มะยงชิด

มะยงชิด ผลไม้ขึ้นชื่อจังหวัดนครนายก หากใครได้ลิ้มลองรสชาติ เป็นอันต้องติดใจ ด้วยลักษณะพิเศษที่ไม่เหมือนที่อื่น ทั้งขนาดของผลที่ใหญ่ สีของเปลือกและรสชาติที่เป็นเอกลักษณ์ ไม่แปลกใจเลยว่า ทำไมมะยงชิด ของที่นี่มีชื่อเสียงกลายเป็นซิกเนเจอร์ของจังหวัด ที่ใครมาแล้วต้องซื้อกลับ ซึ่งครั้งนี้เทคโนโลยีชาวบ้านก็ไม่พลาดที่จะพาท่านผู้อ่านไปรู้จักกับสวนมะยงชิดลุงนวย นับเป็นอีกสวนที่ขึ้นชื่อเรื่องของคุณภาพ และรสชาติของมะยงชิดที่หวานกำลังดี มีอมเปรี้ยวหน่อยๆ รวมถึงขนาดผลใหญ่ ที่ใหญ่เท่าๆ กับไข่ไก่ จนแม่ค้าต้องมานอนเฝ้าขอซื้อถึงสวน คุณอำนวย อินไชยะ (ลุงนวย) ข้าราชการเกีษยณ วัย 81 ปี (เจ้าของสวนมะยงชิดลุงนวย) อยู่บ้านเลขที่ 1 หมู่ที่ 7 ตำบลท่าช้าง อำเภอเมือง จังหวัดนครนายก เล่าว่า ก่อนที่จะมาทำสวนมะยงชิด ตนทำงานรับราชการเป็นนายช่างสมุทร อยู่กรมพัฒนาที่ดินมาก่อน งานสวนถือเป็นเรื่องไกลตัว อาศัยความมีใจรัก ระหว่างรับราชการมีโอกาสได้ไปคุมงานตามต่างจังหวัด ก็จะไปเสาะหาพันธุ์ไม้ดีๆ มาปลูกสะสมไว้ ด้วยลักษณะของงานที่ทำค่อนข้างเครียด กลับบ้านก็อยากพักผ่อนได้เห็นสีเขียวๆ เดินดูเพลินๆ ปลูกมาหลายชนิด มาจบสุดท้ายที่ม

ฤดูมะยงชิดมาถึงแล้ว (เดือนกุมภาพันธ์-มีนาคม) … คนรักผลไม้ต้องห้ามพลาด มาเลือกซื้อ เลือกชม และชิมมะยงชิด มะปรางหวาน ผลไม้ขึ้นชื่อ ของดีเมืองนครนายกกันได้ถึงแหล่งผลิต เก็บสดๆ จากสวนมาชิมกันได้ รสชาติถูกปาก ถูกใจ ค่อยควักกระเป๋าซื้อติดมือกลับบ้าน แค่เดินทางจากกรุงเทพฯ มาง่ายๆ วันเดียวก็เที่ยวได้หลายสวน คุณปิยภัทร เจียรนัย หัวหน้ากลุ่มยุทธศาสตร์และสารสนเทศ และ คุณถาวร ชูพูล หัวหน้ากลุ่มส่งเสริมและพัฒนาการผลิต สำนักงานเกษตรจังหวัดนครนายก ได้กรุณาสละเวลาพาทีมงานเทคโนโลยีชาวบ้านไปเยี่ยมชม “สวนตาจรูญ” หรือที่หลายคนรู้จักในชื่อ “สวนตายาย” แหล่งผลิตมะยงชิดเลื่องชื่อของจังหวัดนครนายก ปลูกพืชผสมผสาน สร้างรายได้งาม “สวนตายาย” ของ ลุงจรูญ และ คุณป้าจริยา จวนเจริญ ตั้งอยู่ในพื้นที่ หมู่ที่ 10 ตำบลท่าช้าง อำเภอเมือง จังหวัดนครนายก โทรศัพท์ 086-139-6446 ที่นี่ปลูกมะยงชิด มะปรางหวาน ประมาณ 300 ต้น มีผลผลิตเฉลี่ยปีละ 2 ตัน สวนตายายได้รับการส่งเสริมให้เป็นแหล่งท่องเที่ยวเชิงเกษตร ทำให้มีนักท่องเที่ยวแวะเวียนเข้ามาช็อป ชม ชิม มะยงชิด มะปรางหวาน กระท้อนห่อ พันธุ์อีล่า และพันธุ์ปุยฝ้าย ที่ปลูกภายในสวนแ

ถึงแม้มะยงชิดมีมานาน ชาวสวนรู้จักปลูกมาพร้อมๆ กับขนุนและมะม่วง แต่มะยงชิดก็ยังราคาแพง กิโลกรัมละ 100-200 บาท สาเหตุน่าจะมาจาก มะยงชิดปลูกได้ไม่ง่าย กิ่งพันธุ์ราคา 100-300 บาท บางคนปลูกแล้วตาย ตายแล้วปลูกอยู่นั่นแหละ เกษตรกรที่จังหวัดนครนายกแนะนําการปลูกมะยงชิดให้มีเปอร์เซ็นต์การรอดตายสูง โดยเริ่มจากหลุมที่ปลูกไม่ควรขุดลึกมาก ไม่ต้องรองก้นหลุมด้วยอะไร เมื่อขุดหลุมเสร็จ ใช้มีดคมๆ กรีดรอบๆ ก้นถุง ซึ่งจะมีแผ่นถุงหลุดออกมา แต่ถุงยังห่อหุ้มดินที่เป็นวัสดุปลูกอยู่ นําต้นพันธุ์ลงวางที่หลุมแล้วค่อยๆ ดึงถุง ขึ้นมา ใช้มีดกรีดถุงทิ้งแล้วจึงกลบโคนต้น วิธีการนี้เป็นการกระทําที่นิ่มนวล ดินไม่แตก เปอร์เซ็นต์การรอดตายจะมีมาก เกษตรกรบอกสาเหตุการตายของมะยง ชิดปลูกใหม่ เพราะว่าตุ้มดินแตก วิธีนี้ตุ้มดินจะไม่แตกเลย สําหรับก้นหลุมไม่ต้องรองด้วยปุ๋ยอะไรทั้งสิ้น ปลูกไปได้สักพักนําปุ๋ยคอก เก่าๆ อย่างขี้วัว ขี้ควาย มาวางไว้ที่โคนต้น เมื่อต้นไม้มีรากแข็งแรง เขาก็จะคอย ออกหากิน การใส่ปุ๋ยรองก้นหลุมขณะที่รากไม่พร้อม จะเป็นสาเหตุให้ต้นไม้ตาย เสริมรากมะยงชิด ต้นแข็งแรง ให้ผลผลิตเร็ว ดก มะยงชิด ไม้ผลราคาสูง ทั้งกิ่งพั

มะยงชิด-มะปรางหวาน เป็นผลไม้ขึ้นชื่อจังหวัดนครนายก ผลไม้ที่มีรสชาติหวานอมเปรี้ยวเป็นเอกลักษณ์ ลูกใหญ่ สีสวย อร่อยกว่าในพื้นที่อื่น คุณสุดา รุ่งเรือง เกษตรอำเภอเมืองนครนายก กล่าวว่า อำเภอเมือง จังหวัดนครนายก มีพื้นที่การปลูกมะยงชิด ประมาณ 3,255 ไร่ ในปีนี้สถานการณ์การติดดอกออกผลถือว่าน้อยมาก ปลูกแบบวิธีธรรมชาติติดผลเพียง 10เปอร์เซ็นต์ จึงทำให้เกษตรกรต้องหาวิธีการใหม่ๆ มาใช้ในช่วงการติดดอกออกผล คือการใช้หลอดไฟเร่งในการออกดอก แต่บางปี อย่างปีนี้ หากมะยงชิดดอกกำลังบานแล้วฝนตกหนัก จะทำให้การติดผลน้อย คุณชัชวาลย์ วิไลวงษ์ ข้าราชการบำนาญ ตำแหน่งโยธาธิการและผังเมืองจังหวัด อยู่บ้านเลขที่ 79/2 หมู่ที่ 8 ตำบลสาริกา อำเภอเมือง จังหวัดนครนายก เกษตรกรผู้ใช้นวัตกรรมผลิตมะยงชิดโดยการใช้ดวงไฟส่อง เพื่อช่วยการออกดอก เริ่มทำสวนได้เกือบ 10 ปีแล้ว ทำตั้งแต่ที่ยังรับราชการอยู่ โดยพื้นที่สวนตรงนี้มีทั้งหมด 22 ไร่ เป็นมรดกจากคุณพ่อคุณแม่ มีการแบ่งพื้นที่ไว้ปลูกผลไม้หลายชนิด โดยจะปลูกมะยงชิดเป็นตัวหลัก ปลูกมังคุด กระท้อน มะพร้าว เป็นพืชแซมบ้าง คุณชัชวาลย์ เล่าว่า ที่ผ่านมา ที่สวนมะยงชิดของตนต้องประสบกับปัญหาก

กรมทรัพย์สินทางปัญญาลงพื้นที่สวน “มะยงชิด-มะปรางหวานนครนายก” ชมกระบวนการผลิตและตรวจสอบความอร่อย พร้อมผลักดันให้เป็นศูนย์เรียนรู้ด้านการเกษตรและดันให้เป็นแหล่งท่องเที่ยว ก่อนช่วยโปรโมตดึงนักท่องเที่ยวเข้าไปเที่ยวชมและซื้อสินค้าถึงในสวน เผยยังได้ไปตรวจสอบกล้วยหอมทองปทุม เพื่อผลักดันให้ขึ้นทะเบียนเป็นสินค้า GI ต่อไป นายทศพล ทังสุบุตร อธิบดีกรมทรัพย์สินทางปัญญา เปิดเผยว่า กรมฯ ได้ลงพื้นที่แหล่งผลิตสินค้าสิ่งบ่งชี้ทางภูมิศาสตร์ (GI) ของจังหวัดนครนายก ที่สวนนพรัตน์ อำเภอเมือง จังหวัดนครนายก เพื่อตรวจสอบกระบวนการผลิต พิสูจน์ความอร่อย และผลักดันแหล่งผลิตสินค้ามะยงชิดนครนายกและมะปรางหวานนครนายกให้เป็นแหล่งเรียนรู้ด้านการเกษตร และสถานที่ท่องเที่ยวของจังหวัด ก่อนผลักดันให้นักท่องเที่ยวเข้ามาท่องเที่ยว เพื่อช่วยขยายโอกาสในการทำตลาดให้กับสินค้า GI และช่วยขับเคลื่อนเศรษฐกิจฐานราก สำหรับสินค้ามะยงชิดนครนายกที่ได้รับการขึ้นทะเบียนเป็นสินค้า GI มีลักษณะเด่น คือ ผลใหญ่ รูปไข่ มีสีเหลืองส้ม เนื้อแน่น กรอบ มีกลิ่นหอม เม็ดลีบสีน้ำตาลอ่อน รสชาติหวานอมเปรี้ยว มีค่าความหวาน 18 – 22 องศาบิกซ์ ส่วนมะปรางหวานนคร

ชื่นมื่นกันทุกฝ่ายสำหรับงานมะยงชิด-มะปรางหวาน ของดีนครนายก ซึ่งจัดขึ้นเมื่อกลางเดือนมีนาคมที่ผ่านมา ทำเอาบรรดาชาวสวนปลื้มกันยกใหญ่ เพราะขายดี ไม่ว่าจะเป็นผลหรือกิ่งพันธุ์ ขณะที่ปีนี้ผลผลิตก็ออกมาเยอะกว่าปีก่อน อีกทั้งได้ขอขึ้นทะเบียนสิ่งบ่งชี้ทางภูมิศาสตร์ (GI) ต่อกรมทรัพย์สินทางปัญญา กระทรวงพาณิชย์แล้ว ยิ่งทำให้ภาพลักษณ์ของมะปรางหวาน มะยงชิด นครนายกดีเพิ่มขึ้นไปอีก นอกเหนือจากจุดเด่นในเรื่องรสชาติหวานและขนาดใหญ่ของผล พร้อมกันนั้นยังมีเรื่องน่าดีใจอีกอย่าง เพราะได้มีการค้นพบวิธีการที่จะทำให้เจ้าผลไม้ลูกสีเหลืองทองนี้ออกดอกออกช่อติดผลเยอะๆ ด้วย เรื่องนี้ ร.ต.ต. อำนวย หงษ์ทอง หรือที่เรียกกันติดปากว่า “ดาบนวย” นายกสมาคมชาวสวนมะปรางจังหวัดนครนายก จะเป็นผู้เฉลยให้ฟัง ซึ่งตำรวจวัยเกษียณ อายุ 63 ปี รายนี้ ได้ชื่อว่าเป็นผู้เชี่ยวชาญเรื่องมะปรางมะยงชิดขั้นเทพทีเดียว เพราะปลูกมานานกว่า 30 ปีแล้ว โดยเป็นเจ้าของ “สวนนพรัตน์” ตั้งอยู่ที่ บ้านเลขที่ 99 หมู่ที่ 10 ชุมชนบ้านดงละคร ตำบลดงละคร อำเภอเมือง จังหวัดนครนายก เกือบ 50 ไร่ รวมกับอีกแปลงที่อยู่ตำบลสาลิกา อำเภอเมือง ถือเป็นเกษตรกรยุคแรกๆ ที่เริ่ม

นับจากราวเดือนกุมภาพันธ์จนถึงเมษายน ของทุกปี หากใครมีโอกาสเดินทางผ่านเข้าเมืองนครนายกจะพบเห็นไม้ผลลูกกลมสีเหลืองที่ร้อยเป็นพวงสวยงามแขวนไว้หน้าร้านตลอดสองข้างทาง แล้วต้องบอกว่านั่นคือมะยงชิด ชื่อมะยงชิดมักถูกเรียกคู่กับมะปราง จนเกิดคำถามว่าทั้งสองอย่างเป็นผลไม้พี่น้องกันหรือ แต่หลังจากสืบค้นจนทั่วแล้วพบว่าเป็นไม้ผลกลุ่มเดียวกัน ประวัติที่มาถูกเริ่มต้นจากมะปรางก่อน จากนั้นถูกนำมาปลูกหลายแห่งจนกลายพันธุ์เป็นมะยงชิด เพราะมีรสหวาน กรอบ ผลขนาดใหญ่ เป็นที่ชื่นชอบของผู้บริโภค แต่กระนั้นมะปรางก็ยังคงมีอยู่ เพียงแต่รูปร่างลักษณะผลเหมือนกันกับมะยงชิด เพราะฉะนั้น ความสับสนเช่นนี้คงมีชาวบ้านที่ปลูกในพื้นที่เท่านั้นที่แยกออกด้วยการชิม และไม่ว่าอย่างไรผู้คนมักรู้จักผลไม้ลูกกลมสีเหลืองนี้ว่ามะปรางหวาน-มะยงชิด ทั้งนี้ มะปรางหวาน-มะยงชิด เป็นไม้ผลพื้นเมืองที่น่าจับตามอง เป็นที่ต้องการของตลาดสูง แถมมีราคาจำหน่ายค่อนข้างแพง เนื่องจากมีข้อจำกัดที่ออกตามฤดูกาล และมีพื้นที่การปลูกค่อนข้างน้อย ชาวนครนายกปลูกมะปรางหวาน-มะยงชิดกันมาเป็นเวลายาวนาน จึงถือได้ว่าเป็นแหล่งมะปรางหวาน-มะยงชิดที่ขึ้นชื่อเรื่องรสชาติแล

วันที่ 20 มีนาคม 2560 เมื่อเวลา 09.00 น. ที่ถนนคนเดินตรอกโรงยา อำเภอเมือง จังหวัดอุทัยธานี ดร.อลงกต วรกี นายอำเภอลานสัก พร้อมเจ้าหน้าที่จากอำเภอลานสัก ตั้งโต๊ะแจกมะม่วงฟรีให้กับนักท่องเที่ยวและประชาชน เพื่อประชาสัมพันธ์งานมหกรรม มะม่วงดี มะยงชิดเด่น และอาหารอร่อยจากมะม่วงและมะยงชิด ซึ่งจัดขึ้นในวันที่ 25-26 มีนาคม 2560 ที่บริเวณหุบป่าตาด ตำบลทุ่งนางาม อำเภอลานสัก จังหวัดอุทัยธานี ซึ่งภายในงานจะมีผลไม้ที่ปลูกขึ้นโดยเกษตรกรในพื้นที่ เช่น มะม่วง มะยงชิด และผลไม้ตามฤดูกาล จากอำเภอลานสัก นำมาจำหน่ายในราคาถูก ซึ่งผลไม้อำเภอลานสักนั้นถือได้ว่าเป็นผลไม้ระดับพรีเมียม เนื่องจากมีการส่งออกไปจำหน่ายนอกประเทศ โดยงานดังกล่าวจัดขึ้นเพื่อกระตุ้นให้นักท่องเที่ยวเข้ามาเที่ยวชมหุบป่าตาดและสถานที่ท่องเที่ยวต่างๆ ในจังหวัดอุทัยธานีมากขึ้น พร้อมทั้งยังได้ซื้อหาและจับจ่ายสินค้าภายในท้องถิ่น ทำให้ประชาชนในพื้นที่มีรายได้และกระจายตลาดสินค้าให้เป็นที่รู้จักมากขึ้น โดยเฉพาะมะม่วง มะยงชิด และผลิตภัณฑ์ที่เกี่ยวเนื่องกับมะม่วงและมะยงชิด เช่น มะม่วงผัดไข่ แกงส้ม แกงคั่วมะม่วงแช่อิ่ม ส้มตำมะม่วง บาร์บีคิวมะม่วง ก๋วยเ

คุณสมเกียรติ วังยายฉิม เจ้าของสวนสมเกียรติ การเกษตร หมู่ 6 ต.หินตั้ง อ.เมือง จ.นครนายก โทร. (087) 138-4113, (080) 638-0773 หรือ www.somkeate.nayok.net