หม่อน

คุณเมจิรา สงวนชม เจ้าของสวนชนาภัทร ตั้งอยู่บ้านเลขที่ 5 หมู่ที่ 16 ตำบลบ้านพระ อำเภอเมือง จังหวัดปราจีนบุรี ได้นำต้นหม่อนมาปลูกเพื่อเป็นไม้ขุดล้อม ต่อมาเมื่อไม้สามารถให้ผลผลิตได้ จึงนำมาแปรรูปให้มีความหลากหลาย จึงเกิดเป็นสินค้าติดตลาดสร้างรายได้ให้กับเธอได้เป็นอย่างดีทีเดียว คุณเมจิรา เล่าให้ฟังว่า การทำสวนเป็นอาชีพที่ทำมานานตั้งแต่รุ่นคุณพ่อคุณแม่ของเธอ แต่ในสมัยนั้นเรื่องเหล่านี้ยังไม่ได้อยู่ในสายตาของเธอเลยก็ว่าได้ เพราะมองว่าเป็นงานที่หนักและไม่น่าจะมีความสุขในสายงานนี้ จึงทำให้ไปหางานทำทางด้านอื่นเพื่อเป็นอาชีพให้กับตนเอง แต่ก็ยังไม่เกิดความสุขในงานบริษัทที่ได้ไปสัมผัส จึงได้ตัดสินใจกลับมาบ้านและลองทำสวนอย่างจริงจังในเวลาต่อมา “ช่วงแรกที่จะกลับมาทำ คนเขาก็มองว่าเราจะทำได้เหรอ เพราะสมัยก่อนทำงานบริษัทมันน่าจะสบายกว่าการที่มาทำสวน เสร็จแล้วเราก็ลองมาทดลองทำดู เพราะมองว่าของแบบนี้มันก็เหมือนอยู่ในสายเลือด เพราะช่วงที่เรายังเด็กก็จะเห็นแม่เขาปลูกเงาะ มังคุด ทุเรียน ซึ่งของพวกนี้ปีหนึ่งผลผลิตมันก็จะได้ครั้งเดียว เราก็มามองว่ามันน่าจะมีอย่างอื่น ที่ทำแล้วให้ผลผลิตได้ตลอดทั้งปีมาปลูก ช่ว

มัลเบอร์รี่ หรือ หม่อน ผลไม้หนึ่งในตระกูลเบอร์รี่ ปลูกง่าย แปรรูปเป็นผลิตภัณ์เพื่อสุขภาพสร้างมูลค่าได้หลากหลาย สามารถปลูกได้กับทุกสภาพพื้นที่ มีข้อดี ข้อเสีย ต่างกัน หากปลูกในพื้นที่ที่มีอากาศร้อน แดดจัด ผลจะดก โตเร็ว มีข้อเสียคือ ผลจะนิ่ม ถ้าปลูกในพื้นที่ที่มีอากาศหนาวเย็นผลหม่อนจะออกไม่ดกมาก ข้อดีคือ ผลจะมีความหวาน กรอบ หากจะปลูกเชิงการค้าแนะให้เลือกพื้นที่ที่มีสภาพภูมิอากาศเย็นและมีแดดส่องถึง คุณนันทวัน โตอินทร์ หรือ ครูไก่ เจ้าของสวนแม่หม่อน ตั้งอยู่ เลขที่ 201 หมู่ที่ 5 ตำบลวังหมี อำเภอวังน้ำเขียว จังหวัดนครราชสีมา เผยเทคนิคการปลูกมัลเบอรร์รี่ แบบซุ้มอุโมงค์ ว่าเริ่มทำเต็มรูปแบบ เมื่อปี 2557 ปลูกทั้งหมด 13 ไร่ แบ่งปลูก 2 พันธุ์ แปลงแรก จำนวน 8 ไร่ ปลูกพันธุ์เชียงใหม่ 60 อีก 5 ไร่ แบ่งปลูกพันธุ์ดำออสตุรกีเป็นพันธุ์ของต่างประเทศ เพื่อสร้างความหลากหลาย ในส่วนของพันธุ์ดำออสตุรกี ตอนนี้ยังผลิตไม่พอขาย ข้อดีของพันธุ์เชียงใหม่ 60 เหมาะกับทุกสภาพพื้นที่ทั่วประเทศ เพียงแต่มีข้อดี ข้อด้อย ต่างกัน ถ้าปลูกที่อำเภอวังน้ำเขียวเป็นพื้นที่อากาศเย็น เพราะฉะนั้นผลจะหวาน กรอบ ลูกแข็ง โดยธรรมชาติ ปลู

บางคนอ่านหัวข้อแล้วคงงง หม่อนคืออะไร แล้วมาเกี่ยวอะไรกับความงาม หม่อน หรือ มัลเบอร์รี่ (Mulberry) ชื่อวิทยาศาสตร์เรียกว่า  Morus alba Linn. ถือเป็นสมุนไพรชนิดหนึ่งที่มีสรรพคุณมากมายตั้งแต่ ต้น ใบ ผล ราก อย่างท่านใดที่ใช้สายตามาก เช่น เพ่งอยู่หน้าคอมพิวเตอร์เป็นเวลานานๆ หรือขับรถในเวลากลางคืน ยอดอ่อนของต้นหม่อนช่วยได้ โดยนำส่วนยอดอ่อนของหม่อนมาต้มดื่ม และล้างตา ก็จะสามารถช่วยผ่อนคลายและช่วยบำรุงสายตาได้เป็นอย่างดี ส่วนผลหม่อนพอสุกจะให้รสชาติหวานอมเปรี้ยว ถ้าผลออกม่วงคล้ำหน่อยจะมีรสหวาน รับประทานอร่อย แถมยังมีสรรพคุณใช้รักษาโรคไขข้อ บำรุงตับ ไต และหัวใจ แก้ธาตุไม่ปกติ เป็นยาระบายอ่อนๆ แก้โรคท้องผูกได้ สำหรับใบนั้นมีกรดอะมิโนที่จำเป็นต่อร่างกายครบทุกชนิด มีแคลเซียมสูง และมีสารต้านอนุมูลอิสระที่สำคัญหลายชนิด หากนำมาต้มกับน้ำดื่มช่วยบรรเทาอาการไอ เจ็บคอ ได้ อีกส่วนที่สำคัญคือราก ใช้เป็นยาสมานแผลได้ดี ปัจจุบัน ได้มีการนำเอาสารสกัดจากใบหม่อนมาใช้ในตำรับเครื่องสำอาง โดยเฉพาะที่ทำให้หน้าขาว เนื่องจากมีการศึกษาวิจัยพบว่า สารสกัดแอลกอฮอล์จากใบ มีฤทธิ์ต้านอนุมูลอิสระ ที่เป็นสาเหตุให้เกิดความเสื่อม

หม่อน หรือ มัลเบอร์รี่ (Mulberry) เป็นไม้ทรงพุ่มขนาดกลาง เปลือกของต้นมีลักษณะเป็นสีน้ำตาลแดง ลำต้นตั้งตรงใบเรียงสลับรูปไข่ กว้าง 8-14 เซนติเมตร ยาว 12-16 เซนติเมตร ผิวใบสากปลายเรียวแหลมยาว ฐานใบออกเป็นกลมๆ หรือคล้ายรูปหัวใจ ดอกของไม้ชนิดนี้เป็นดอกช่อรูปทรงกระบอกออกที่ซอกใบและปลายยอด แยกเพศอยู่บนต้นเดียวกัน ช่อดอกมีลักษณะเป็นคล้ายหางกระรอก ยาวประมาณ 2 เซนติเมตร เมื่อติดเป็นผลแล้วผลจะอวบน้ำ รังไข่เกลี้ยง ก้านเกสรเพศเมียมี 2 อัน ผลเป็นผลรวมรูปทรงกระบอกมีสีเขียว เมื่อผลสุกจะมีสีผลออกม่วงแดงเข้มจนเกือบดำฉ่ำน้ำ มีรสหวานอมเปรี้ยว ปัจจุบัน ได้มีการปลูกหม่อนเป็นจำนวนมาก เพราะผลของหม่อนถือเป็นผลไม้ที่มีคุณค่าต่อสุขภาพ ส่วนใบก็นำมาทำเป็นชาใบหม่อนหรือใช้เป็นอาหารให้กับหนอนไหมอีกด้วย นอกจากนี้ ผลหม่อนยังนิยมนำมาแปรรูปมากขึ้น เพื่อเป็นการเพิ่มมูลค่าให้กับผลหม่อนในการจำหน่าย เช่น น้ำหม่อนพร้อมดื่ม แยม หรือจะนำมาเป็นส่วนผสมรับประทานคู่กับโยเกิร์ตก็เข้ากันได้อย่างลงตัวทีเดียว ไม่เพียงแต่ได้ความอร่อย ยังได้คุณค่าทางอาหารอีกด้วย คุณเมจิรา สงวนชม เจ้าของสวนชนาภัทร ตั้งอยู่บ้านเลขที่ 5 หมู่ที่ 16 ตำบลบ้านพ

ปัจจุบันกระแสความนิยมรับประทาน “มัลเบอร์รี่” หรือ “ ผลหม่อน ” หรือ “ลูกหม่อน” ยังเติบโตต่อเนื่องเพราะเป็นผลไม้สีม่วงแดง ที่มีประโยชน์สูงต่อสุขภาพ เกษตรกรผู้ปลูกหม่อนสามารถจำหน่ายผลผลิตได้หลายรูปแบบ ทั้งในรูป หม่อนผลสด  รวมทั้งแปรรูปสร้างมูลค่าเพิ่มในลักษณะน้ำหม่อน แยม และไวน์ สร้างเม็ดเงินจำนวนมากให้กับเกษตรกรผู้ปลูกหม่อนได้ตลอดทั้งปี แม้ต้นหม่อนจะเป็นพืชที่ปลูกดูแลง่าย แต่หลายคนกลับไม่ประสบความสำเร็จเท่าที่ควร เพราะต้นหม่อนพันธุ์ดีที่ปลูกไว้รอบบ้านหรือในสวน กลับได้ผลผลิตน้อยกว่าที่พบเห็นทั่วไป เนื่องจากพวกเขายังไม่รู้จักเทคนิคการปลูกดูแลต้นหม่อนอย่างเหมาะสม และวิธีโน้มกิ่งบังคับให้ออกผลนอกฤดู  จึงขอนำเสนอเคล็ดลับเพิ่มผลผลิตต้นหม่อนผลสดด้วยหลักการง่ายๆ ที่ใครๆ ก็สามารถทำตามได้สบายๆ หม่อนพันธุ์เชียงใหม่ “ หม่อนพันธุ์เชียงใหม่ ” หรือที่หลายคนนิยมเรียกว่า  “หม่อนผลสด” นับเป็นหม่อนพันธุ์ดีที่ได้รับความนิยมสูง จะให้ผลผลิตโดยเฉลี่ยไร่ละประมาณ 800-1,000 กิโลกรัม เกษตรกรนิยมนำผลหม่อนมาใช้ทำแยม น้ำผลหม่อน และไวน์ หม่อนผลสดพันธุ์เชียงใหม่ มีถิ่นกำเนิดในประเทศจีน มีผู้นำมาปลูกในจังหวัดเชียงใหม่นา

นายไพโรจน์ เฮงแสงชัย รองอธิบดีกรมหม่อนไหม เปิดเผยว่า กระทรวงเกษตรและสหกรณ์ มอบหมายให้กรมหม่อนไหมร่วมกับกระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม กระทรวงพาณิชย์ กระทรวงมหาดไทย และภาคเอกชน ดำเนินโครงการส่งเสริมการปลูกหม่อนเลี้ยงไหมในเขตภาคเหนือ เพื่อสนับสนุนนโยบายของรัฐบาลที่มุ่งลดการบุกรุกพื้นที่ป่า ลดพื้นที่ปลูกข้าวโพดเลี้ยงสัตว์บนเขาหัวโล้น และสร้างป่าต้นน้ำในเขตภาคเหนือ พร้อมส่งเสริมการผลิตเส้นไหมและรังไหมเพื่อลดการนำเข้าจากต่างประเทศ ขณะเดียวกันยังสนับสนุนการส่งออกสินค้าและวัตถุดิบด้านหม่อนไหม รวมทั้งสร้างกลุ่มเกษตรกรและสถาบันเกษตรกรให้มีความเข้มแข็ง ส่งเสริมระบบเศรษฐกิจชุมชน และเปิดช่องทางสร้างรายได้ให้เกษตรกรผู้มีรายได้น้อยให้มีอาชีพที่มั่นคง เนื่องจากการปลูกหม่อนเลี้ยงไหมเป็นอาชีพที่สร้างรายได้สม่ำเสมอ และให้ผลตอบแทนที่คุ้มค่าและรวดเร็วด้วยโครงการนี้ ดำเนินการในรูปแบบประชารัฐ โดยมี 2 กิจกรรม คือ 1. ส่งเสริมเลี้ยงไหมอุตสาหกรรมในพื้นที่ จ.น่าน เกษตรกร เป้าหมาย 200 ราย พื้นที่ 600 ไร่ เพื่อขยายกำลังผลิตรังไหมรองรับความต้องการของภาคอุตสาหกรรมที่ต้องการใช้สูงถึง 160 ตัน/ปี ขณะที่ปัจจุบันเ

สำนักงานเศรษฐกิจการเกษตรที่ 3 แนะ หม่อน หรือ มัลเบอรรี่ พืชทางเลือกที่น่าจับตาจังหวัดสกลนคร เกษตรกรพื้นที่ร่วมใจ ดึงตลาดนำการผลิต หันรวมกลุ่มเพื่อแปรรูปผลิตภัณฑ์หม่อนที่มีคุณภาพ พร้อมเดินหน้าด้วยนวัตกรรมและเทคโนโลยี รุกสร้างแบรนด์เข้าตลาดเพื่อเพิ่มมูลค่าผลิตภัณฑ์ นายวิณะโรจน์ ทรัพย์ส่งสุข เลขาธิการสำนักงานเศรษฐกิจการเกษตร (สศก.) กระทรวงเกษตรและสหกรณ์ เปิดเผยว่า  สศก. ได้ดำเนินการวิเคราะห์ด้านเศรษฐกิจสินค้าเกษตร ตามโครงการบริหารจัดการพื้นที่เกษตรกรรม (Zoning by Agri-Map) ซึ่งในส่วนของจังหวัดสกลนคร มีการปลูกหม่อนผลสด หรือ Mulberry เพื่อเป็นพืชทางเลือก  มีการแปรรูปแบบครบวงจร โดยมีพื้นที่ปลูกหม่อน 54.25 ไร่ เกษตรกรขึ้นทะเบียนปลูกหม่อนผลสด จำนวน 30 ราย ซึ่งได้รับรองมาตรฐาน GAP และอยู่ระหว่างดำเนินการขอรับรองเกษตรอินทรีย์แบบมีส่วนร่วม โดยส่วนใหญ่ปลูกในอำเภอภูพาน และอำเภอเมือง พันธุ์ที่นิยมปลูกกินผลสด คือ พันธุ์เชียงใหม่ ซึ่งเป็นพันธุ์ที่ให้ผลผลิตต่อไร่ต่อปีสูง มีขนาดผลใหญ่และมีปริมาณกรดสูงกว่าพันธุ์อื่นๆ โดยหม่อนผลสดสามารถเก็บเกี่ยวผลผลิตได้ 2-3 ครั้งต่อปี ผลสุกมีรสหวาน สำหรับฤดูร้อน จะมีค่า

นางสุดารัตน์  วัชรคุปต์ เหล่าวิชยา  อธิบดีกรมหม่อนไหม กล่าวว่า  จากนโยบายของกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ในการส่งเสริมระบบเกษตรแบบแปลงใหญ่  โดยมีเป้าหมายเพื่อให้เกิดการรวมกลุ่มของเกษตรกรช่วยลดต้นทุนการผลิตและสร้างรายได้เพิ่ม  ในส่วนของกรมหม่อนไหมได้ให้ความสำคัญในการดำเนินงานตามนโยบายดังกล่าว  โดยในปีงบประมาณ 2560   ได้ดำเนินงานโครงการพัฒนาประสิทธิภาพการผลิตหม่อนไหมด้วยระบบแปลงใหญ่  ในพื้นที่ 9 แห่ง 7 จังหวัด  ประกอบด้วย อำเภอลานสัก จังหวัดอุทัยธานี อำเภอบัวลาย จังหวัดนครราชสีมา อำเภอเฉลิมพระเกียรติ และอำเภอแม่จริม จังหวัดน่าน อำเภอกุมภวาปี จังหวัดอุดรธานี อำเภอนิคมคำสร้อย จังหวัดมุกดาหาร  อำเภอบ้านแท่น และอำเภอคอนสวรรค์ จังหวัดชัยภูมิ และอำเภอพุทไธสง จังหวัดบุรีรัมย์   พื้นที่รวมทั้งสิ้น  3,244 ไร่  จำนวนเกษตรกร 1,316 ราย ซึ่งผลจากการดำเนินโครงการแปลงใหญ่ทั้ง 9 แปลง ประสบผลสำเร็จเป็นอย่างดี โดยเฉพาะ “แปลงใหญ่หม่อนผลสด จังหวัดน่าน” ตั้งอยู่ที่ บ้านน้ำรี หมู่ 12 ต.ขุนน่าน อ.เฉลิมพระเกียรติ  จ.น่าน  ซึ่งเกษตรกรผู้ปลูกหม่อนผลสดได้รวมกลุ่มกันเป็นวิสาหกิจชุมชนกลุ่มผู้ปลูกหม่อนผลสดภูพยัคฆ์ และขอรับรอ

หม่อนร่ม หรือหม่อนย้อย ในบางครั้งเรียกว่า หม่อนร่มตุรกี ต้นจะย้อยลงมาเป็นพุ่มคล้ายร่ม ใช้ประดับ เมื่อปลูกเป็นทรงพุ่ม ตัดแต่งทรง ใช้ประดับเป็นส่วนใหญ่ เป็นหม่อนที่มีลักษณะเด่น คือ ไม่ขึ้นสูงเหมือนหม่อนทั่วแต่จะแตกกิ่งแล้วย้อยลงมา เหมือนร่ม โดยไม่ต้องดัด แหล่งที่มา : ทิดโส โม้ระเบิด โทรศัพท์ 099-254-6542

เป็นพันธุ์ที่นำมาจากเมืองสิบสองปันนา มณฑลยูนนานของประเทศจีน ลักษณะเด่น คือ ใบใหญ่หนา ต้านทานต่อโรคและแมลง เจริญเติบโตเร็ว ระบบรากแข็งแรงไปได้ไกลจากทรงพุ่ม ผลผลิตออกทั้งปี ผลดก ขนาดของผลใหญ่ ให้ผลผลิตสูง รสชาติหวานอมเปรี้ยว เมื่อเทียบกับสายพันธุ์อื่นที่เป็นหม่อนลูกแดง รสชาติจะดีกว่า ผลสุกสีดำมีรสหวานมาก เมื่อนำมาปลูก อัตราการรอดสูงกว่า 90% ปลูกง่าย เหมาะกับเกษตรกรที่มีพื้นที่น้อย หรือปลูกไว้รับประทานบริเวณบ้าน แม้กระทั่งปลูกใส่กระถางยังให้ผลผลิตดี แหล่งที่มา : ทิดโส โม้ระเบิด โทรศัพท์ 099-254-6542