นหนึ่งในปัจจัยสำคัญ ที่กำหนดพฤติกรรมการกินของผู้บริโภค ข้าวซึ่งเป็นอาหารหลักของคนไทย จึงไม่ได้ถูกมองเพียงในฐานะอาหาร ที่ทำให้อิ่มท้องอีกต่อไป แต่กำลังถูกตั้งคำถามว่า จะเลือกข้าวอย่างไรให้เหมาะกับร่างกาย และจะนำข้าวที่มีอยู่มาต่อยอดให้เกิดประโยชน์ ได้มากกว่าการหุงทานในแต่ละมื้อ หนึ่งในพันธุ์ข้าวที่ได้รับความสนใจในกลุ่มผู้บริโภคใส่ใจสุขภาพคือ ข้าว กข43 (RD43) ซึ่งมีคุณสมบัติด้านค่าดัชนีน้ำตาล ที่แตกต่างจากข้าวขาวทั่วไป จึงถูกนำมาพัฒนาเป็นทางเลือกสำหรับผู้ที่ต้องการดูแลเรื่องการบริโภคคาร์โบไฮเดรต ขณะเดียวกัน ความน่าสนใจไม่ได้หยุดอยู่ที่การนำข้าวไปหุงรับประทาน เพราะเมื่อนำแนวคิดเรื่องสุขภาพมาผสานเข้ากับการแปรรูป กข43 ยังสามารถเดินทางต่อจาก “เมล็ดข้าว” ไปสู่ผลิตภัณฑ์รูปแบบใหม่ได้อีกหลายทาง ผู้ที่มองเห็นโอกาสดังกล่าวคือ อาจารย์ปิ่น – รศ.ดร.ปิ่นมณี ขวัญเมือง ภาควิชาครุศาสตร์เกษตร คณะครุศาสตร์อุตสาหกรรมและเทคโนโลยี สถาบันเทคโนโลยีพระจอมเกล้าเจ้าคุณทหารลาดกระบัง ได้นำข้าว กข43 โดยเฉพาะส่วนที่เป็น “ข้าวหัก” มาศึกษาและพัฒนาเป็นผลิตภัณฑ์อาหารเพื่อสุขภาพ ทั้งในรูปแบบเค

“โกโก้” เป็นสินค้าซุปเปอร์ฟู้ดที่มีประโยชน์ต่อสุขภาพ ทั้งช่วยลดความดันโลหิตสูง บำรุงสมอง เพิ่มประสิทธิภาพด้านความจำ ช่วยให้อารมณ์ดี และป้องกันโรคซึมเศร้าแล้ว การเติบโตของธุรกิจคาเฟ่และร้านขนม ทำให้ความต้องการนำโกโก้ไปเป็นวัตถุดิบในการทำเครื่องดื่มและขนมเติบโตตามไปด้วย ดังนั้น ผลิตภัณฑ์จากโกโก้และช็อกโกแลตออร์แกนิกจึงมีโอกาสเติบโตต่อเนื่องในเวทีตลาดโลก และเป็นประตูแห่งโอกาสของโกโก้ไทย หลังเมล็ดโกโก้ไทยที่ส่งเข้าประกวด คว้ารางวัลในงาน International Chocolate Awards Asia Pacific 2018 ทำให้โกโก้ไทยมีชื่อเสียงเป็นที่รู้จักในเวทีนานาชาติ ช่วยเพิ่มโอกาสส่งออกโกโก้ไทยไปตลาดโลกได้มากขึ้น ปัจจุบันพื้นที่เพาะปลูกโกโก้ขยายตัวเพิ่มขึ้นอีก เนื่องจากโกโก้เป็นพืชทำเงินที่สามารถเก็บผลผลิตได้ทุกๆ 15 วัน ช่วยสร้างรายได้ให้เกษตรกรอย่างสม่ำเสมอ   ทุกวันนี้ ทุกส่วนของโกโก้สามารถนำมาแปรรูปได้หลากหลาย เป็นทั้งอาหาร เครื่องดื่ม และยา ส่วนไขมันโกโก้เป็นส่วนผสมของเครื่องสำอาง และเปลือกเป็นภาชนะใส่ขนมและไอศกรีม แปรรูปเป็นเชื้อเพลิงชีวภาพและปุ๋ย ดังนั้น การผลิตโกโก้ติดเทรนด์สู่ความยั่งยืนแบบ Zero Waste มีส่วนส่งเส

“ผำ” หรือ “ไข่น้ำ” พืชพื้นบ้านที่วันนี้กำลังถูกจับมาแต่งตัวใหม่ จากพืชท้องถิ่นเรียบง่ายสู่ซูเปอร์ฟู้ดคนเมือง โดยในช่วง 2-3 ปีที่ผ่านมา ผำได้รับความสนใจเพิ่มขึ้นอย่างเห็นได้ชัด ด้วยคุณประโยชน์ทางโภชนาการที่สูงมาก สอดรับกับเทรนด์การดูแลสุขภาพที่กำลังมาแรง อย่างไรก็ตาม หากเทียบประโยชน์ของผำที่มีมากมายกับระดับการรับรู้ของผู้บริโภคทั่วไป ถือว่ายังเติบโตและขยายตัวได้อีกมาก ด้วยเหตุนี้ เกษตรกรและผู้ประกอบการหลายกลุ่มจึงเร่งพัฒนาผลิตภัณฑ์แปรรูปจากผำหลากหลายรูปแบบ เพื่อให้เข้าถึงกลุ่มคนรุ่นใหม่และตลาดแมสได้ง่ายขึ้น เพื่อหวังยกระดับจากพืชน้ำจิ๋วสู่การสร้างอาชีพใหม่ที่มั่นคง พร้อมผลักดันพืชพื้นบ้านไทยให้ก้าวขึ้นเป็นพืชเศรษฐกิจตัวใหม่ที่จะช่วยสร้างรายได้ที่ยั่งยืนแก่เกษตรกรไทย คุณโอ-วุฒิพล ประดับวัน ประธานวิสาหกิจชุมชนสำราญโรจน์ และเจ้าของแบรนด์ ROJI by Samranroj อยู่ที่บ้านโนนสำราญ ตำบลโนนภิบาล อำเภอแกดำ จังหวัดมหาสารคาม อดีตเกษตรกรฟาร์มโคนมที่ผันตัวมาเพาะเลี้ยงและแปรรูป “ผำ” จนกลายเป็นสินค้าไวรัลที่ได้รับความสนใจอย่างล้นหลามในปัจจุบัน ย้อนกลับไปเมื่อ 3 ปีก่อน พี่โอทำฟาร์มโคนมร่วมกับคุณพ่อ แต่ด้ว