เทคนิคเกษตร

ให้ปุ๋ยทางใบอย่างไรให้ได้ผล? ช่วงเวลาไหนที่พืชรับสารอาหารได้ดีที่สุด

การให้ปุ๋ยทางใบ (Foliar Feeding) เป็นอีกหนึ่งเทคนิคที่เกษตรกรยุคใหม่ให้ความสำคัญ เนื่องจากสามารถเสริมธาตุอาหารให้พืชได้อย่างรวดเร็ว โดยเฉพาะในช่วงที่ระบบรากทำงานได้ไม่เต็มประสิทธิภาพ เช่น ภาวะดินแห้ง ดินเป็นกรดจัด หรือเกิดความเครียดจากสภาพอากาศ อย่างไรก็ตาม การให้ปุ๋ยทางใบให้ “ได้ผลจริง” จำเป็นต้องเข้าใจทั้งจังหวะเวลา วิธีการ และปัจจัยแวดล้อมที่เกี่ยวข้องอย่างถูกต้อง

การให้ปุ๋ยทางใบ (Foliar Fertilizer) คือการให้อาหารเสริมแก่พืชโดยการฉีดพ่นสารอาหารละลายน้ำลงบนใบพืชโดยตรง โดยสารอาหารจะถูกดูดซึมผ่าน ปากใบ (Stomata) และ ผิวใบ (Cuticle) เข้าสู่ระบบภายในของพืช การให้ปุ๋ยทางใบจึงเป็นทางเลือกที่ดีเมื่อต้องการฟื้นฟูพืชเร่งด่วน โดยเฉพาะธาตุอาหารรองและจุลธาตุ เช่น แมงกานีส สังกะสี เหล็ก โบรอน ฯลฯ

ช่วงเวลาที่เหมาะสม พืชรับสารอาหารได้ดีที่สุด

ช่วงเวลามีผลอย่างมากต่อประสิทธิภาพการดูดซึมของพืช โดยช่วงที่เหมาะสมที่สุดคือ

1. ช่วงเช้าตรู่ (ประมาณ 06.00–09.00 น.)

เป็นช่วงเวลาที่ปากใบเปิด อุณหภูมิยังไม่สูง และความชื้นในอากาศยังเพียงพอ ทำให้พืชสามารถดูดซึมสารอาหารได้ดี ลดการระเหยของสารละลาย


2. ช่วงเย็น (ประมาณ 16.30–18.30 น.)

เป็นอีกช่วงเวลาที่เหมาะสม เนื่องจากแสงแดดอ่อนลง อุณหภูมิลดลง ทำให้สารอาหารมีเวลาซึมผ่านใบได้มากขึ้นโดยไม่ระเหยเร็ว

ข้อควรหลีกเลี่ยง

  • ช่วงแดดจัด (10.00–15.00 น.) เพราะน้ำระเหยเร็ว เสี่ยงต่อการเกิดใบไหม้
  • ช่วงฝนตกหรือมีน้ำค้างหนัก เพราะอาจทำให้สารอาหารถูกชะล้าง

การฉีดพ่นสารอาหาร หรือสารต่างๆ ทางใบ ต้องฉีดพ่นให้ถูกเวลาและถูกวิธี เพื่อให้พืชได้ประโยชน์สูงสุดที่ฉีดพ่นแนะนำให้ฉีดพ่นตอนเช้าในช่วงเวลา 06.00-09.00 น. จะมีประสิทธิภาพดีที่สุด หรืออย่างช้าอย่าให้เกิน 10.00 น. เพราะช่วงที่มีแสงแดดอ่อนๆ แสงจะช่วยให้ใบพืชดูดธาตุอาหารได้มากขึ้น เนื่องจากใบพืชมีการสังเคราะห์แสง พืชจึงได้รับพลังงานเสริมสำหรับกระบวนการดูดธาตุอาหารไปใช้ได้ดีมากขึ้น และแสงทำให้ปากใบพืชเปิดธาตุอาหารจึงผ่านเข้าทางปากใบได้ดีอีกด้วย

เน้นฉีดพ่นเข้าใต้ใบ เนื่องจากปากใบพืช 70% อยู่ใต้ใบ อีก 30% อยู่บนใบ การฉีดพ่นปุ๋ย ฮอร์โมน หรือสารบำรุงพืชทางใบจึงควรฉีดเข้าไปที่ใต้ใบ และควรฉีดพ่นตอนฟ้าเปิด แต่ถ้าช่วงที่ดอกบานหรือดอกกำลังผสมเกสร ไม่ควรฉีดพ่นปุ๋ยทางใบ เพราะจะรบกวนการผสมเกสร ทำให้การติดลูก ติดผลไม่ดี

❌ข้อยกเว้น สำหรับสารชีวภัณฑ์หรือจุลินทรีย์ ควรฉีดพ่นตอนเย็นถึงค่ำ เพราะจุลินทรีย์จะได้มีเวลาฟื้นตัว หรือขยายตัวตลอดทั้งคืน ขณะที่การฉีดพ่นตอนเช้าหรือเที่ยง จุลินทรีย์ส่วนมากจะถูกแดดเผาตายไปเป็นส่วนใหญ่

การให้ปุ๋ยทางใบเป็นเครื่องมือสำคัญในการยกระดับการผลิตพืช หากใช้ถูกวิธีและถูกช่วงเวลา จะช่วยให้พืชฟื้นตัวเร็ว ลดการขาดธาตุ และเพิ่มคุณภาพผลผลิตได้อย่างมีประสิทธิภาพ โดยหัวใจสำคัญอยู่ที่ “พ่นให้ถูกเวลา ใช้ให้ถูกวิธี และเข้าใจความต้องการของพืชในแต่ละระยะ” ซึ่งจะนำไปสู่การทำเกษตรแบบแม่นยำและยั่งยืนในระยะยาว

ขอบคุณข้อมูลจาก : กรมวิชาการเกษตร, FAO, และบทความวิจัยด้านพืชศาสตร์

Related Posts