มะพร้าวน้ำหอม

มะพร้าวน้ำหอม ที่วางขายในตลาด พอจะเป็นเครื่องบ่งชี้ว่า เกษตรกรเริ่มจะมีคุณภาพชีวิตที่ดีขึ้น ด้วยคุณสมบัติจะเป็นมะพร้าวที่มีเนื้ออ่อน น้ำหอมบริสุทธิ์ เมื่อบริโภคจะทำให้ได้รับวิตามินและเกลือแร่ที่ช่วยบำรุงสมองและเสริมร่างกายให้แข็งแรง มะพร้าวน้ำหอม เป็นพืชเศรษฐกิจที่ปลูกง่าย ใช้ต้นทุนการผลิตต่ำ ให้ผลผลิตตอบแทนต่อเนื่องนานกว่า 10 ปี การปลูกในเชิงการค้าจะให้ผลตอบแทนคุ้มทุนหรือไม่ วันนี้ได้นำแนวทางการปลูกและการผลิตมะพร้าวน้ำหอม หอมหวานตรึงใจผู้บริโภค พืชเศรษฐกิจสำคัญเชิงการค้า จากผู้รู้มาบอกเล่าสู่กัน ผศ.ประสงค์ ทองยงค์ หรือ อาจารย์ประสงค์ เกษตรกรทำสวนมะพร้าว เล่าให้ฟังว่า ในวัยเด็กได้ช่วยคุณพ่อที่มีอาชีพทำสวนมะพร้าว จึงมีความผูกพันกับมะพร้าวมาต่อเนื่อง เมื่อเรียนจบได้ไปสอนหนังสือที่มหาวิทยาลัยราชภัฏสวนสุนันทา และเมื่อเกษียนก็ได้มาสานงานปลูกสร้างสวนมะพร้าวต่อจากคุณพ่อ ถึงวันนี้ได้เสริมสร้างประสบการณ์มากว่า 55 ปี มะพร้าวมี 2 กลุ่ม คือ มะพร้าวน้ำหอม หรือมะพร้าวอ่อนน้ำหอม และมะพร้าวแกง มะพร้าวน้ำหอมปลูกได้ทั้งในที่ลุ่มและที่ดอน ในที่ลุ่มภาคกลางมักจะนิยมปลูกในระบบสวนด้วยการยกร่องแปลงปลูกให้สูง

มะพร้าวน้ำหอม เป็นสินค้าที่ตลาดมีการขยายตัวมากขึ้นเรื่อยๆ โดยเฉพาะตลาดในประเทศจีน จึงเป็นสินค้าที่คนจีนนิยมบริโภค และตลาดใหญ่ๆ อีกแห่งที่ตามมาคือ ตลาดในสหรัฐอเมริกา ถือเป็นตลาดใหญ่ไม่แพ้กัน เพราะผู้ที่ชื่นชอบดื่มน้ำมะพร้าวเล็งเห็นถึงคุณค่าทางโภชนาการที่จะได้รับ จึงนิยมบริโภคมากขึ้น ณ เวลานี้มะพร้าวจึงเป็นที่ต้องการของตลาดอย่างต่อเนื่อง ซึ่งการทำสวนมะพร้าวในหลายๆ พื้นที่ของประเทศไทย เกษตรกรได้มีการปรับตัวมากขึ้น เพื่อให้ผลผลิตอย่างมะพร้าวที่ส่งออกไปจำหน่ายยังตลาดต่างประเทศมีคุณภาพ เกษตรกรบางรายมีการคิดค้นเทคโนโลยีใหม่ๆ เข้ามาปรับใช้มากขึ้น จึงช่วยให้การทำสวนมะพร้าวในยุคนี้มีความสะดวกสบายมากขึ้น และได้ผลผลิตที่ตรงตามความต้องการของตลาดอีกด้วย คุณบวร ศาลาสวัสดิ์ อยู่บ้านเลขที่ 138 หมู่ที่ 3 ตำบลท่านัด อำเภอดำเนินสะดวก จังหวัดราชบุรี เป็นเกษตรกรผู้ปลูกมะพร้าวน้ำหอมก้นจีบ บนเนื้อที่ 10 ไร่ มีต้นมะพร้าวอยู่ ประมาณ 400 ต้น เรียกง่ายๆ ว่า เป็นผู้คร่ำหวอดในเรื่องการปลูกมะพร้าวกันเลยทีเดียว จากความสำเร็จที่เกิดขึ้นจึงทำให้การปลูกมะพร้าวเป็นงานที่สร้างรายได้ให้กับเขาได้เป็นอย่างดี คุณบวร เล่าให้ฟั

ผู้สื่อข่าวได้ลงพื้นที่สำรวจราคามะพร้าวน้ำหอม ภายในตลาดสุรนารี (ตลาดสุรนครเดิม) ซึ่งเป็นตลาดค้าส่งผักผลไม้ขนาดใหญ่ของภาคตะวันออกเฉียงเหนือ ตั้งอยู่ริมถนนมิตรภาพ ต.ในเมือง อ.เมือง จ.นครราชสีมา พบว่าแผงค้าต่างๆ ได้มีการปรับราคามะพร้าวน้ำหอมลดลงหลายเท่าตัว เมื่อเทียบกับช่วงเดือนเมษายน-มิถุนายน ที่ผ่านมา อย่างเช่น ร้านโชคธนภรณ์ ภายในตลาดสุรนารี จากเดิมเมื่อช่วงเดือนเมษายน มะพร้าวน้ำหอมสดลูกขนาดใหญ่ เคยขายราคาลูกละกว่า 50 บาท ขณะนี้ลดลงเหลือลูกละ 20 บาทเท่านั้น จึงได้มีการนำไปแปรรูปเป็นมะพร้าวน้ำหอมต้ม และมะพร้าวน้ำหอมถอดเสื้อ เพื่อเพิ่มมูลค่าให้กับมะพร้าวน้ำหอมที่ราคากำลังลดลง นางธนพรณ์ สร้อยสกุลชัย เจ้าของร้านโชคธนภรณ์ กล่าวว่า ช่วงหน้าแล้งที่ผ่านมา ระหว่างเดือนเมษายนถึงเดือนมิถุนายน มะพร้าวน้ำหอมหน้าสวนแพงมาก รับจากหน้าสวน ถ้าไซส์ใหญ่ ราคาสูงถึงลูกละ 53 บาทเลยทีเดียว แถมยังไม่มีมะพร้าวน้ำหอมให้มาขายด้วย เนื่องจากหลายสวนได้รับผลกระทบจากภัยแล้ง และประเทศจีนมีการสั่งออเดอร์เข้ามาเป็นจำนวนมาก ทำให้ช่วงนั้นมะพร้าวน้ำหอมขาดตลาด แต่พอมาช่วงนี้ สวนต่างๆ มีมะพร้าวออกลูกมาเป็นจำนวนมากพร้อมๆ กัน ปร

“เราได้เข้าร่วมกับโครงการ 1 ท้องถิ่น 1 สินค้าเกษตรมูลค่าสูง ของกรมส่งเสริมการเกษตร เนื่องจากต้องการแปรรูปเพิ่มมูลค่าผลผลิตให้มีความหลากหลายมากขึ้น เพื่อตอบสนองความต้องการของผู้บริโภค เพราะการทำมะพร้าวควั่นจะมีช่องว่างเท่าเดิมและคงเดิม ซึ่งไม่ได้เพิ่มประสิทธิภาพในการทำงาน แต่หากเราหันมาทำสินค้ามูลค่าสูง สินค้าอาจจะไม่ต้องเพิ่ม แต่เราเพิ่มมูลค่าให้กับสินค้าได้” หนึ่งในคำบอกเล่าของ นายจารุวัฒน์ หงส์ศุภางค์พันธุ์ ประธานแปลงใหญ่มะพร้าวน้ำหอม หมู่ 6 ต.ดอนกรวย อ.ดำเนินสะดวก จ.ราชบุรี ถึงที่มาของการเข้าร่วมโครงการสินค้าเกษตรและบริการมูลค่าสูง ‘1 ท้องถิ่น 1 สินค้าเกษตรมูลค่าสูง’ ภายใต้ภารกิจสำคัญของกรมส่งเสริมการเกษตร กระทรวงเกษตรและสหกรณ์ ที่ต้องการมุ่งเน้นการพัฒนาศักยภาพของสินค้าเกษตรในแต่ละท้องถิ่น ส่งเสริมการแปรรูปเพิ่มมูลค่า ตลอดจนขยายโอกาสทางการตลาดไปสู่ระดับสากล ด้วยความมุ่งมั่นตั้งใจของกรมส่งเสริมการเกษตร ที่จะยกระดับรายได้และพัฒนาคุณภาพชีวิตของเกษตรกรไทยให้ยั่งยืน จนมีชุมชนที่ประสบความสำเร็จอย่างเป็นรูปธรรมจากโครงการสินค้าเกษตรและบริการมูลค่าสูง ‘1 ท้องถิ่น 1 สินค้าเกษตรมูลค่าสูง’ ในหล

อยู่ ๆ หลายคนงงว่าเกิดอะไรขึ้น ? ทำไมช่วงนี้ราคา “มะพร้าว” พุ่งขึ้นสูงเป็นประวัติการณ์ ! โดยเฉพาะ “มะพร้าวอ่อนน้ำหอม” ราคาขายปลีกโดดขึ้นไปถึงลูกละ 50 บาท ! ยิ่ง “มะพร้าวอ่อนน้ำหอม” ที่ขายในห้างสรรพสินค้าราคาขายปลีกแพงลิบลิ่วถึงลูกละ 65-85 บาท ! ทำเอาบรรดาพ่อค้าแม่ค้าที่ทำแกงกะทิ ขนมไทย เบเกอรี่ คนทำไอศกรีมกะทิ รวมถึงบรรดาสาวๆ ที่ต้องดื่มน้ำมะพร้าวทุกเช้า เพื่อชะลอวัย เดือดร้อนไปตามๆ กัน “ประชาชาติธุรกิจ” ได้ไปสำรวจสวนมะพร้าวหลายพื้นที่ พบว่าเดือนธันวาคม 2566 ราคาหน้าสวนมะพร้าวซื้อขายกัน 8-10 บาทต่อลูก แต่เดือนมกราคม 2567 เริ่มขยับขึ้นมาเป็น 16-17 บาทต่อลูก และล่าสุดเมื่อสัปดาห์ที่แล้วราคาหน้าสวนอยู่ที่ 33-35 บาทต่อลูก สาเหตุหลักที่ทำให้ราคามะพร้าวขยับขึ้นสูง เพราะหลายพื้นที่ประสบปัญหา “ภัยแล้ง” ต่อเนื่อง ส่งผลกระทบต่อพืชผลทางการเกษตรหลายชนิด ผลผลิตออกน้อย ขณะที่ความต้องการในตลาดสูง ทำให้มีการแย่งซื้อกันในตลาดราคาพุ่งสูงขึ้นเรื่อยๆ แต่หลายสวนไม่มีผลผลิตขาย ล่าสุดเมื่อสัปดาห์ที่ผ่านมาราคาเริ่มขยับลงเล็กน้อย เนื่องจากล้งหรือผู้ประกอบการที่ทำตลาดส่งออกไปจีนหลายรายเริ่มชะลอการรับซื้อมะพร้าว

อยู่ๆ หลายคนงงว่า เกิดอะไรขึ้น ? ทำไมช่วงนี้ ราคา “มะพร้าว” พุ่งขึ้นสูงเป็นประวัติการณ์! โดยเฉพาะ “มะพร้าวอ่อนน้ำหอม” ราคาขายปลีกโดดขึ้นไปถึงลูกละ 50 บาท ! ยิ่ง “มะพร้าวอ่อนน้ำหอม” ที่ขายในห้างสรรพสินค้าราคาขายปลีกแพงลิบลิ่วถึงลูกละ 65-85 บาท ! ทำเอาบรรดาพ่อค้า แม่ค้าที่ทำแกงกะทิ ขนมไทย เบเกอรี่ คนทำไอศกรีมกะทิ รวมถึงบรรดาสาวๆ ที่ต้องดื่มน้ำมะพร้าวทุกเช้า เพื่อชะลอวัย เดือดร้อนไปตามๆ กัน “ประชาชาติธุรกิจ” ได้ไปสำรวจสวนมะพร้าวหลายพื้นที่พบว่า เดือนธันวาคม 2566 ราคาหน้าสวนมะพร้าวซื้อขายกัน 8-10 บาทต่อลูก แต่เดือนมกราคม 2567 เริ่มขยับขึ้นมาเป็น 16-17 บาทต่อลูก และล่าสุดเมื่อสัปดาห์ที่แล้วราคาหน้าสวนอยู่ที่ 33-35 บาทต่อลูก สาเหตุหลักที่ทำให้ราคามะพร้าวขยับขึ้นสูง เพราะหลายพื้นที่ประสบปัญหา “ภัยแล้ง” ต่อเนื่องส่ง กระทบต่อพืชผลทางการเกษตรหลายชนิด ผลผลิตออกน้อย ขณะที่ความต้องการในตลาดสูง ทำให้มีการแย่งซื้อกันในตลาดราคาพุ่งสูงขึ้นเรื่อยๆ แต่หลายสวนไม่มีผลผลิตขาย ล่าสุดเมื่อสัปดาห์ที่ผ่านมาราคาเริ่มขยับลงเล็กน้อย เนื่องจากล้งหรือผู้ประกอบการที่ทำตลาดส่งออกไปจีนหลายรายเริ่มชะลอการรับซื้อมะพร้าวล

มะพร้าว หนึ่งในไม้ผลเป็นยา ที่อุดมไปด้วยวิตามินและแร่ธาตุชนิดต่างๆ กินง่าย สามารถกินได้ทั้งน้ำและเนื้อ อีกทั้งยังสามารถนำมาแปรรูปทำอาหารได้ทั้งเมนูคาวและหวาน หรือนำมาใช้ในวงการเครื่องสำอาง ที่ถูกนำไปใช้เป็นส่วนผสมสำคัญ เช่น สบู่ ครีม แชมพู หรืออีกหนึ่งวิธีคือการสกัดเย็น โดยในประเทศไทยมีมะพร้าวหลากหลายสายพันธุ์ แต่ที่ได้รับความนิยมที่สุดคือมะพร้าวน้ำหอม ด้วยรสชาติที่หอม หวาน เป็นเอกลักษณ์ ทำให้มะพร้าวกลายเป็นพืชเศรษฐกิจของประเทศไทยได้ไม่ยาก เพราะฉะนั้นจึงไม่แปลกใจที่จะมีเกษตรกรมากหน้าหลายตาที่แวะเวียน ลงทุนปลูกมะพร้าวเพื่อสร้างรายได้ หลายคนประสบความสำเร็จ หลายคนผิดหวัง ขึ้นอยู่ที่เทคนิคการจัดการดูแลและการทำตลาดถือเป็นเรื่องสำคัญ คุณศักดิ์ศรี พระจันทร์ หรือ พี่ป้อม ยังสมาร์ทฟาร์มเมอร์นักทดลอง อยู่ที่ตำบลบ้านแขม อำเภอพิบูลมังสาหาร จังหวัดอุบลราชธานี อดีตผู้จัดการร้านอาหารในเมืองกรุงฯ ผันตัวเป็นเกษตรกรปลูกมะพร้าวน้ำหอมเป็นพืชสร้างรายได้หลัก ด้วยเหตุผลที่ว่า มะพร้าวเป็นพืชที่ลงทุนเพียงครั้งเดียว แต่สามารถเก็บขายได้นาน 25-30 ปี ประกอบกับการมองไปถึงเทรนด์สมัยใหม่ ที่ผู้คนหันมาใส่ใจเรื่องสุขภา

“Aromatic Farm” ต้นแบบจัดการสวนด้วยเทคโนโลยีอัจฉริยะ ผลผลิตกว่า 60,000 ลูกต่อปี ทำตลาดขายแค่เฉพาะในประเทศทำได้อย่างไร ที่นีมีคำตอบ คุณนวลลออ เทอดเกียรติกุล หรือ พี่ออน เจ้าของ Aromatic Farm ตั้งอยู่ที่ตำบลแพงพวย อำเภอดำเนินสะดวก จังหวัดราชบุรี อดีตมนุษย์เงินเดือน ตัดสินใจลาออกจากงานประจำก้าวเข้าสู่อาชีพเกษตรที่ใฝ่ฝันมาตั้งแต่อายุ 19 ปี แต่เธอเพิ่งจะมาได้ทำตามความฝันเมื่อตอนอายุ 40 ปี เธอบอกว่า “เป็นการวางแผนที่นานมาก แต่เราได้ความมั่นคงจากตรงนี้มา ไม่ใช่แค่ชั่วครั้งชั่วคราว แต่คือความยั่งยืน” ตามสถิติที่ทางสวนได้จดบันทึกไว้สามารถผลิตมะพร้าวได้ประมาณ 60,000 ลูกต่อต้นต่อ 10 ไร่ มีตลาดส่งผลผลิตชัดเจน โดยลูกค้าของ Aromatic Farm คือ โมเดิร์นเทรด ซุปเปอร์มาร์เก็ต โรงแรม ร้านอาหาร และงานจัดเลี้ยง

กรมส่งเสริมการเกษตร หนุนแปลงใหญ่มะพร้าวน้ำหอมตำบลบางยาง จังหวัดสมุทรสาคร ใช้แตนเบียนบราคอน และกับดักฟีโรโมน ป้องกันกำจัดหนอนและด้วงแรดที่ทำลายมะพร้าว เน้นทำปุ๋ยหมักจากวัสดุเหลือใช้ในท้องถิ่นเพิ่มผลผลิตโดยไม่ใช้สารเคมี และเลี้ยงชันโรงในสวนมะพร้าว ช่วยผสมเกสรให้มะพร้าวติดลูกดก มะพร้าวน้ำหอม เป็นพืชเศรษฐกิจที่สำคัญของชาวสมุทรสาคร แต่ละปีมีเม็ดเงินหมุนเวียนในระบบเศรษฐกิจจำนวนมาก เนื่องจากจังหวัดสมุทรสาคร เป็นหนึ่งในพื้นที่ที่มีความอุดมสมบูรณ์และเหมาะสมต่อการเจริญเติบโตของมะพร้าว โดยได้ขึ้นชื่อว่าเป็นพื้นที่สามน้ำ ได้แก่ น้ำจืด น้ำกร่อย และน้ำเค็ม ทำให้เกษตรกรในอำเภอเมืองสมุทรสาคร อำเภอบ้านแพ้ว และอำเภอกระทุ่มแบน นิยมทำสวนมะพร้าวน้ำหอมจำนวนมาก โดยในพื้นที่อำเภอกระทุ่มแบน มีพื้นที่ปลูกกว่า 2,957 ไร่ ส่งผลให้เกษตรกรมีรายได้จากการขายผลมะพร้าวและผลิตภัณฑ์แปรรูปจำนวนมาก สร้างงาน สร้างรายได้ให้เกษตรกรและชุมชนอย่างมั่นคงและต่อเนื่อง แปลงใหญ่มะพร้าวน้ำหอมตำบลบางยาง อำเภอกระทุ่มแบน จังหวัดสมุทรสาคร เป็นอีกหนึ่งกลุ่มเกษตรกรตัวอย่างที่รวมตัวจัดตั้งเป็นแปลงใหญ่ เมื่อปี 2564 มีนายปกิต บุญเพ็ญ เป็นประธาน

มีผู้ถามเข้ามาว่า ตนเองนัั้นปลูกมะพร้าวน้ำหอมไว้ 100 กว่าต้น กำลังให้ผลผลิต แต่น้ำมะพร้าวไม่หอม และมีรสเปรี้ยว พอปลูกส้มโอก็ไม่หวานอีก แต่กลับมีรสจืดชืด ควรใส่ปุ๋ยอะไรดี? อาจารย์ประเวศ แสงเพชร อดีตข้าราชการกรมวิชาการ ให้ความรู้ว่า มะพร้าวน้ำหอมพันธุ์แท้ ทดสอบได้ตั้งแต่ระยะต้นกล้า เมื่อเด็ดส่วนรากมาดมก็หอม แม้จะนำไปปลูกในแหล่งอื่นๆ ก็ยังคงความหอมอยู่ได้ แต่จะให้ผลดกหรือไม่ดกนั้นขึ้นอยู่กับ ระดับน้ำใต้ดินของแหล่งปลูก มะพร้าวน้ำหอมหรือมะพร้าวแกงจะติดผลดีต้องมีระดับน้ำใต้ดินลึกไม่เกิน 1 เมตร ระดับน้ำใต้ดินยิ่งลึกความสามารถในการติดผลก็จะต่ำลงเป็นลำดับเช่นกัน ดังนั้น พันธุ์มะพร้าวที่คุณซื้อมาปลูกน่าจะเกิดจากเหตุเดียวคือได้ต้นพันธุ์ที่ ไม่ใช่พันธุ์มะพร้าวน้ำหอมแท้มาปลูก อย่างไรก็ตาม การใช้ปุ๋ยอาจช่วยเพิ่มความหวานของน้ำมะพร้าวได้คือ การใส่ปุ๋ยสูตร 13-13-21 หรือ 14-14-21 สูตรใดสูตรหนึ่งตามที่จะหาได้สะดวก ในระยะติดผลหรือก่อนติดผลเล็กน้อย อัตราครึ่งกิโลกรัม หรือ 1 กิโลกรัม ขึ้นอยู่กับอายุของต้นไม้ ด้วยการหว่านรอบต้นและรดน้ำตามจึงจะได้ผลดี ปุ๋ยตัวท้ายสูงคือ 21 หมายถึง ปุ๋ย 100 กิโลกรัม จะมีโพแทสเซ