กล้วยหอมทอง

ศูนย์เรียนรู้เศรษฐกิจพอเพียงตามแนวพระราชดำริบ้านหนองปลาดุก หมู่ 9 ต.พังขว้าง อ.เมือง จ.สกลนคร เจ้าของศูนย์คือ คุณเกศนี ชุมปัญญา โทร.089-623-0295 บ้านสวนร่มรื่นด้วยสวนไผ่ คอกสัตว์ ข้างบ้านเป็นแปลงปลูกกล้วยหอมทอง 1 ไร่ 2 งาน (600 ต้น) ต้นกล้วยหอมทองเรียงแถวกันเป็นระเบียบสวยงาม ตัดแต่งก้านใบอย่างดี ต้นกล้วยออกหน่อมากมาย ที่ทยอยออกเครือออกผลก็มาก คุณเกศนีและสามีดูแลใส่ปุ๋ย ไถพรวนดิน ผลผลิตที่ได้มีพ่อค้ามารับซื้อถึงบ้าน นอกจากนี้ยังกำลังปลูกแปลงเกษตรผสมผสานอีกด้วย ที่อ.พรรณนานิคม จ.สกลนคร สวนของ คุณทรงศักดิ์ ปัญญาประชุม นายกอบต.นาหัวบ่อ อ.พรรณานิคม จ.สกลนคร โทร.086 220 6490 คุณทรงศักดิ์ ผู้มีความสุขกับการทำสวน เคยเป็นข้าราชการครู สอนเกษตร พืช ปศุสัตว์ ปัจจุบันเป็นนายกอบต. เจียดเวลางานมาต้อนรับคณะดูงาน พาเดินชมสวนกล้วยหอมทอง พื้นที่ปลูก 6 ไร่ ทั้งกล้วยหอมทอง กล้วยน้ำว้า สำหรับกล้วยหอมทอง อายุ 4 เดือน 5 เดือน 8 เดือน แปลงเพิ่งปลูกใหม่ก็มี แรกเริ่มปลูก 2 ไร่ พบว่าได้ผลดี ไม่พอขาย จำเป็นต้องปลูกเพิ่ม ผลผลิตที่ได้ ส่วนหนึ่งขายหน้าสวนซึ่งเป็นร้านเล็กๆ น่ารักชื่อ ไร่สุขพอเพียง และขายในพื้นที่ ที่พ

เมื่อเร็วๆ นี้ ที่อาคารที่ทำการ “กลุ่มเกษตรกรทำสวนทุ่งคาวัด” ต.ทุ่งคาวัด อ.ละแม จ.ชุมพร นายวิบูลย์ รัตนาภรณ์วงศ์ ผู้ว่าราชการจังหวัดชุมพร ได้ลงพื้นที่ให้การต้อนรับกลุ่มผู้บริโภคกล้วยหอมทองจากประเทศญี่ปุ่นที่เดินทางมาดูขั้นตอนการผลิตกล้วยหอมทองปลอดสารเคมีของกลุ่มเกษตรกรทำสวนทุ่งคาวัด ซึ่งเป็นกลุ่มเกษตรกรที่ดำเนินการส่งออกกล้วยหอมทองคุณภาพปลอดสารเคมีไปยังประเทศญี่ปุ่นมาตั้งแต่ปี 2537 โดยนายวิบูลย์ได้กล่าวยืนยันการรักษาคุณภาพในการผลิตกล้วยหอมทองคุณภาพและปลอดสารเคมี ที่ส่งไปยังประเทศญี่ปุ่น พร้อมทั้งสร้างความเชื่อมั่นในการส่งเสริมให้เกษตรกรปลูกกล้วยหอมทองคุณภาพส่งออกเพียงพอต่อความต้องการของผู้บริโภคชาวญี่ปุ่น ทั้งนี้ กลุ่มเกษตรกรทำสวนทุ่งคาวัด อ.ละแม จ.ชุมพร ได้จัดงาน “ครบรอบ 25 ปี สานสายใยไทย-ญี่ปุ่น” ขึ้น โดยมีกลุ่มผู้บริโภคกล้วยหอมทองจากประเทศญี่ปุ่นจำนวน 30 คน เดินทางมาศึกษาดูงาน ขั้นตอนการผลิต ตั้งแต่วิธีการปลูก การเก็บเกี่ยว การแปรรูปกล้วยหอมทอง การคัดเลือกกล้วยคุณภาพเพื่อส่งออก จนถึงวิธีการเก็บรักษา โดยกลุ่มผู้บริโภคกล้วยหอมทองจากประเทศญี่ปุ่นได้ให้ความสนใจกล้วยหอมทองคุณภาพและปลอดสา

กล้วยหอม เป็นชื่อของผลไม้เมืองร้อน ที่จัดอยู่ในกลุ่มไม้ล้มลุก มีถิ่นกำเนิดในแถบเอเชียตอนใต้ ด้วยรสชาติหวาน กลิ่นหอม อันเป็นเอกลักษณ์ ทั้งยังมีขั้นตอนการดูแลที่ง่าย สามารถปลูกได้ในแทบทุกภาคของประเทศ ทำให้เป็นผลไม้ที่ได้รับความนิยมอย่างแพร่หลายทั้งในประเทศไทยและต่างประเทศ โดยพันธุ์ที่นิยมปลูกกัน คือ “กล้วยหอมทอง” และ “กล้วยหอมเขียว” นอกจากกลิ่นและรสชาติที่เป็นเอกลักษณ์แล้ว กล้วยหอมยังอุดมไปด้วยเส้นใย วิตามิน รวมถึงแร่ธาตุหลายชนิด มีส่วนช่วยลดอาการท้องผูก รักษาโรคความดันโลหิตสูง โรคโลหิตจาง ช่วยรักษาแผลในลำไส้เรื้อรัง ทั้งยังมีสารต่อต้านอนุมูลอิสระและโปรตีนที่ช่วยในการผลิตสาร Serotonin หรือฮอร์โมนความสุข ซึ่งเป็นส่วนช่วยรักษาอาการซึมเศร้าได้อีกด้วย คุณศิริลักษณ์ วงศ์แพทย์ เจ้าของสวนกล้วยหอมทองศิวิไลซ์ และ คุณเสวก ดวงแย้ม เกษตรกรผู้ดูแลสวนศิวิไล ที่บ้านเลขที่ 497 หมู่ที่ 5 บ้านปางแจ้ง ตำบลกลางดง อำเภอปากช่อง เป็นอีกหนึ่งเกษตรกรที่ปลูกกล้วยหอมทองอย่างได้ผล โดยเน้นการปลูกและขายพันธุ์เพื่อส่งขาย ถือเป็นอาชีพที่สร้างทั้งความสุขและรายได้   สวนกล้วยหอมทองศิวิไล จากความชอบสู่อาชีพ คุณศิริลัก

จากประสบการณ์การรวมกลุ่มปลูกมะม่วงที่ประสบผลสำเร็จ ยกระดับขยายผลรวมเป็นกลุ่มวิสาหกิจชุมชนกล้วยหอมทองหนองวัวซอ ที่มีการแบ่งปันองค์ความรู้ และสร้างเครือข่ายให้ดูแลกันเองภายในชุมชนตลอดกระบวนการได้อย่างยั่งยืน #เสียงจากแผ่นดิน #กล้วยหอมทอง #อุดรธานี #วิสาหกิจชุมชน

เมื่อวันที่ 6 พฤศจิกายน รายงานข่าวจากสวนกล้วยหอมทองของ ”สวนสิริฟาร์ม” ซึ่งตั้งอยู่ในพื้นที่หมู่ 1 ต.พิจิตร อ.นาหม่อม จ.สงขลา ว่า กล้วยหอมทองที่ปลูกไว้ในเนื้อที่ 4 ไร่ ประมาณ 2,000 ต้นและกำลังออกเครือเตรียมตัดขายล้มระเนระนาด มีหักกึ่งกลางและถอนรากถอนโคนและอีกบางส่วนก็เอียงใกล้ล้มเสียหายไปเกือบครึ่งหนึ่ง จากอิทธิพลของพายุ “ด็อมเร็ย” ซึ่งทำให้เกิดพายุฝนพัดกระหน่ำ นายสุกิจ วิริยะพงษ์สุกิจ อายุ 55 ปี เจ้าของสวน บอกว่า กล้วยที่สวนกำลังจะตัดขายในวันที่ 9 พฤศจิกายน แต่ก็มาถูกลมฝนพัดล้มไปเกือบครึ่งหนึ่ง ซึ่งช่วงเกิดเหตุลมแรงมากพัดมาระลอกเดียวต้นกล้วยทั้งหักและล้มถอนรากถอนโคน ขณะนี้กำลังประสานหน่วยงานที่เกี่ยวข้องตรวจสอบและหาแนวทางช่วยเหลือแล้ว ด้านศูนย์อุตุนิยมวิทยาภาคใต้ฝั่งตะวันออกประกาศเตือนฉบับที่ 24 หย่อมความกดอากาศต่ำกำลังแรงที่ปกคลุมบริเวณภาคใต้ตอนล่าง ส่งผลให้บริเวณภาคใต้ฝั่งตะวันออกยังคงมีฝนหนักถึงหนักมากบางแห่งต่อเนื่องไปอีกตั้งแต่วันที่ 6-8 พ.ย. ตั้งแต่ จ.ประจวบคีรีขันธ์ ชุมพร สุราษฎร์ธานี จ.นครศรีธรรมราช ส่วนใน จ.พัทลุง สงขลา ปัตตานี ยะลา และ จ.นราธิวาส ปริมาณฝนลดลง ยังเสี่ยงที่จะเก

“กล้วย” เป็นผลไม้ที่ได้รับความนิยมในการบริโภคมากกว่าผลไม้ชนิดอื่น อาจเป็นเพราะรับประทานง่าย สะดวก มีตลอดทั้งปี แล้วที่สำคัญที่สุดคือมีประโยชน์ต่อสุขภาพมาก ถึงขนาดมีงานวิจัยออกมาว่าผลไม้อย่างแอปเปิ้ลที่ขึ้นชื่อเรื่องความมีประโยชน์ยังแพ้กล้วย เพราะกล้วยมีวิตามินและแร่ธาตุต่างๆ มากกว่าแอปเปิ้ลถึง 2 เท่า และเพียงเหตุผลเท่านี้ทำให้ผู้คนแห่กันมารับประทานกล้วยจนกลายเป็นผลไม้เศรษฐกิจที่สำคัญไปแล้ว ประเทศไทยได้ชื่อว่าเป็นแหล่งปลูกกล้วยที่ได้คุณภาพแล้วสามารถปลูกได้ทุกสายพันธุ์ทั่วประเทศ เนื่องจากมีลักษณะทางกายภาพที่เอื้อ ทั้งนี้ สายพันธุ์ที่นิยมบริโภคกันเป็นประจำ ได้แก่ กล้วยหอม กล้วยน้ำว้า กล้วยไข่ กล้วยหักมุก เป็นต้น โดยเฉพาะอย่างยิ่งกล้วยหอม ไม่เพียงคนไทยเท่านั้นที่ชื่นชอบ แต่ชาวต่างชาตินิยมมากที่สุด เนื่องจากมีกลิ่นหอมที่เป็นเอกลักษณ์ สำหรับงานสัมมนา “กล้วยหอมทอง-กล้วยน้ำว้า” ปลูกกินเองได้ ปลูกขายทำเงิน ในช่วงสองนี้ มีสาระและประเด็นที่น่าสนใจเกี่ยวกับธุรกิจผู้ประกอบการทั้งผู้ค้าและแปรรูปรายใหญ่แถวหน้า ที่มีบทบาทต่อวงการทั้งกล้วยหอมและกล้วยน้ำว้า แต่ก่อนที่จะมารับฟังเนื้อหาการบรรยายที่ลงลึกทา

เกษตรกรทั่วประเทศแห่ปลูกกล้วยหอมทอง-น้ำว้า แทนทำนาปรัง ส่งผลปริมาณล้นตลาด ทำราคาตกจากเครือละ 180-200 บาท เหลือ 130-150 บาท คาดสารทจีน-ตรุษจีน ราคากระเตื้องขึ้น เกษตรกรปทุมฯ เผย หน่อกล้วยได้รับความนิยมสูง ภาคอีสาน-ภาคใต้-สปป.ลาว แห่ซื้อหน่อพันธุ์กล้วยหอมของปทุมธานี กว่า 1 แสนหน่อ/วัน ข้อมูลของสำนักงานเศรษฐกิจการเกษตร กระทรวงเกษตรและสหกรณ์ ระบุว่า ปี 2558 แหล่งเพาะปลูกกล้วยหอม 5 อันดับแรกของประเทศไทย ได้แก่ ปทุมธานี เพชรบุรี ชุมพร หนองคาย และสระบุรี โดยจะเก็บเกี่ยวผลผลิตมากช่วงเดือนเมษายนและธันวาคม ซึ่งตลาดที่มีศักยภาพ ได้แก่ ตลาดในประเทศและตลาดต่างประเทศ เช่น จีน ฮ่องกง สิงคโปร์ โดยมีมูลค่าการส่งออกไปตลาดญี่ปุ่น กว่า 50% ขณะที่ข้อมูลของสำนักงานเกษตรจังหวัดปทุมธานี ปี 2558 จังหวัดปทุมธานีมีพื้นที่ปลูกกล้วยหอมทอง 10,373 ไร่ มีเกษตรกร 688 ครัวเรือน โดยปลูกครอบคลุมทุกอำเภอ ซึ่งปลูกมากที่อำเภอหนองเสือ 9,404 ไร่ รองลงมาเป็นอำเภอธัญบุรี เมือง และคลองหลวง มีผลผลิตทั้งหมด 6.4 หมื่นตัน หรือเฉลี่ย 6,236 กิโลกรัม/ไร่ ขณะที่กล้วยน้ำว้า มีพื้นที่ปลูกทั้งหมด 9,754 ไร่ มีเกษตรกร 1,921 ครัวเรือน โดยปลูก

ตลาดต่างประเทศถือเป็นเป้าหมายใหญ่ที่สำคัญสำหรับผู้ปลูกกล้วยหอม ถึงแม้กล้วยหอมจะปลูกง่ายกว่าพืชหลายชนิด แต่คงไม่ใช่เรื่องง่ายสำหรับผู้ปลูกกล้วยหอมทุกรายที่จะประสบความสำเร็จจนสามารถนำผลผลิตส่งออกไปขายต่างประเทศได้ เนื่องจากมีเงื่อนไขและข้อจำกัดหลายประการที่ผู้ปลูกกล้วยส่งออกพึงปฏิบัติ ไม่ว่าจะเป็นเรื่องการใช้สารเคมี แมลงและโรคพืช การตรวจคุณภาพและตกแต่ง รวมถึงทางด้านจัดการสวนเป็นพิเศษ ฯลฯ เป็นต้น งานสัมมนา “กล้วยหอมทอง-กล้วยน้ำว้า” ปลูกกินเองได้ ปลูกขายทำเงิน ครั้งนี้ได้เชิญบุคคลที่มีประสบการณ์แล้วประสบความสำเร็จในการปลูกกล้วยหอมทองจนสามารถส่งขายต่างประเทศ อย่าง คุณสมยศ คำเพ็ง ซึ่งถือว่าเป็นเกษตรกรรุ่นใหม่ที่ใช้แนวคิดแบบภูมิปัญญาชาวบ้านมาประยุกต์เพื่อปลูกกล้วยจนทำให้เป็นที่ต้องการของตลาดต่างประเทศได้อย่างง่าย ก่อนไปถึงตรงนั้น มาทำความรู้จักกับชายผู้นี้เสียก่อนว่าเป็นใครและมีประวัติเส้นทางการเข้าสู่วงการกล้วยหอมทองอย่างไร คุณสมยศ เรียนจบสายการตลาด จากมหาวิทยาลัยราชภัฏเพชรบุรี เคยทำงานประจำอยู่โรงแรม ขณะเดียวกัน ทางครอบครัวพ่อแม่และญาติก็เคยมีอาชีพเกษตรกรรมต่างมีอายุเพิ่มมากขึ้น ตลอดจนสุขภา

ว่าที่ร้อยตรีสมพูนทรัพย์ กล้าวิกรณ์ เลขาธิการสภาเกษตรกรแห่งชาติ เปิดเผยภายหลังเป็นประธานเปิดโครงการถ่ายทอดองค์ความรู้เรื่องการปลูกกล้วยหอมทองอินทรีย์เพื่อการส่งออกระหว่างวันที่ 25 -26 พฤษภาคม 2560 ณ หอประชุมองค์การบริหารส่วนตำบลหัวขวาง อ.โกสุมพิสัย จ.มหาสารคาม ว่า ที่มาของโครงการถ่ายทอดองค์ความรู้เรื่องการปลูกกล้วยหอมทองอินทรีย์เพื่อการส่งออกนั้น เนื่องจากทางสภาฯมีองค์กรเกษตรกรที่ขึ้นทะเบียนไว้กับสภาฯมีปัญหาเรื่องการปลูกผลผลิตและประสบปัญหาพืชผลทางการเกษตร เช่น  อ้อย มันสำปะหลัง ปี 2559/2560 มีราคาตกต่ำ จึงมีแนวคิดในการปรับเปลี่ยนการเพาะปลูก พื้นที่ อ.โกสุมพิสัย เป็นพื้นที่เหมาะสมมีแหล่งน้ำคือลำน้ำชี และยังมีทางน้ำเข้ามาอีกประมาณ 11 กิโลเมตร เป็นพื้นที่ดอนและพื้นที่สูงไม่สามารถปลูกข้าวได้ เมื่อทำการทดสอบแร่ธาตุของดินในพื้นที่เพาะปลูกเห็นว่าเหมาะกับพืชเศรษฐกิจที่กำลังเป็นที่ต้องการของตลาดต่างประเทศสูง เช่น ญี่ปุ่น ฟิลิปปินส์ เอกวาดอร์ และโคลัมเบีย นั่นคือ “กล้วยหอมทอง” เนื่องจากกล้วยหอมทองที่ผลิตในประเทศไทยมีรสชาติหอมหวาน เปลือกบาง เนื้อไม่เหนียว จึงเป็นโอกาสดีที่จะส่งเสริมให้เกษตรกรที่ม

กล้วยเป็นพืชที่ใช้ต้นทุนการผลิตต่ำ อีกทั้งปลูกแล้วยังดูแลรักษาง่าย สามารถให้ผลผลิตเร็ว พร้อมกับเจริญเติบโตได้ดีในทุกภาคของประเทศไทย รวมทั้งตลาดค้าขายยังมีความคล่องตัวสูงทั้งภายในประเทศและส่งออก ฉะนั้น กล้วยจึงเป็นไม้ผลที่เกษตรกรควรพิจารณาปลูกเป็นการค้าในลักษณะพืชหลักหรือแซมพืชอื่นเป็นการเพิ่มรายได้ให้เกษตรกรได้อีกทางหนึ่ง ทางด้านเศรษฐกิจกล้วยที่มีความสำคัญแล้วสร้างรายได้เข้าประเทศเป็นหลักคือกล้วยน้ำว้าและกล้วยหอม จึงทำให้ชาวบ้านหลายพื้นที่ของประเทศนิยมปลูกกล้วยทั้งสองชนิดกันอย่างแพร่หลาย ทั้งนี้ คุณภาพกล้วยจะต่างกันตามสภาพภูมิประเทศ แต่หากพื้นที่ใดพบข้อจำกัดการปลูกก็จะมีการปรับปรุงแก้ไขพัฒนาสายพันธุ์เพื่อให้เหมาะสมและสอดคล้องกับภูมิประเทศ แม้จะพบกับปัญหา/อุปสรรคนานัปการก็ตาม ขณะเดียวกัน ชาวบ้านยังพัฒนาแนวคิดในเชิงการตลาดด้วยการรวมตัวกันเพื่อสร้างความเข้มแข็งทางด้านการปลูกเพื่อให้ได้คุณภาพตามความต้องการของตลาดทั้งในและต่างประเทศ นำมาสู่รายได้จำนวนมาก การสัมมนา “กล้วยหอมทอง-กล้วยน้ำว้า” ปลูกกินเองได้ ปลูกขายทำเงิน ช่วงแรกเป็นเนื้อหาการบรรยายในประเด็น “ผลิตกล้วยหอมทอง กล้วยน้ำว้า ให้ได้ผล