กาแฟ

สถานการณ์กาแฟไทย กาแฟโลก เรียน คุณหมอเกษตร ทองกวาว ที่นับถือ ปัจจุบัน คนไทยนิยมดื่มกาแฟกันมาก จะสังเกตเห็นซุ้มกาแฟหลากหลายยี่ห้อตั้งอยู่ทั่วไป แต่ผมไม่เคยทราบมาก่อนเลยว่า กาแฟทั้งหลายนั้นเราปลูกเองทั้งหมด หรือมีการนำเข้าจากต่างประเทศปริมาณเท่าไร โดยที่แหล่งปลูกกาแฟที่ผลิตได้มากที่สุดยังเป็นของบราซิลอยู่หรือไม่ ผมขอรบกวนถามข้อมูลเพียงเท่านี้ก่อน และกรุณาให้รายละเอียดด้วยครับ ขอขอบคุณมาในโอกาสนี้ ด้วยความนับถืออย่างสูง ประสงค์ วงศ์ศิริชัย นนทบุรี ตอบ คุณประสงค์ วงศ์ศิริชัย กาแฟ ในโลกเรามีอยู่ 2 สายพันธุ์ คือ อาราบิก้า เป็นกาแฟที่เจริญเติบโตให้ผลผลิตได้ดี มีคุณภาพ ต้องปลูกบนที่สูงมีอากาศหนาวเย็น อาราบิก้า ให้รสชาติและกลิ่น แหล่งผลิตจึงอยู่บริเวณภาคเหนือ ประเทศไทย ผลิตได้ 21 เปอร์เซ็นต์ อีกหนึ่งสายพันธุ์คือ โรบัสต้า เจริญเติบโตได้ดีในแหล่งที่มีอากาศชุ่มชื้น เป็นกาแฟชนิดให้เนื้อ ประเทศไทยปลูกกันอยู่ที่จังหวัดชุมพร สุราษฎร์ธานี และนครศรีธรรมราช ปริมาณการผลิต 79 เปอร์เซ็นต์ ปัจจุบัน ประเทศไทยผลิตได้เพียง 30,579 ตัน เนื่องจากผลิตไม่พอเพียงกับความต้องการของภายใน จึงต้องสั่งนำเข้าจากต่างประเทศ 4

หากเอ่ยถึงระนอง หลายคนอาจนึกถึงความสวยงามของแหล่งท่องเที่ยวทางธรรมชาติทั้งเกาะกลางทะเล บ่อน้ำพุร้อน และอ่าวต่างๆ มากมาย แต่จะมีกี่คนที่รู้ว่าที่นี่คือแหล่งผลิตเมล็ดกาแฟคุณภาพเยี่ยมแห่งหนึ่งของโลก และเป็นอันดับต้นๆ ของประเทศไทย โดยเฉพาะที่อำเภอกระบุรีที่รายล้อมไปด้วยทรัพยากรธรรมชาติอันอุดมสมบูรณ์ มีกระแสน้ำพุร้อนไหลผ่าน พร้อมด้วยภูเขาสูงทางทิศตะวันออกที่อยู่ในระดับที่เหมาะสมสำหรับการเพาะปลูกกาแฟโรบัสต้า ที่คอกาแฟต่างติดใจในรสชาติเข้มข้น หอมกลมกล่อม สุดพิเศษ เนสกาแฟ แบรนด์กาแฟระดับโลกและแบรนด์กาแฟอันดับหนึ่งของคนไทย ร่วมมือกับเกษตรกรผู้ปลูกกาแฟจังหวัดระนอง ยกระดับเมล็ดกาแฟคุณภาพเยี่ยมจากท้องถิ่นระนองสู่คอลเล็กชั่นกาแฟระดับโลกกับ “เนสกาแฟ เรดคัพ ออริจิน ซีเล็คชั่น” ใหม่ รุ่นลิมิเต็ด กาแฟผงสำเร็จรูปผสมกาแฟคั่วบดละเอียดที่สร้างสรรค์ขึ้นจากเมล็ดกาแฟโรบัสต้า 100% จากศูนย์รับซื้อเมล็ดกาแฟกระบุรี จังหวัดระนอง ซึ่งเป็นผลผลิตจากเกษตรกรผู้ปลูกกาแฟในจังหวัดระนองกว่า 500 ราย ที่ผ่านการอบรมและติดตามโดยนักวิชาการเกษตรของเนสกาแฟ เพื่อพัฒนาคุณภาพของเมล็ดกาแฟตั้งแต่การปลูก จนถึงการดูแลรักษาและเก็บเกี่ยว

ก่อนมันจะกลายมาเป็นส่วนหนึ่งของชีวิตผู้คนค่อนโลก จนไม่รู้ว่าจะจัดวางมันไว้ในหมวดไหน ระหว่างเครื่องดื่ม อาหาร หรือวัฒนธรรม กาแฟเป็นพืชที่ใช้เป็นยามานับพันปี และเป็นยาอยู่อย่างเดียวเช่นนั้นเรื่อยมา จนเมื่อสักร้อยกว่าปีมานี่เอง ที่เราเสพมันในเวลาปกติไม่เจ็บป่วย ประโยชน์ของกาแฟ พูดกันมานาน มีหมอมีงานวิจัยยืนยันว่ามีผลดีต่อสุขภาพจริง เรื่องลดความดัน เรื่องลดความเสี่ยงต่อโรคหัวใจ อะไรต่อมิอะไรนั้น มีผลการวิจัยเกิน 10 ปีแล้ว ผลเสียของกาแฟที่มีคนพูดถึงส่วนใหญ่มาจากคนที่ไม่ชอบกาแฟ หรือแพ้กาแฟ คือกินแล้วใจสั่น ซึ่งเกิดขึ้นกับสารอื่นด้วยเช่นกัน อย่างไรก็ตาม เป็นเรื่องแปลกที่กาแฟยังคงเป็นเครื่องดื่มมีราคา ทั้งที่มันควรจะเป็นเครื่องดื่มปกติ เครื่องดื่มราคาถูกสำหรับทุกคน แม้ในประเทศที่ผลิตกาแฟ คนที่กินกาแฟได้คือ ต้องมีรายได้พอควร กระทั่งกาแฟถ้วยริมถนน ก็ใช่ว่าคนหาเช้ากินค่ำจะกินได้ทุกวัน คนเถียงว่า อเมริกามีกาแฟถูกๆ แก้วละเหรียญไง แต่ 1 เหรียญ สำหรับคนจนในอเมริกา ก็ไม่ใช่น้อย หรือถ้าเขามี 1เหรียญ เขาก็เอาไปหาซื้ออย่างอื่นที่กินแล้วอิ่ม ฉันเห็นกาแฟริมทางแถวอเมริกา ขายถูกแสนถูก ก็ยังมีคนเข้าไม่ถึงมันอ

กรมทรัพย์สินทางปัญญา กางแผนขับเคลื่อนสินค้าสิ่งบ่งชี้ทางภูมิศาสตร์ (GI) ปี 62 เตรียมลงพื้นที่ผลักดันจังหวัดขึ้นทะเบียนสินค้า GI อีก 8 สินค้า ใน 7 จังหวัด พร้อมยื่นคุ้มครองในต่างประเทศอีก 5 สินค้า ในจีนและมาเลเซีย โชว์ผลงานขับเคลื่อน ปี 61 สามารถสร้างมูลค่าทางตลาดให้กับสินค้า GI ได้กว่า 4 พันล้านบาท ล่าสุด ครม. ไฟเขียว ตั้งคณะกรรมการระดับจังหวัดส่งเสริม คุ้มครองสินค้า GI นายทศพล ทังสุบุตร อธิบดีกรมทรัพย์สินทางปัญญา เปิดเผยถึงแผนการขับเคลื่อนสินค้าสิ่งบ่งชี้ทางภูมิศาสตร์ (GI) ว่า ในปี 2562 กรมฯ มีแผนที่จะลงพื้นที่ส่งเสริมให้จังหวัดยื่นคำขอขึ้นทะเบียนสินค้า GI รวม 8 สินค้า ใน 7 จังหวัด เช่น หม้อห้อมแพร่ โอ่งมังกรราชบุรี พริกไทยจันทบุรี กระเทียมศรีสะเกษ และลูกหยียะรังปัตตานี เป็นต้น เพื่อสร้างมูลค่าเพิ่มให้กับสินค้าท้องถิ่นและเพิ่มรายได้ให้กับชุมชนที่ผลิตสินค้า และยังจะเร่งพิจารณาคำขอขึ้นทะเบียน GI ไทยเพิ่มอีก 16 คำขอ เช่น มะม่วงยายกล่ำนนทบุรี ทุเรียนสาลิกาพังงา และกาแฟวังน้ำเขียวนครราชสีมา เป็นต้น ทั้งนี้ กรมฯ ยังจะดำเนินการผลักดันให้สินค้า GI ไทยที่มีศักยภาพ ยื่นคำขอรับความคุ้มครองในต่าง

กรมเจรจาการค้าระหว่างประเทศ เตรียมจัดงานสัมมนาและลงพื้นที่พบปะเกษตรกรและผู้ประกอบการกาแฟในจังหวัดน่าน ระหว่าง วันที่ 24 – 25 มกราคม 2562 ชี้ช่องทางการใช้ประโยชน์จาก เอฟทีเอ และผลักดันอุตสาหกรรมกาแฟไทยรุกสู่ตลาดโลก นางอรมน ทรัพย์ทวีธรรม อธิบดีกรมเจรจาการค้าระหว่างประเทศ กระทรวงพาณิชย์ (พณ.) เปิดเผยว่า กรมเจรจาการค้าระหว่างประเทศ ร่วมกับสมาคมกาแฟไทย หอการค้าไทย สำนักงานพาณิชย์จังหวัดน่าน และสำนักงานเกษตรจังหวัดน่าน เตรียมจัดสัมมนาและลงพื้นที่พบปะเกษตรกรและผู้ประกอบการกาแฟตลอดห่วงโซ่การผลิต ในวันที่ 25 ม.ค. 2562 ณ โรงแรมน้ำทองน่าน จังหวัดน่าน เพื่อให้ความรู้และการใช้ประโยชน์จากความตกลง เอฟทีเอ ที่ไทยทำกับประเทศต่างๆ ส่งออกผลิตภัณฑ์กาแฟไทย และนำเข้าวัตถุดิบราคาถูกเพื่อต่อยอด ตลอดจนพัฒนาศักยภาพสินค้ากาแฟไทย ผ่านการแปรรูปและสร้างผลิตภัณฑ์ที่หลากหลาย พัฒนาคุณภาพกาแฟไทยให้ได้มาตรฐาน เป็นที่ยอมรับของผู้บริโภคไทยและต่างประเทศ เพื่อดันอุตสาหกรรมกาแฟไทยเจาะตลาดโลก การลงพื้นที่และจัดสัมมนาครั้งนี้ ถือเป็นกิจกรรมที่กรมเจรจาฯ จัดต่อเนื่องจาก ปี 2561 ที่ได้ร่วมกับกรมวิชาการเกษตร สำนักงานพาณิชย์จังหวัด

รมช.เกษตรฯ เปิดงาน “ตามรอยตำนานกาแฟ แลดอกนางพญาเสือโคร่ง” โชว์แหล่งพัฒนาพันธุ์และเทคโนโลยีการผลิตกาแฟอะราบิก้า ดันกาแฟเป็นพืชเศรษฐกิจส่งออกตลาดโลก เตรียมทบทวนแนวทางอย่างจริงจัง นายลักษณ์ วจนานวัช รัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ กล่าวในโอกาสเป็นประธานพิธีเปิดงาน “ตามรอยตำนานกาแฟ แลดอกนางพญาเสือโคร่ง” จัดขึ้นระหว่าง วันที่ 13 – 14 มกราคม 2562 ณ ศูนย์วิจัยเกษตรหลวงเชียงใหม่ (ขุนวาง) ตำบลแม่วิน อำเภอแม่วาง จังหวัดเชียงใหม่ ว่า กระทรวงเกษตรและสหกรณ์ โดย กรมวิชาการเกษตร จัดงาน “ตามรอยตำนานกาแฟ แลดอกนางพญาเสือโคร่ง” ขึ้น เพื่อเสริมสร้างความเข้มแข็งระบบการผลิต การแปรรูป และธุรกิจที่เกี่ยวข้องกับกาแฟ พร้อมต่อยอดพัฒนางานวิจัยที่มีคุณภาพ ช่วยให้เกษตรกรมีรายได้เพิ่มขึ้น สามารถลดต้นทุนการผลิต และนำไปสู่ความยั่งยืนในอาชีพ อีกทั้งยังเป็นการประชาสัมพันธ์แหล่งพัฒนาพันธุ์และเทคโนโลยีการผลิตกาแฟอะราบิกาของกรมวิชาการเกษตร และประชาสัมพันธ์แหล่งท่องเที่ยวเชิงอนุรักษ์ ด้านการเกษตร (Agro tourism) ขุนวางให้เป็นที่รู้จักอย่างแพร่หลาย ตลอดจนเป็นการส่งเสริม สนับสนุน และกระตุ้นเศรษฐกิจการท่องเที่ยวเชิงอนุร

เมื่อไม่นานมานี้ผู้เขียนได้มีโอกาสร่วมเดินทางไปเยี่ยมชมเส้นทางสายกาแฟและธุรกิจกาแฟจากต้นน้ำถึงปลายน้ำ ที่จังหวัดเชียงใหม่ ซึ่งเป็นหนึ่งในกิจกรรมของงานประชุมการพัฒนาอุตสาหกรรมกาแฟในอาเซียน ครั้งที่ 1 ก่อนอื่นต้องบอกว่ากิจกรรมครั้งนี้เป็นกิจกรรมที่เกี่ยวข้องกับกาแฟทั้งหมด ตัวผู้เขียนเป็นคนที่ไม่ดื่มกาแฟ แต่มีอยู่ที่หนึ่งที่ไปแล้วรู้สึกประทับใจกับอุดมการณ์ของเจ้าของร้าน ที่เป็นคนรักธรรมชาติ มาเปิดร้านกาแฟ และปลูกกาแฟออร์แกนิก โดยที่ไม่เบียดเบียนธรรมชาติ แต่ใช้วิธีอยู่ร่วมกับธรรมชาติอย่างเข้าใจ จนทำให้คนที่ไม่ดื่มกาแฟ อยากลองที่จะลิ้มรสชาติกาแฟคุณภาพดูสักครั้ง ว่าเสน่ห์ของกาแฟ ที่ปลูกบนที่สูง ปลูกโดยธรรมชาติ และผ่านกระบวนการโพรเซสด้วยตัวเอง จะมีรสชาติเป็นอย่างไร แต่บอกไว้ก่อนว่ากาแฟที่นี่เขาได้รับรางวัลที่ 1 จากการประกวดกาแฟระดับประเทศมาแล้ว   Nine One Coffee กาแฟรักธรรมชาติ เกิดขึ้นได้เพราะความบังเอิญ คุณวัลลภ ปัสนานนท์ ผู้ปลูกกาแฟออร์แกนิก และเจ้าของร้าน Nine One Coffee เล่าว่า พื้นเพเดิมเป็นคนภาคตะวันออก ทำงานรับราชการอยู่กระทรวงมหาดไทย มานาน 15 ปี ในส่วนเนื้องานไม่มีอะไรเกี่ยวข้องกับงา

คุณทศพล สวัสดิสุข นายอำเภอตะโหมด จังหวัดพัทลุง เป็นประธานเปิดโครงการความร่วมมือส่งเสริมการปลูกข้าวสังข์หยดอินทรีย์คุณภาพจังหวัดพัทลุง ที่กลุ่มเกษตรกรทำนาตะโหมด บ้านตะโหมด ตำบลตะโหมด อำเภอตะโหมด จังหวัดพัทลุง โดยเปิดเผยว่า ข้าวสังข์หยดแปรรูปเป็นผลิตภัณฑ์กาแฟเดอลอง เป็นนวัตกรรมใหม่ซึ่งข้าวสังข์หยดออกไปในรูปของผลิตภัณฑ์กาแฟ จะเป็นโอกาสอันสำคัญ ทำให้รู้จักและเข้าถึงผู้บริโภคและทุกคนจะได้เข้าถึงง่ายขึ้น ทั้งภายในประเทศและต่างประเทศ คุณอนุชา เพ็ญจำรัส ผู้จัดการกลุ่มเกษตรกรทำนาตะโหมด อำเภอตะโหมด จังหวัดพัทลุง กล่าวว่า กลุ่มเกษตรกรทำนาตะโหมด ร่วมทำโครงการกับ หจก.คชศิลป์ เบเวอร์เรจ โดยจะส่งมอบข้าวสังข์หยดคราวละ 10 ตัน เพื่อนำไปแปรรูปเป็นผลิตกาแฟข้าวสังข์หยด ซึ่งกลุ่มได้ทำนาข้าว จีเอพี ประมาณ 126 ไร่ และทำนาอินทรีย์ ประมาณ 98 ไร่ ภาพรวมมีผลผลิตประมาณ 60 ตัน ต่อปี ราคาที่ทางกลุ่มซื้อกับเกษตรกรทำนาตะโหมด ประมาณ 20,000 บาท ต่อตัน เพื่อเป็นการค้ำราคา สำหรับข้าวสังข์หยด ของกลุ่มเกษตรกรทำนาตะโหมด เป็นพื้นที่นาข้าว ที่ท่ามกลางต้นน้ำของเทือกเขาบรรทัดเขตอนุรักษ์พันธุ์สัตว์ป่า ที่มีต้นน้ำอุดมสมบูรณ์คุณภาพ

คณะกรรมการพืชกาแฟเคาะฤดูนำเข้า ปี 2562 ขยับ 1 เดือน หวั่นกาแฟนอกเข้าตีตลาดทำกาแฟไทยราคาตก คาดปี 2562 ผลผลิตกาแฟไทยรวม 30,000 ตัน นำเข้าเพิ่ม 58,000 ตัน ชสท. เผยบริษัทแปรรูปกาแฟใหญ่รุมท้วงผู้นำเข้ากาแฟนอก วอนช่วยเกษตรกรในประเทศ ปลัดกระทรวงเกษตรฯ เร่งตั้งคณะกรรมการหารือรายละเอียดวางมาตรการช่วยเหลือเกษตรกร นายนัด ดวงใส กรรมการพืชกาแฟ กรมวิชาการเกษตร และที่ปรึกษาชุมนุมสหกรณ์การเกษตรแห่งประเทศไทย จำกัด (ชสท.) เปิดเผยว่า ในปี 2562 ที่ประชุมคณะกรรมการพืชกาแฟ โดยอธิบดีกรมการเกษตร เป็นประธาน ได้เห็นชอบให้มีการขออนุญาตนำเข้ากาแฟได้ในเดือนเมษายน-พฤศจิกายน 2562 จากที่ปกติให้มีการนำเข้าได้ในเดือนมีนาคม-พฤศจิกายน เพราะกาแฟที่ปลูกในประเทศไทยน่าจะยังไม่สามารถขายออกได้หมด ซึ่งอาจส่งผลกระทบให้ราคากาแฟตกต่ำลงได้หากอนุญาตให้นำเข้าในช่วงเวลาเดิม สำหรับปริมาณผลผลิต ปี 2562 คาดว่ากาแฟที่ปลูกในไทย จะมีรวมกันกว่า 30,000 ตัน เป็นอราบิก้า 17,000-18,000 ตัน ซึ่งได้รับการส่งเสริมการปลูกอย่างต่อเนื่อง ส่วนโรบัสต้า มีปริมาณ 15,000 ตัน เนื่องจากพื้นที่ปลูกลดลงจากการเปลี่ยนไปปลูกทุเรียนและปาล์มน้ำมัน โดยต้องขออนุญาตนำ

เชื่อเหลือเกินว่าคนที่ลองมันแล้วต้องติด อาจเพราะอยากเท่ ความอยากเข้ากลุ่มกับเพื่อนๆ เพื่อให้เพื่อนยอมรับ บางคนอาจใช้มันเพื่อประชดตัวเอง ประชดพ่อแม่ หรืออยากเข้าให้โลกได้รับรู้ว่าตัวเองโตแล้ว นั่นคือ สาเหตุหลักของการติดบุหรี่ แต่พอเสพติดไปแล้ว เลิกแสนยาก เมื่ออยากจะเลิก บุหรี่ สำหรับคนที่ไม่สูบหรือไม่ได้เสพติดนั้น เขาถือว่าควันบุหรี่ได้ทำร้ายเขาด้วย และเป็นสิ่งที่น่ารำคาญเมื่อใครมาเสพอยู่ใกล้ๆ ในแทบทุกสถานที่ สถานที่ราชการทุกแห่ง จึงเป็นที่ปลอดบุหรี่ คนที่เสพบุหรี่จึงต้องอยู่ยากขึ้น มีสติ๊กเกอร์ทั้งภาษาไทยและภาษาอังกฤษห้ามสูบบุหรี่แปะอยู่ทุกหัวระแหง แต่ก็นั่นแหละคนที่เสพติดก็ต้องหาสถานที่เสพจนได้ แม้จะยากลำบากแค่ไหนก็ตาม ประสบการณ์ตรงที่ได้รับ และอับอายแทบแทรกแผ่นดินก็คือ ครั้งหนึ่งมีโอกาสได้ไปเป็นวิทยากร ที่มหาวิทยาลัยแห่งหนึ่ง ด้วยความเครียดและตื่นเต้น หลังจากพักเบรก ก็ลงมาสูบบุหรี่เพื่อให้หายตื่นเต้นและให้หายเครียด ขณะที่นั่งสูบบุหรี่ จิบกาแฟระบายอยู่นั้น นักศึกษาผู้หญิงสองสามคนเดินเข้ามาด้วยสีหน้ายิ้มแย้ม แล้วคนหนึ่งก็พูดขึ้นว่า “อาจารย์คะ กรุณาอย่าสูบบุหรี่ตรงนี้นะคะ” ก็หน้าม้านสิค