ปลาสวยงาม

ไม่ว่าจะช่วงวิกฤตแล้ง หรือวิกฤตโควิด-19 ที่ส่งผลกระทบต่อแวดวงเกษตรกรรม แต่อาชีพนี้ไม่เคยได้รับผลกระทบใดๆ ราคาซื้อขายยังคงที่นานและต่อเนื่อง อาชีพที่ว่าคือ อาชีพเพาะปลาหางนกยูงขาย คุณอิทธิศักดิ์ เทศบุตร อดีตพนักงานพิสูจน์อักษร บริษัทผลิตสื่อสิ่งพิมพ์ชื่อดัง ทำงานเป็นพนักงานบริษัท รับเงินเดือนประจำมาต่อเนื่องหลายปี เขาเริ่มมองหางานพิเศษเสริมรายได้ตั้งแต่ก่อนวิกฤตต้มยำกุ้งในปี 2540 โดยเริ่มต้นจากการทำแปลงกุหลาบตัดดอกที่อำเภอแม่สรวย จังหวัดเชียงราย ในยุคนั้นรายได้แต่ละเดือนเป็นตัวเลข 6 หลัก แต่เมื่อกุหลาบจากตลาดจีนตีตลาดเมืองไทยได้ด้วยไซซ์ดอกขนาดใหญ่และราคาที่ถูกกว่า ทำให้ตลาดกุหลาบตัดดอกในเมืองไทยซบเซาลง เป็นเหตุให้คุณอิทธิศักดิ์ล้มเลิกการปลูกกุหลาบตัดดอกขายในที่สุด และปลาหางนกยูง ไม่ได้เป็นปลาชนิดแรกที่เขาเริ่มเลี้ยงเป็นอาชีพเสริม คุณอิทธิศักดิ์ เริ่มต้นจับอาชีพเสริมต่อจากการปลูกกุหลาบตัดดอกด้วยการเลี้ยงและเพาะปลาเทวดา แต่ครั้งนั้นไม่ถึงกับขายเป็นล่ำเป็นสัน เพราะเป็นชนิดปลาที่ชอบ จึงเลี้ยงและศึกษาการเลี้ยงด้วยการเพาะ ขยายพันธุ์ จนทำให้คุณอิทธิศักดิ์ เป็นรายแรกๆ ที่เพาะปลาเทวดาตาแดงได้ ระ

กรมประมง ร่วมกับ ตลาดปลาจตุจักร จัดงาน “ประกวดปลาสวยงาม ตลาดปลาจตุจักร” เพื่อส่งเสริมการเลี้ยงปลาสวยงามให้เป็นที่รู้จักอย่างแพร่หลายมากยิ่งขึ้น ตลอดจนเป็นการกระตุ้นเศรษฐกิจปลาสวยงามของไทยในช่วงสถานการณ์แพร่ระบาดของโรคติดเชื้อไวรัสโคโรนา 2019 (COVID-19) โดยกิจกรรมภายในงานประกอบด้วย การประกวดปลากัดสวยงาม ปลาหมอสีครอสบรีด ปลาหางนกยูง และปลาทอง ชิงถ้วยรางวัลและเงินรางวัลจาก รัฐมนตรีว่าการกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ พร้อมทั้งเพลิดเพลินไปกับการจัดแสดงนิทรรศการของกรมประมงและการออกร้านจำหน่ายปลาสวยงาม นายถาวร ทันใจ รองอธิบดีกรมประมง กล่าวในฐานะโฆษกกรมประมงว่า ตลอดระยะเวลาที่ผ่านมาประเทศไทยมีการจัดประกวดปลาสวยงามมาอย่างยาวนาน โดยเฉพาะปลากัด ปลาทอง ปลาหางนกยูง และปลาหมอสีครอสบรีด เนื่องจากเป็นปลาสวยงามที่เกษตรกรและผู้เพาะเลี้ยงสามารถพัฒนาสายพันธุ์ได้อย่างต่อเนื่อง และปลาสวยงามเป็นต้องการของตลาด แต่ในช่วง 2 ปีที่ผ่านมา การแพร่ระบาดของเชื้อไวรัสโควิด-19 ทำให้ไม่สามารถจัดงานประกวดปลาสวยงามได้ ส่งผลให้ธุรกิจปลาสวยงามได้รับผลกระทบจากการขาดช่องทางประชาสัมพันธ์ ซึ่งก่อให้เกิดการกระตุ้นการซื้อขาย รวมถึงการนำเ

ปลาเทวดา (Angelfish) เป็นปลาน้ำจืดที่มีรูปสี่เหลี่ยมรูปว่าว ลำตัวแบนข้าง มีปากขนาดเล็ก ครีบหลังเป็นกระโดงสูงอยู่ค่อนไปทางด้านหาง ครีบหลังยาวออกมาจากลำตัว ครีบท้องมีอยู่ 1  คู่ เรียวเล็กและปลายชี้แหลม โดยส่วนมากจะนิยมนำปลาเทวดามาเลี้ยงในตู้เพื่อเป็นปลาสวยงามคู่กับพรรณไม้น้ำต่างๆ ปลาเทวดา เป็นปลาที่มีอุปนิสัยเรียบง่าย รักสงบ แต่ถ้าบางตัวมีลักษณะนิสัยก้าวร้าวก็ไม่สามารถนำไปเลี้ยงร่วมกับปลาสวยงามชนิดอื่นได้ โดยปลาชนิดนี้มีการพัฒนาสายพันธุ์ให้มีสีสันและลวดลายที่สวยงามมากขึ้น เช่น ปลาเทวดาหินอ่อน ที่มีสีสันเป็นสีดำสลับกับสีขาวตลอดทั้งตัว การขยายพันธุ์ สามารถกระทำได้ง่ายๆ ทั้งในตู้เลี้ยง หรืออาจจะจัดพื้นที่สำหรับเพาะพันธุ์ให้ก็ได้ เพียงแต่ในบริเวณเพาะพันธุ์ใต้น้ำต้องมีวัตถุใส่ไว้ให้เป็นที่เกาะเวลาวางไข่บนวัตถุนั้น การวางไข่ของปลาเทวดาแต่ละครั้ง อยู่ที่ 300-1,000 ฟอง ซึ่งพ่อแม่พันธุ์ที่พร้อมจะขยายพันธุ์ได้ต้องมีอายุอย่างน้อย 8 เดือนขึ้นไป คุณฐาปกรณ์ โสนะมิตร์ อยู่บ้านเลขที่ 6/1 หมู่ที่ 4 ตำบลศีรษะทอง อำเภอนครชัยศรี จังหวัดนครปฐม เป็นเกษตรกรผู้เพาะพันธุ์ปลามาหลายสิบปี โดยปลาที่เขาเพาะส่วนใหญ่จะ

ปลาคาร์พ หรือ แฟนซีคาร์พ (Fancy carp) ในเรื่องของการตลาดยังถือว่าได้รับความนิยมอย่างกว้างขวาง เพราะผู้เลี้ยงบางท่านคิดว่านอกจากเป็นสัตว์น้ำสวยงามแล้ว ยังเชื่อกันว่าปลาคาร์พเป็นปลาแห่งโชคลาภ ทำให้ผู้เลี้ยงเจริญก้าวหน้าในธุรกิจ จึงเป็นปลาที่เลี้ยงเสริมฮวงจุ้ยต่างๆ ในบ่อน้ำอย่างแพร่หลายทีเดียว ซึ่งผู้เลี้ยงบางรายจากที่เลี้ยงเพื่อความสวยงาม แต่เมื่อมองถึงทิศทางการตลาด จึงนำมาพัฒนา ต่อ ยอดสร้างเป็นธุรกิจทำรายได้จนสามารถจับเป็นอาชีพได้ เหมือนเช่น คุณณัฐเศรษฐ ศรีทองอินทร์ อยู่บ้าน เลขที่ 83/1 หมู่ที่ 14 ตำบลบางใหญ่ อำเภอบางปลาม้า จังหวัดสุพรรณบุรี เป็นผู้ที่เลี้ยงปลาคาร์พเพราะชื่นชอบในความสวยงาม จึงนำมาเลี้ยงแบบดูเล่น แต่เมื่อศึกษาอย่างจริงจังยิ่งเกิดความหลงใหล ทำให้ได้เรียนรู้การเพาะพันธุ์ไปจนถึงเลี้ยงให้มีขนาดไซซ์ใหญ่ จนสามารถเป็นอาชีพทำรายได้ให้กับเขาเป็นอย่างดีทีเดียว เริ่มเลี้ยงปลาคาร์พ ครั้งแรกเพียง 2 ตัว คุณณัฐเศรษฐ เล่าให้ฟังว่า สมัยก่อนนั้นยังไม่ได้ยึดอาชีพทางด้านการประมงเหมือนเช่นทุกวันนี้ ทำอาชีพค้าขายจำพวกเสื้อผ้า เป็นแบบขายส่ง ซึ่งในขณะนั้นมีความสนใจในเรื่องของการเลี้ยงปลาคาร์พ จ

ผมรู้จักกับ คุณคมสัน มุมแดง ในการประกวดกุ้งแห่งหนึ่ง จากลักษณะเป็นคนเงียบๆ ถามคำ-ตอบคำ ส่วนมากจะยิ้มมากกว่าพูด แต่ในคำตอบที่ได้มักสร้างความแปลกใจระคนตื่นเต้นกับเรื่องเล่านั้นด้วย อดีตนักศึกษาระดับประโยควิชาชีพชั้นสูง สาขาสิ่งทอ จากวิทยาลัยเทคนิคโพธาราม จังหวัดราชบุรี วันหนึ่งเขากลับมายืนอยู่ในกลุ่มผู้ประกวดกุ้งสายสวยงาม หรือที่เรียกกันว่า สายพัฒนาได้อย่างไร ที่สำคัญ ในวงการให้การยอมรับว่ากุ้งที่เขาพัฒนาขึ้นมาได้เป็นสีใหม่ ไม่กล้าเคลมว่าของโลกหรือไม่ เพราะยังไม่รู้ว่ามีใครมีเช่นนี้อีกหรือไม่ แต่รับรองว่าเพิ่งได้เจอนี่เอง แรกเริ่มเดิมทีคุณคมสันก็เหมือนกับคนหนุ่มทั่วไป จบการศึกษาก็หางานทำในสาขาวิชาที่เกี่ยวข้องกับที่เรียนมา งานช่างเทคนิคในบริษัท แรกๆ ก็สร้างความตื่นเต้น สนุก และเพลิดเพลินกับชีวิตพนักงานบริษัทไม่น้อย จนวันหนึ่งมรสุมเศรษฐกิจก็มาเยือน เขาถูกจ้างออก และไม่นานบริษัทก็ปิดตัวลง ช่วงนั้นก็ยอมรับว่าชีวิตเคว้งไม่น้อย เพราะไม่ได้เตรียมตัวเตรียมใจรับมาก่อน แต่ความจริงก็คือความจริง จะหยุดนิ่งเพื่อเสียใจอย่างเดียวคงไม่ได้ ด้วยพื้นเพของคนโพธาราม อาชีพหนึ่งที่ทำกันเป็นล่ำเป็นสันคืออาชีพเ

ตำบลปากแรต อำเภอบ้านโป่ง จังหวัดราชบุรี เป็นอีกพื้นที่หนึ่งที่ขึ้นชื่อว่าเป็นแหล่งเพาะเลี้ยงปลาสวยงามส่งจำหน่ายยังต่างประเทศและส่งขายในตลาดปลาใหญ่ในเขตเมือง แม้จะมีฟาร์มเพาะเลี้ยงปลาสวยงามหลายฟาร์ม แต่การไม่เอ่ยถึง “มณฑา ฟาร์ม” คงไม่ได้ เพราะเจ้าของฟาร์มปลาสวยงามแห่งนี้ มีดีกรีถึงเกษตรกรดีเด่นแห่งชาติ ปี 2555 ในสาขาอาชีพเพาะเลี้ยงปลาสวยงามและพรรณไม้น้ำ เพราะการเริ่มต้นบุกเบิกสร้างฟาร์มปลาจากเล็กไปใหญ่อย่างมีระบบและได้คุณภาพมาตรฐานฟาร์ม จึงทำให้มณฑา ฟาร์ม ติดอันดับต้นๆ ของฟาร์มเพาะเลี้ยงปลาสวยงามส่งออกรายใหญ่ ชื่อฟาร์มตรงตามชื่อเจ้าของ คุณมณฑา สร้อยแสง เจ้าของฟาร์ม เริ่มต้นทำฟาร์มปลาจากประสบการณ์แบบครูพักลักจำในวัย 20 ตอนปลาย หลังหน่ายจากอาชีพสาวโรงงาน และเก็บงำความรู้ที่ได้จากการช่วยพี่สะใภ้ทำฟาร์มปลาสวยงามมานาน ด้วยเงินเพียง 15,000 บาท ที่ติดลบ เพราะเป็นเงินกู้ที่นำมาเป็นต้นทุนก้อนแรก คุณมณฑา ใช้สร้างล็อกได้ถึง 10 ล็อก และเงินอีกจำนวน 1 ใน 3 หมดไปกับการซื้อพ่อพันธุ์แม่พันธุ์ รวมถึงอุปกรณ์เครื่องใช้ต่างๆ ที่จำเป็นในการเลี้ยงปลา พ่อพันธุ์และแม่พันธุ์ปลา คุณมณฑาหาซื้อในละแวกไม่ไกลบ้าน เพ

คุณธนารัตน์ งามวลัยรัตน์ ผู้จัดการธนาคารเพื่อการเกษตรและสหกรณ์การเกษตร (ธ.ก.ส.) ประกาศวิสัยทัศน์ในการดูแลเกษตรกร ซึ่งเป็นลูกค้าสำคัญให้สามารถพึ่งพาตัวเองได้ทางเศรษฐกิจ เพราะเกษตรกรอยู่ได้ ธ.ก.ส. อยู่ได้ จึงเน้นดูแลให้สินเชื่อและร่วมมือกับสถาบันการศึกษาต่างๆ เข้าไปสร้างองค์ความรู้ เพื่อพัฒนาต่อยอดผลผลิต สร้างอาชีพและรายได้ให้กับชุมชน สนับสนุนให้เกิดการสร้างมูลค่าเพิ่มสินค้าเกษตรและเพิ่มประสิทธิภาพการบริหารจัดการทางการตลาด โดยเน้นการเชื่อมโยงตลาด Social Commerce การตรวจสอบย้อนกลับสินค้าเกษตรอินทรีย์ ตลอดห่วงโซ่คุณค่าบนระบบ Blockchain การพัฒนาสินค้าเกษตรสู่มาตรฐานสินค้า ที่ได้เป็นมาตรฐาน ฯลฯ ซึ่งเป็นการสร้างภูมิคุ้มกันให้กับเกษตรกรมีความเข้มแข็งและเติบโตอย่างมีคุณภาพ มั่งคั่ง และยั่งยืน     วิสาหกิจชุมชนสวนตาเหน่ง วิสาหกิจชุมชนสวนตาเหน่ง ตั้งอยู่ในพื้นที่ ตำบลเทพราช อำเภอสิชล จังหวัดนครศรีธรรมราช ภายใต้การนำของประธานกลุ่ม คุณจิรัชญา งามขา (โทร. 081-918-5078) วิสาหกิจชุมชนสวนตาเหน่ง ผลิตและจำหน่ายสินค้าประเภทสะละสด สะละแปรรูป ท่องเที่ยวเชิงเกษตร ผ้ามัดย้อมสีธรรมชาติ ผ้าอีโค่ปริ้นต์ วิสาหกิ

ปลากัด จัดว่าเป็นปลาที่มีความทนทานต่อทุกสภาพแวดล้อมอย่างดีเยี่ยม เลี้ยงง่าย ตายยาก หากใครคิดจะเลี้ยงปลาแบบไม่มีเวลาดูแลมากนัก มักจะนึกถึงปลากัด แท้จริงแล้ว จากการพูดคุยกับนักเลี้ยงปลากัดหลายต่อหลายท่านที่ผ่านมา เอ่ยเป็นเสียงเดียวกันว่า เลี้ยงง่าย ตายยาก จริง แต่ต้องอยู่ในสภาพแวดล้อมที่เหมาะสมด้วย หากสภาพแวดล้อมไม่เอื้ออำนวย โอกาสที่ปลากัดจะเลี้ยงยากและตายเร็วก็มีเหมือนกัน คุณราเชนทร์ มะแม้น หนุ่มวัยสร้างครอบครัว จบการศึกษาทางด้านรัฐศาสตร์ มีโอกาสทำงานในสายงานที่เรียนมา 7-8 ปี กระทั่งความคิดอยากทำงานอิสระที่ไม่ต้องเป็นลูกจ้างใครเกิดขึ้น จึงมองพื้นฐานความชอบของตนเองก่อนเป็นอันดับแรก และเขาก็คิดถูก เพราะเมื่อรู้ว่าความชอบของตนเองคืออะไร ก็เริ่มศึกษาและเริ่มทดลอง เพื่อก่อร่างสร้างฝันให้เป็นจริง “ผมชอบปลาสวยงาม คิดง่ายๆ ว่าเลี้ยงแล้วเพาะขาย แต่พอทำจริงๆ มันไม่ใช่ เพราะปลาเป็นสิ่งมีชีวิต ต้องใส่ใจ” คุณราเชนทร์ เริ่มต้นจากปลาหางนกยูง แต่เมื่อศึกษาจริงจังแล้วพบว่า ข้อจำกัดในการเพาะปลาหางนกยูงมีมาก โดยเฉพาะคุณภาพน้ำที่ใช้ เมื่อหันกลับมามองแหล่งกำเนิดของน้ำที่บ้าน แน่นอนว่า ไม่มีโอกาสเลี้ยงปลาหา

มีโอกาสได้พบและรับฟังข้อคิดเห็น รวมถึงความรู้เรื่อง “ปลากัด” จาก คุณชานนทร์ โควสุภัทร หรือน้องนนทร์ แฟนพันธุ์แท้ปลากัด ซุปเปอร์แฟน ปี 2560 แล้ว สร้างความอัศจรรย์ใจเกี่ยวกับ “ปลากัด” ได้มากโข น้องนนทร์ บอกว่า ปลากัด เป็นปลาที่กลุ่มนักเลี้ยงปลาวงกว้างไม่ได้ให้ความสำคัญในเรื่องของการเก็บข้อมูลหรือการวิจัย เมื่อค้นงานวิจัยเก่าๆ จะพบว่า มีผลการศึกษาว่าปลากัดเป็นปลาไทยแท้ แต่คนไทยหลงลืมและมีการเก็บข้อมูลเพื่อวิจัยน้อยมาก สำหรับน้องนนทร์ แม้อายุยังน้อย จึงนึกสงสัยว่าเพราะเหตุใดจึงหลงใหลปลากัด ถึงขั้นทำงานวิจัยเกี่ยวกับปลากัด ก็ทราบได้ว่า น้องนนทร์ เป็นนักศึกษาปริญญาเอก สถาบันนวัตกรรมการเรียนรู้ มหาวิทยาลัยมหิดล โดยมี รศ.ดร.ภิญโญ พานิชพันธ์ อาจารย์คณะวิทยาศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหิดล และ รศ.ดร.พิณทิพ รื่นวงษา อาจารย์คณะวิทยาศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหิดล ซึ่งทั้งหมดเป็นทีมวิจัยปลากัด มหาวิทยาลัยมหิดล (Thailand BETTA Project : TBP) ปลากัด เป็น ปลาไทยแท้ ปลากัด เป็น ปลาน้ำจืด ปลากัด ที่พบในต่างประเทศ จะพบในทุกประเทศของภูมิภาคเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ ยกเว้น ฟิลิปปินส์ ปลากัดโดยทั่วไป แบ่งเป็นกลุ่มก่อหวอดและกลุ

ปลาหางนกยูง เป็นปลาที่มีขนาดเล็ก ความรู้โดยพื้นฐานของคนไทยโดยทั่วไป เข้าใจว่า เป็นปลาที่เลี้ยงง่าย ปล่อยตามอ่าง แอ่ง กาละมัง หรือถังน้ำ ก็เลี้ยงได้แล้ว ทั้งยังขยายพันธุ์ได้ง่าย เริ่มต้นจากแค่ไม่กี่ตัว ไม่นานก็ออกลูกออกหลานมากมาย คุณเดชา ฤทธิเดช ชาวมีนบุรี ก็เข้าใจเช่นนั้นมาตลอด ต่อเมื่อมาเริ่มลงมือเลี้ยงเอง และตั้งเป้าขยายพันธุ์ปลาหางนกยูงขาย ถึงได้รู้แจ่มแจ้งว่า การเลี้ยงปลาหางนกยูงที่ว่าง่าย ต้องเข้าใจวิธีการเลี้ยงด้วย จึงจะเรียกได้ว่าง่าย ไม่อย่างนั้นแล้ว ก็ไม่รอดเหมือนกัน แม้จะมีประสบการณ์จากการเลี้ยงปลามาก่อน ก็ไม่ได้ช่วยให้การเลี้ยงปลาหางนกยูงในระยะเริ่มแรกดำเนินไปด้วยดี เพราะเป็นการเลี้ยงปลากินเนื้อ เช่น ปลาดุก ปลาช่อน ปลาสวาย ซึ่งครอบครัวของคุณเดชาทำมานานก็จริง แต่ไม่ประสบความสำเร็จกับการเลี้ยงปลากินเนื้อกลุ่มนี้ การเลี้ยงปลาหางนกยูง จึงเป็นประสบการณ์ใหม่สำหรับคุณเดชา แรงกระตุ้นให้เริ่มเลี้ยงปลาหางนกยูง อยู่ที่การเห็นปลาหางนกยูงวางขายที่ตลาดปลาในตลาดนัดสวนจตุจักร นั่นหมายถึง ปลาหางนกยูงยังคงขายได้อยู่ตลอด แม้ว่าราคาขายค่อนข้างแพง “เมื่อ 20 กว่าปีที่แล้ว หางนกยูงสายพันธุ์จากต่าง